མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དྲ་བ།
ལོ་གསར་གྱི་ཉིན་གཅིག་གོང་མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་ཧོར་གྲོང་ཧོར་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་ཐའེ་ཙི་ཤང་ཐའེ་ཏི་གྲོང་ཚོ་གཉིས་པའི་འདེབས་འཛུགས་དྲོད་ཁང་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་སྔོ་ལྗང་གིས་ཁེངས་པ་དང་། སུར་པན་དང་ལ་ཕུག་སོགས་སྔོ་ཚལ་སྐྱེ་འཚར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ཁྲོམ་རར་བཏོན་པའི་
སྲིད་སྟེགས་ནས་འབུད་པའི་གྲོང་ཚོ་གཉིས་པའི་ཏང་ཀྲི་ཧྲུའུ་ཅི་ཅིན་ཡུང་མིང་དྲོད་ཁང་དུ་ལངས་ནས་མིག་སྔའི་སྔོ་ཚལ་ལ་ལ་བལྟས་ནས་དགོད་སྟེ། “ལོ་ཤས་རིང་སྔོ་ཚལ་འདེབས་འཛུགས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོང་མིའི་ཡོང་འབབ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་འཕར་ཡོད། ད་ལྟ། སྔོ་ཚལ་འདི་དག་མི་རིང་བར་ཚོང་རྒྱུར། རིན་གོང་ཡག་པོ་ཞིག་གིས་བཙོང་ཐུབ། ”ཅེས་བཤད།
ཅིན་ཡུང་མིང་གིས“རྒྱུན་ལྡན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ལོ་ཏོག་དེ་དག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ལོ་ཤས་རིང་ང་ཚོས་ད་དུང་ཞང་ཀང་ལ་མཁོ་འདོན་བྱེད་པའི་སྔོ་ཚལ་གྲང་མོ་བཏབ་ཡོད། གཞི་ཁྱོན་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་དང་ཚང་མའི་ཕན་འབྲས་ཀྱང་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད”ཅེས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་རེད།
2016ལོའི་བར་དུ་ཅིན་ཡུང་མིང་ནི་རོགས་རེས་རྫོང་ཐའེ་ཙི་ཞང་ཞིང་པ་ཕྱུག་པའི་སྔོ་ཚལ་ཆེད་ལས་མཉམ་ལས་ཁང་གི་ལས་འཛིན་དཔོན་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་ཆེད་ལས་མཉམ་ལས་ཁང་4དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་རོགས་རེས་རྫོང་ལུའུ་ཀྲི་མིང་འདེབས་འཛུགས་ཞིང་པའི་ཆེད་ལས་མཉམ་ལས་ཁང་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་བཙུགས་ནས་ས་གནས་དེ་གའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་འདེབས་འཛུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེན་བཏང་བ་དང་། སྤྱི་པའི་གནོད་སྐྱོན་མེད་པའི་ཚད་ལྡན་ཅན་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཐོན་སྐྱེད་རྟེན་གཞི་བསྐྲུན་པ། ཕན་ཚུན་རོགས་རམ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་“ཚལ་སླེ་བོ་”འགན་སྲུང་རྟེན་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་ནང་ཧུར་ཐག་མཉམ་འདྲེས་བྱ་དགོས།
ཅིན་ཡུང་མིང་གིས་གསར་འགོད་པར་ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོས་བཤད་རྒྱུར། འདི་ལོ་གྲོང་ཚོ་ཡོངས་ནས་བསྡོམས་པས་སྔོ་ཚལ་གྲང་མོ་སྤྱི་ཆིང་113.33ཙམ་འདེབས་འཛུགས་བྱས་ཡོད། མངག་ཐོ་ཉོ་སྒྲུབ་བྱེད་སྟངས་བརྒྱུད་སྔོ་ཚལ་ཕྱིར་ཚོང་བྱས་ན་ཚོང་ལམ་ལ་སེམས་ཁྲལ་མི་བྱེད་པར་མ་ཟད། ཁེ་བཟང་ཡང་འགན་ལེན་བྱེད་ཐུབ། འདེབས་འཛུགས་བྱེད་པའི་ཧུར་བརྩོན་རང་བཞིན་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།
ཕྱིར་འཚོང་ཡོང་འབབ་འཕར་སྣོན་བྱས་པ་མ་ཟད། སྔོ་ཚལ་གྲང་འདེབས་འཛུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མཐའ་འཁོར་གྱི་གྲོང་མིར་“སྒོ་ཁའི”ལས་ཞུགས་ཀྱི་གོ་སྐབས་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། ལོ་ལྟར་སྔོ་ཚལ་འདེབས་པའི་དུས་སུ་ལས་བཟོ་པའི་མི་གྲངས་མང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན་ནས་སྔོ་ཚལ་དྲོད་ཁང་ནང་གྲོང་མི་མང་པོ་ཞིག་ལས་ཀ་བྱས་ནས་ལས་ཞུགས་བྱེད་པར་བསྡུ་ལེན་བྱས་པས་ལས་ཞུགས་ལ་སྐུལ་ཁྲིད་བྱས་པ་བརྒྱུད་གྲོང་མི་ཚོའི་ངལ་རྩོལ་ཡོང་འབབ་སྔར་བས་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ཡོད།
2024ལོ་མཇུག་འགྲིལ་ལ་ཉེ་བ་དང་ལོ་གསར་པར་རྒྱང་ལྟ་བྱེད་སྐབས། ཅིན་ཡུང་མིང་ལ་འཆར་གཞི་གསར་པ་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ། “ཞིང་དུད་སྔར་ལས་མང་བས་སྔོ་ཚལ་གྲང་པོའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཕན་འབྲས་དངོས་སུ་མཐོང་བྱུང་བས། ངས་ཞིང་དུད་སྔར་ལས་མང་བ་དེའི་ནང་ཞུགས་རྒྱུར་སྐུལ་ཁྲིད་བྱས་ནས་ང་ཚོའི་སྔོ་ཚལ་གྲང་པོའི་འདེབས་འཛུགས་གཞི་ཁྱོན་མུ་མཐུད་དུ་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་སྟེ། གྲོང་མིས་རང་གི་ས་ཞིང་མུའུ་གཅིག་དང་སྐར་ཆ་གསུམ་དུ་སྔོ་ཚལ་འདེབས་འཛུགས་བྱེད་དུ་འཇུག་འདོད། ཁེ་བཟང་མཐོན་པོ་ཐོབ་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ད་དུང་མཉམ་ལས་ཁང་ནང་འདེམས་སྒྲུག་དང་། ཐུམ་སྒྲིལ་བྱེད་པ། ལས་སྣོན་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་པས། སྒོ་སྒོའི་སྒོའི་སྒོར་མོ་གཉིས་པ་ཐོབ་པས། ཚང་མའི་འཚོ་བ་སྔར་བས་དར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་ཐུབ། ”
ཧོར་གྲོང་རྫོང་ནན་མོན་ཞ་གྲོང་རྡལ་ཀ་དགེ་ཅ་གྲོང་ཚོར་གྲང་གྲང་གིས་ཤང་ཀང་ལ་མཁོ་འདོན་བྱེད་པའི་སྔོ་ཚལ་ཡང་གྲོང་མིའི་ཕྱུག་འགྱུར་གྱི་གསང་གྲངས་སུ་གྱུར་ཡོད། ལོ་གཅིག་རིང་བྲེལ་འཚུབ་ཆེ་བའི་ལེ་ཡན་ཡུས་ཉེ་ཆར་ཁོམ་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ཁོང་གིས“ང་ཚོས་བཏབ་པའི་སྔོ་ཚལ་ཟླ་10པའི་ཟླ་དཀྱིལ་དུ་ཚང་མ་བསྡུ་རུབ་བྱས་རྗེས། ཀོང་ཁུལ་དང་ཧྲེན་ཀྲེན་སོགས་སུ་ཕྱིར་ཚོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་ལོའི་ཡོང་འབབ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད་པ་སྟེ། ལོ་གཅིག་ནང་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ཐོབ་ཐུབ”ཅེས་བཤད།
སྔོ་ཚལ་འཁྱག་པའི་ས་ཞིང་མུའུ་རེར་སྒོར་སྟོང་གི་ཁེ་བཟང་ཐོབ་པས་ལེ་ཡན་ཡུས་དང་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཞིང་དུད་ཚང་མས་དེའི་ཐོག་ནས་ཡོང་འབབ་འཕར་ནས་ཕྱུག་པོར་གྱུར་ཡོད། ཕྱུག་འགྱུར་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ལེ་ཡན་ཡུས་ཀྱིས་སྔོ་ཚལ་གྲང་འདེབས་ནས་ལོ་6ཕྱིན་ཡོད། མཁོ་མཁན་དང་བཞག་པའི་གན་རྒྱའི་མངགས་ཐོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་གི་རོགས་རམ་ཀོང་ཧྲེང་སྔོ་ཚལ་འདེབས་འཛུགས་ཞིང་པའི་ཆེད་ལས་མཉམ་ལས་ཁང་གིས་གཞི་ཁྱོན་ཅན་གྱི་འདེབས་འཛུགས་དང་ཕྱིར་ཚོང་མངོན་འགྱུར་བྱུང་ཡོད།
ལུའེ་ཡན་ཡུས་ཀྱིས་གསར་འགོད་པར་བཤད་རྒྱུར། སྔོ་ཚལ་གྲང་པོའི་ཆ་སྙོམས་ཐོན་ཚད་མུའུ་རེར་ཏུན་2.5ཡོད་པ་དང་། གྲོ་དང་པད་ཁ་སོགས་དཔལ་འབྱོར་ལོ་ཏོག་དང་བསྡུར་ན་ཁེ་བཟང་མངོན་གསལ་དོད་པོས་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ཡོད།
ལུའེ་ཡན་ཡུས་ཀྱིས་“སྔོ་ཚལ་གྲང་འདེབས་པ་དེ་ད་ལྟ་ངས་ཇི་ལྟར་འདེབས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཡིད་ཆེས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད། སང་ལོར་ངས་མུ་མཐུད་འདེབས་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ་མ་ཟད། འདེབས་འཛུགས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་སྟེ། ཞིང་དུད་དེ་བས་མང་བ་ཞིག་གིས་ང་དང་མཉམ་དུ་སྔོ་ཚལ་འདེབས་པ་དང་། ཚང་མས་མཉམ་དུ་སྒོར་མོ་རག་ཏུ་འཇུག་དགོས”ཞེས་བཤད།
