ཟླ6པའི་ཚེས23ཉིན། དབྱར་དུས་ཀྱི་རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གཅན་ཚ་རྫོང་སྣང་ར་ཞང་བདེ་སྐྱིད་སྡེ་བར་སོང་བ་ན། དྭངས་ཤིང་གཙང་བའི་རྨ་ཆུ་སྔོན་མོ་དལ་གྱིས་བཞུར་ཞིང་། གྲལ་འགྲིག་པའི་སྡོད་ཁང་རྣམས་སྔོ་ཐིང་ཐིང་གི་དབྱར་ལྗོངས་ཁྲོད་ལྷིང་འཇགས་སུ་གནས།
“ད་ལྟ་ཡུལ་སྐོར་དུས་གཞུང་ཡིན། རྨ་ཆུའི་མཛེས་ལྗོངས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་ཚང་རེ་རེས་ཞིང་ཁྱིམ་སྤྲོ་སྐྱིད་གླིང་ཕྱེ་སྟེ‘ཡུལ་སྐོར་ཟ་མ’ཟ་ཐུབ་བྱུང་། འཚོ་བ་སྐྱིད་པོ་འདི་ཐེན་ཅིན་གྱི་མཚོ་སྔོན་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པའི་རོགས་རམ་དང་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད། ”བདེ་སྐྱིད་སྡེ་བའི་ཧྲུའུ་ཅི་དང་པོ་ཆེན་ཝེ་ཡིས་སྡེ་བའི་འགྱུར་ལྡོག་གླེང་དུས་གདོང་ལ་དྲིན་ཚོར་བའི་མདངས་ཤིག་ཤར་འདུག
2016ལོའི་ཟླ9པའི་ཡར་སྔོན་ལ། བདེ་སྐྱིད་སྡེ་བའི་སྡེ་མི་རྣམས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་རི་ཁུལ་དུ་བསྡད་ཡོད་ཅིང་། ས་ཁང་རྙིང་པ་དང་རི་ལམ་ཀྱག་ཀྱོག ཕྲག་པ་དང་རྐེད་པར་ཁུར་ནས་ཆུ་ལེན་པ། གློག་ཤུགས་འདོན་སྤྲོད་བརྟན་པོ་མིན་པ་བཅས་ཀྱིས་འཚོ་བར་དཀའ་ཁག་མང་པོ་བཟོས་ཡོད།
རྣམ་པ་འདི་རྩ་བ་ནས་བསྒྱུར་ཆེད་གཅན་ཚ་རྫོང་གིས“རི་མགོའི་གནད་དོན་རི་འདབས་ནས་ཐག་གཅོད་པ”ཡི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རིག་ལམ་བཏོན་ཅིང་། ཡུལ་གཞན་དུ་གནས་སྤོ་བ་དེ་བརྟོལ་སྒོ་གལ་ཆེན་དུ་བརྩིས་པ་དང་། གཅན་ཚ་རྫོང་གིས་སྒོར་ཁྲི7000ཙམ་བཏང་སྟེ། ཁྱིམ་ཚང251གི་སྡེ་མི946ལ་རོགས་རམ་བྱས་ནས་གཅིག་བསྡུས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས། དེ་ལས་ཐེན་ཅིན་གྱི་རོགས་སྐྲུན་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི1185ཡིས་སྡེ་བ་སྤྱིའི་འཆར་འགོད་འཛུགས་སྐྲུན་དང་རྗེས་ཀྱི་ཐོན་ལས་གསོ་སྐྱོང་གི་ཕྱོགས་སུ་གནད་འགག་གི་ནུས་པ་བཏོན་དེ་བདེ་སྐྱིད་སྡེ་བའི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་སྒུལ་ནུས་དྲག་པོ་བསྩལ།
གཅན་ཚ་རྫོང་གཅན་ཚ་ཐང་ཞང་གི་ཀླེ་གཞུག་སྡེ་བ་ནི་ཐེན་ཅིན་གྱིས་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པའི་དཔེ་མཚོན་གཞན་ཞིག་རེད།