2024ལོར་ཧོར་གྲོང་རྫོང་གིས་སྔོ་ཚལ་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་བགྲོད་ལམ་ཐོག་སྲ་བརྟན་དང་ནུས་ལྡན་གྱི་གོམ་སྟབས་སྤོས་པ་སྟེ། ནན་མོན་ཞ་དང་། ཐའེ་ཙི། ཏན་མ། ལིན་ཁྲོན། ཧུང་ཡ་ཙི་ཀོའུ་སོགས་ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་དུ“ཤང་ཀང་དང་ཨའོ་མོན་ལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི”སྔོ་ཚལ་ཐོན་སྐྱེད་རྟེན་གཞི་རེ་རེ་བཞིན་སྔོ་ཚལ་གྲང་པའི“གཞི་རྩའི་སྒར་རྒྱུར”གྱུར་ཡོད། སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ཆིང་1333.33ཙམ་ཡོད། སྔོ་ཚལ་དང་། ཁུའུ་ཅུའུ། སྔོ་ཚལ་གྱི་ཡུ་གུ་སོགས་ཤང་ཀང་དང་ཨའོ་མོན་ལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི“སྔོ་ཚལ་རིགས་ཧུའུ་ཧུའུ་ས་གཞི་ཆེན་པོར་རྩ་བ་ཚུགས་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་ཡོད། མིག་སྔར། རོགས་རེས་རྫོང་གིས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པའི་ཤང་ཀང་དང་ཨའོ་མོན་ལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་སྔོ་ཚལ་རིགས་ཁག་གི་ཐོན་ཚད་ཏུན་ཁྲི་4ཟིན་པ་དང་ཐོན་ཚད་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1ལས་བརྒལ་ནས་ཞིང་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཀ་རྟེན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
“ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་རོགས་རེས་རྫོང་གི་སྔོ་ཚལ་ཐོན་ལས་གཞི་ཁྱོན་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་སྤུས་ཚད་མངོན་གསལ་དོད་པོས་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ནས་ས་གནས་དེ་གའི་ཁྲོམ་རའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ད་དུང་མངགས་ཐོ་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ཞིང་ཆེན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ས་གནས་ཁག་ཏུ་ཕྱིར་ཚོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད”ཅེས་བཤད། རོགས་རེས་རྫོང་སྔོ་ཚལ་ལག་རྩལ་ཞབས་ཞུའི་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཀྲུའུ་རེན་ཀྲུའུ་ཨན་ཞང་གིས་ལྗང་མདོག་དང་སྐྱེ་ལྡན་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་ཕྱིར་གཏོང་བྱ་ཡུལ་ཧུར་ཐག་གཏོད་ཆེད། རོགས་རེས་རྫོང་གིས་ད་དུང་སྔོ་ཚལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཐོན་ལས་མགྱོགས་མྱུར་དང་སྐྱོན་བྲལ་ངང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་མུ་མཐུད་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་ཞིང་དུད་ཀྱི་ཡོང་འབབ་འཕར་ནས་ཕྱུག་པོར་འགྱུར་རྒྱུར་རོགས་རམ་བྱ་རྒྱུ་དང་དུས་མཚུངས་ཤང་ཀང་ལ་མཁོ་འདོན་བྱེད་པའི་སྔོ་ཚལ་གྱི་སྐད་གྲགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ས་ཁོངས་ཀྱི་ལྗང་མདོག་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་མཚན་སྙན་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ཕན་ཚུན་རོགས་རམ་བྱེད་པའི“ཚོན་མདོག་བདུན་གྱི་ཞིང་ལས”ཀྱི་མིང་བྱང་ཟམ་མི་ཆད་པར་བྱུགས་དགོས།