ཀླེ་གཞུག་སྡེ་བའི་སྡེ་མི་རྣམས་སྔོན་ཆད་མཚོ་འཕགས་སྨི3400ཡི་སར་གནས་པས་འཚོ་བར་དཀའ་ཁག་ཆེ། 2019ལོར་སྡེ་བ་གང་བོ་གནས་སྤར་རྗེས་འཚོ་བ་གསར་པ་རོལ། 2020ལོར། ཐེན་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་སྒོར་ཁྲི160བཏང་སྟེ་སྡེ་མིའི་ར་སྐོར་ལས་པ་དང་ཐང་ཆེན་གྱི་སྒྲིག་ཆས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་། སྒོར་ཁྲི140ཡིས་བདེ་སྐྱིད་སྡེ་བ་ནས་ཀླེ་གཞུག་སྡེ་བའི་བར་གྱི་མཐིལ་འབྲེལ་བགྲོད་ལམ་དང་ཟུར་གཏོགས་སྒྲིག་ཆས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས། དེའི་རྗེས་སུ་མ་དངུལ་བཏང་སྟེ་སྦྲ་གུར་གྱི་སྒར་ས་དང་སྒེར་བསྐོར་ཡུལ་སྐོར་གྱི་སྒར་ས། ལྗོངས་གཟིགས་སྟེགས་བུ་སོགས་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་ཆས་བསྐྲུན་ཏེ་ཀླེ་གཞུག་སྡེ་བའི་ཡུལ་སྐོར་གསར་སྤེལ་གྱི་དགོས་མཁོ་སྔར་བས་ལེགས་པོར་བསྐངས།
མིག་སྔར། ཀླེ་གཞུག་སྡེ་བས་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས“རྨ་འགྲམ་དམངས་ཤག་སྡེ་བ་ཐོག་མ”བསྐྲུན་པ་དང་། དམངས་ཤག་དང་ཡུལ་སྐོར། ཉི་གློག འཐུ་བ་དང་བཏོག་པ། གྱོན་ཆས་ལས་སྣོན་སོགས་ཐོན་ལས་ཆེན་པོ་ལྔ་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་སྟེ་གཅན་ཚའི་གྲོང་གསེབ་ཡུལ་སྐོར་གྱི་མིང་བྱང་གསར་པར་གྱུར་ཡོད།
བདེ་སྐྱིད་སྡེ་བ་དང་ཀླེ་གཞུག་སྡེ་བའི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཐེན་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་རྨ་ལྷོའི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་རིམ་འཕར་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བའི་བསྡུས་གཟུགས་རེད།
དེ་མ་ཟད། ཐེན་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་རྨ་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ཡིབ་ཤུགས་སྔོག་འདོན་བྱས་ནས་རང་བྱུང་དང་རིག་གནས་ཀྱི“སྐྱེ་ཁམས་ཟུང་གི་རིན་ཐང”འབུར་དུ་བཏོད་ཅིང་། 《རྨ་ལྷོ་ཁུལ་གྱིས་སྤུས་ཚད་མཐོན་པོས་མཚོ་སྔོན་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྐྱེ་ཁམས་ཡུལ་སྐོར་བྱ་ཡུལ་གྱི“ཤར་ལྷོའི་ཁྱིམ་ཚང”བསྐྲུན་པའི་ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི》གཏན་འབེབས་བྱས། རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་དང་ཆེད་དོན་དྲིལ་སྒྲོག ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དོན་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བ་བརྒྱུད་ནས། རྨ་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ཁུངས་སྤུས་ལེགས་ཧུར་ཐག་གིས་ཁྱབ་གདལ་བཏང་བ་དང་། མཚོ་སྔོན་དང་ཀན་སུའུ་ཡི་ཡུལ་སྐོར་ལམ་ཐིག་ཁྲོད་རྨ་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་རིམ་པ་འདི་ཁ་གསབ་བྱས། ད་དུང་ཞེ་ཁྲེང་སོགས་ཡུལ་སྐོར་ཁེ་ལས་གྲགས་ཅན་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ནས་ཁྱད་ལྡན་ཡུལ་སྐོར་ལམ་ཐིག་བཏོན་ཏེ། “ངོ་མཚར་རྨ་ལྷོ་འཚོལ་བ”ཞེས་པའི་ཐེན་ཅིན་ལ་ཐོག་མར་བསྐྱོད་པའི་ཚོགས་པ་གྲུབ་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་།
ཐེན་ཅིན་དང་རྨ་ལྷོ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ཡུན་རིང་མཉམ་ལས་ནང་རྐྱེན་བཙུགས་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་མཉམ་དུ་ཟོང་རྟགས་བསྐྲུན། “དཔྱིད་ཆར་བཟོ་འགོད”དང“མཁས་པ་རྨ་ལྷོར་བསྐྱོད་པ”ཡི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བ་དང་། རིག་རྩལ་མིང་གྲགས་ཅན་གདན་དྲངས་ནས་འཁྲབ་སྟོན་དང་རྩོམ་རིག་ཚོགས་པ། ཡིག་གཟུགས་འགྲེམས་སྟོན་སོགས་ཀྱི་བྱ་འགུལ་སྤེལ། དུས་མཚུངས་སུ། ཐེན་ཅིན་དུ“རྨ་ལྷོའི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ཁུངས་ཁྱབ་གདལ་ཟླ་བ”སྤེལ་ཞིང་ཁྱབ་གདལ་ངོ་སྤྲོད་བྱ་འགུལ་རབ་དང་རིམ་པ་སྤེལ། བསྟུད་མར་དུས་ཚིགས་གསུམ་ལ“ས་འོག་ལྕགས་ལམ་ལ་བསྡད་དེ་རྨ་ལྷོར་ཡུལ་སྐོར་བྱེད”ཅེས་པ་སྤེལ་ཞིང་། གྲོང་ཁྱེར་མང་པོའི་ས་འོག་ལྕགས་ལམ་དུ“རྨ་ལྷོ་རྟགས་མའི”ཆེད་འཁོར་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ལ། འགྲིམ་འགྲུལ་འགག་སྒོ་དང་ཚོང་རར་ཡུལ་སྐོར་རིག་གནས་དྲིལ་སྒྲོག་གི་བརྙན་བཏང་སྟེ་རྨ་ལྷོའི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཟོང་རྟགས་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་པ་མངོན་འགྱུར་བྱུང་།
པོ་ཧའེ་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ལས་ཐོག་མའི་སེམས་པ་མངོན། གངས་ལྗོངས་བསམ་པ་གཅིག་གིས་ལེའུ་གསར་པ་རྩོམ། ཐེན་ཅིན་དང་རྨ་ལྷོ་ཡིས་ལག་གདང་སྦྲེལ་ནས་རི་ཆུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བ་དང་། སློབ་གསོས་བླ་སྲོག་བསྐྲུན་པ་དང་སྨན་བཅོས་ཀྱིས་རྩ་བ་བརྟན་པོར་གཏོང་བ། ཐོན་ལས་ཀྱིས་རྨང་གཞི་བསྐྲུན་པ་བཅས་ཀྱིས་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་གྱི་རྒྱུགས་ལན་ཡག་པོ་སྤྲད། རི་དང་མཚོའི་བརྩེ་བ་འདིས་རྨ་ལྷོའི་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གྱི་བགྲོད་ལམ་གཏོད་བཞིན་ཡོད་ལ། མ་འོངས་པར་ཡང་ངོ་མཚར་སྔར་བས་མང་པོ་རྩོམ་ངེས། །