མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དྲ་བ།
--2024ལོའི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་དམངས་ཚིས་དོན་དངོས་གཙོ་གནད་ལས་གྲྭ་ཕྱོགས་བསྡུས་གླེང་བ།
“ཁྱིམ་དོན་རྒྱལ་དོན་གནམ་འོག་གི་དོན་དག་དང་མི་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བ་རོལ་དུ་འཇུག་རྒྱུ་ནི་དོན་ཆེན་ཨང་དང་པོ་ཡིན། ཁྱིམ་ཚང་ཚང་མས་ཕྲུ་གུ་ཚོར་སློབ་གསོ་ཡག་པོ་ཡོད་པ་དང་། རྒན་རྒོན་ལ་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཞུ་ཡག་པོ་ཡོད་པ། གཞོན་ནུ་རྣམས་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དེ་བས་མང་བ་ཡོད་པ་བཅས་ལ་རེ་སྒུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། བབ་ཆགས་ཀྱི་རེ་འདུན་དེ་དག་ནི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བར་རེ་སྒུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ”
བབ་ཆགས་ཀྱི་རེ་འདུན་དེ་དག་དམངས་འཚོ་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི“འགག་རྩའི་དོན་དག་ཆུང་བའི”ཁྲོད་སྦས་ཡོད་ལ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་དོ་ཁུར་བྱེད་པའི་“དོན་ཆེན་ཨང་དང་པོ་”ཀྱང་ཡིན། མི་སེར་གྱི“སེམས་ཀྱི་དོན་དགོས”ཏང་དང་སྲིད་གཞུང་གི“སེམས་ཀྱི་དོན་དགོས”དུ་བསྒྲུབ་པ་དང་། མི་སེར་གི“ཉེ་འགྲམ་གྱི་དོན་དག་ཆུང་ཆུང་”དེ་དམངས་འཚོ་བདེ་སྐྱིད་ཆེ་རུ་གཏོང་བའི“དྲོ་སྐྱིད་དོན་ཆེན་”དུ་བསྒྲུབ་པ་དང་། 2024ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱིས་དམངས་འཚོ་ལས་དོན་དངོས་ཀྱི་ལས་གྲྭ་ཁག་ཆེན་པོ་བཅུ་ཁག་44ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་ཐོབ་པའི་ཚོར་བ་སྔར་ལས་ལེགས་པོ་དང་། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཚོར་བ་སྔར་ལས་རྒྱུན་མཐུད་ཐུབ་པ། བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྔར་ལས་འགན་ལེན་ཐུབ་པ་བཅས་ཡོང་བར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས།
དེ་ནི་“འགག་རྩའི་དོན་ཆུང་”དང་དེ་བས་ཀྱང་“དྲོ་སྐྱིད་དོན་ཆེན་”ཡིན།
དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང་དང་ལེགས་བཅོས་བྱེད་པར་མི་དམངས་ཀྱིས་ཆེས་སེམས་ཁུར་བྱེད་པ་དང་། ཆེས་ཐད་ཀར་ཡིན་པ། ཆེས་དོན་དངོས་བཅས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་གནད་དོན་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ། དོན་དག་རེ་རེ་ནས་དོན་དག་རེ་རེ་བཞིན་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དང་། ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེ་བར་བསྒྲུབ་དགོས། འདས་ཟིན་པའི་ལོ་གཅིག་ལ་ཕྱིར་མིག་བལྟས་ཚེ། དམངས་འཚོ་རེ་སྒུག་རེ་རེ་རེ་རེ་ལ་ལན་བསློགས་པ་དང་། དམངས་འཚོ་དོན་དག་རེ་རེ་བཞིན་དོན་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། “བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་”ཞེས་པའི་རྒྱབ་ཏུ་དམངས་འཚོ་དོན་དག་དངོས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་བསམ་གཞིགས་ཟབ་མོ་དང་གསར་གཏོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།
2024ལོ་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་75འཁོར་བ་དང་། “ལོ་ལྔའི་འཆར་གཞི་བཅུ་བཞི་པ”ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་འགག་རྩའི་ལོ་ཞིག་ཡིན། དེང་རབས་ཅན་གྱི་མཚོ་སྔོན་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྔར་ལས་མང་བ་དང་སྔར་ལས་དྲང་གཞག་ངང་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ལ་ཕན་པ་ཐོབ་ཆེད། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱིས་དམངས་འཚོ་དོན་དག་དངོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཀོད་སྒྲིག་ཐད་འཕེལ་རྒྱས་དུས་རིམ་གསར་པའི་དམངས་འཚོ་དགོས་མཁོར་འགྱུར་ལྡོག་གཏིང་ཟབ་བྱུང་བ་དང་། མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་སྒུག་མྱུར་དུ་རིམ་སྤོར་བྱེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་གསར་པར་དམིགས་ཡོད། གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་ཆ་སྙོམས་ཅན་དང་། སྤྱི་ཕན་ཅན། སྟབས་བདེ་ཅན་བཅས་ལ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ས་ཁུལ་མི་འདྲ་བ་དང་། ལོ་ན་མི་འདྲ་བ། ཚོགས་སྤྱི་མི་འདྲ་བ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དགོས་མཁོར་ལྟ་རྟོག་བྱས་ཏེ། ཕན་པ་ཐོབ་ཚད་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་འཕྲལ་དུ་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པའི་དམངས་འཚོ་དོན་དག་གཙོ་གནད་དུ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བློ་ཡིད་ཚིམ་ཚད་མུ་མཐུད་དུ་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས།
མང་ཚོགས་ཀྱིས་དོ་ཁུར་དང་དོ་ཁུར་བྱེད་པའི་གླེང་མང་བའི་གནད་དོན་ལ་ལན་ཧུར་ཐག་བཏང་ནས་ཁུལ་ཆུང་རྙིང་པ་བསྒྱུར་བཀོད་དང་། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞུང་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན། ས་གནས་གཞན་དུ་སྨན་བཅོས་དང་བསྡོམས་རྩིས་བྱེད་པ། བཅོལ་གསོ་སྐྱོང་དང་རྒན་གསོ་སོགས་རྨང་གཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་དམངས་འཚོ་དོན་དག་གཙོ་གནད་དུ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་དགོས། རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་དགོས་ངེས་རང་བཞིན་དང་ལག་བསྟར་བྱེད་འཐུས་རང་བཞིན་རིགས་པས་ཁུངས་སྐྱེལ་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ་དམིགས་ཚད་དང་ལས་འགན་ཁ་གསལ་དང་། འགན་འཁྲིའི་གཙོ་གཟུགས་གསལ་བ། ལས་ཀའི་བྱེད་ཐབས་དངོས་སྒྲུབ་བཅས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་དམངས་འཚོ་དངོས་དོན་ལས་གྲྭའི་ནང་བཅུག་ནས་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་སྔར་བས་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས།
སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཁྲོད་དམངས་འཚོ་བདེ་སྐྱིད་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཕྱོགས་ཁག་གི་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འགོ་བསྡུ་ལེན་གང་ལེགས་བྱས་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱིས་དམངས་འཚོ་ལས་དོན་དངོས་ཀྱི་ལས་གྲྭ་རིགས་ཆེན་པོ་བཅུ་ཁག་44ལག་བསྟར་བྱས་པ་རེད། ལས་གནས་བརྟན་པོ་ལས་ཞུགས་ལས་གྲྭ་དང་། སློབ་གསོ་དོ་མཉམ་ལས་གྲྭསྡོད་ཁང་འགན་སྲུང་ལས་གྲྭབདེ་ཐང་མཚོ་སྔོན་ལས་གྲྭརྒན་པ་གཅིག་དང་ཆུང་ཆུང་ལས་གྲྭགྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་ལས་གྲྭདཀའ་ངལ་རོགས་སྐྱོབ་ལས་གྲྭརིག་རྩལ་དམངས་ཕན་ལས་གྲྭདམངས་སྟབས་བདེ་ཞབས་ཞུའི་ལས་གྲྭའགྲིམ་འགྲུལ་བདེ་སྲུང་ལས་གྲྭ་བཅས་ལ་ལོ་ཧྲིལ་པོར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་75.16བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་རྣམ་གྲངས་སྐུལ་འདེད་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བར་ནོར་ཤུགས་ཀྱི་འདེགས་སྐྱོར་བརྟན་པོ་མཁོ་འདོན་བྱས་ཡོད།
དམངས་འཚོ་ལས་དོན་དངོས་ཀྱི་ལས་གྲྭ་ཆེན་པོ་བཅུ་དེ་དག་ནི་དམངས་འཚོ་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་“འགག་རྩའི་དོན་དག་ཆུང་ཆུང་”ཞིག་ཡིན་ལ། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གསར་པ་དོན་འཁྱོལ་དང་། དམངས་འཚོ་འགན་སྲུང་དང་ལེགས་སུ་གཏོང་བའི་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་པས། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཨུ་ལྷན་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་མི་དམངས་ལྟེ་བར་འཛིན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་བསམ་བློ་ལག་ལེན་བསྟར་བ་དང་། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་པའི་ཚོར་བ་དང་། བདེ་སྐྱིད་ཚོར་བ། བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཚོར་བ་བཅས་མཐོ་རུ་གཏོང་བའི་ཁས་ལེན་གཟབ་ནན་ཞིག་རེད། ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་གོང་འོག་གིས་ནུས་ཤུགས་གང་ཐུབ་དང་རང་ནུས་ལྟར་བསྒྲུབ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། དམངས་འཚོའི་ཚ་གནད་དང་དཀའ་གནད་ལ་དམིགས་ཏེ་ཇུས་འགོད་ཞིབ་ཚགས་དང་གཙོ་གནད་ཐོག་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། བདེ་སྐྱིད་ལ་“ཁ་སྣོན་”དང་འཚོ་བར་“དྲོ་སྣོན་”བྱས་ཏེ། “ལོ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི”དམངས་འཚོ་དོན་དག་དངོས་“ལོ་ལྟར་གསར་བརྒྱུད”བྱས་ཏེ། རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཁུར་བྱེད་པའི“དམངས་འཚོ་དོན་དག་ཆུང་བའི”“དྲོ་སྐྱིད་དོན་ཆེན་”དུ་བསྒྲུབ་པ་རེད།
དེ་ནི“འདུན་པ་རི་མོ་”དང་དེ་བས་“ཡུལ་ལྗོངས་དངོས་ཀྱི་རི་མོ་”ཡིན།
ཐོན་ལས་གྱི“ས་གནས་བཞི”འཛུགས་སྐྱོང་དང་། གྲངས་འཛིན་དཔལ་འབྱོར། སྐྱེ་དངོས་སྨན་བཟོ། ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་སོགས་གཙོ་གནད་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་དེ་བཞིན་ཐུག་ཐུག་དང་ཆིང་འཚེམ་སོགས་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ངལ་ལས་སྤུས་རྟགས་ལ་དམིགས་ནས། གཞུང་ལས་པ་དང་། འདེམས་བསྐོ་སློབ་མ་བསྡུ་བ། བྱ་ལས་ཚན་པ། གཞུང་ཁོངས་ཁེ་ལས་ཀྱི་གདན་ཞུ། “རྒྱབ་སྐྱོར་གསུམ་དང་རོགས་སྐྱོར་གཅིག”འཆར་གཞི། སློབ་ཆེན་སློབ་མའི་དང་བླངས་ཞབས་ཞུ་སོགས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱས་པ། ལས་ཞུགས་ལས་གནས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་དགོས…མཚོ་སྔོན་གྱིས“ལས་ཞུགས་ཆེན་པོའི”རྣམ་པ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་བསྐྲུན་ནས་མཚོ་སྔོན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ལས་ཞུགས་སྤུས་རྟགས་གཏོད་དགོས།
དུས་མཚམས་ཁག་གི་སློབ་གསོ་སྤུས་ལེགས་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བའི་གཙོ་གནད་ལས་འགན་ལ་དམིགས་ནས། སློབ་ཞུགས་གོང་གི་སློབ་གསོ་འཕེལ་རྒྱས་མཐོར་འདེགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་འཆར་གཞི་དང་། འོས་འགན་སློབ་གསོ་ཉམས་ཞན་ལྷུ་ཚིགས་ལེགས་བཅོས་དང་ནུས་པ་མཐོར་འདེགས་ཀྱི་ལས་གྲྭ། སྤྱིར་བཏང་མཐོ་འབྲིང་འཕེལ་རྒྱས་མཐོར་འདེགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད། ལས་རིགས་སློབ་གྲྭའི་སློབ་གཉེར་ཆ་རྐྱེན་ཚད་ལྡན་དུ་འགྱུར་བའི་ལས་གྲྭ་བཅས་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། མཚོ་སྔོན་རང་བྱུང་རིག་པ་དང་བཟོ་སྐྲུན་རིག་པ་དང་མཚོ་སྔོན་ལས་རིགས་ལག་རྩལ་སློབ་ཆེན་འཛུགས་པའི་ལས་དོན་ལ་མུ་མཐུད་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། མཚོ་སྔོན་གྱིས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་སློབ་གསོའི་མ་ལག་འཛུགས་རྒྱུར་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ནས་མི་དམངས་བློ་ཡིད་ཚིམ་པའི་སློབ་གསོ་ཡག་པོ་གཉེར་དགོས།
ཁུལ་ཆུང་རྙིང་པ་བསྒྱུར་བཀོད་དང་། སྔར་ཡོད་སྡོད་ཁང་དུ་གློག་སྐས་སྣོན་འཛུགས། ཞིང་འབྲོག་པའི་སྡོད་གནས་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་སུ་གཏོང་བའི་ལས་གྲྭ་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཉེན་ཡོད་སྡོད་ཁང་རྙིང་པ་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཞིབ་དཔྱད་བྱེད་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་CདངDརིམ་པའི་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་སྡོད་ཁང་བསྒྱུར་བཀོད་བྱེད་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྡོད་ཁང་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ལ་མུ་མཐུད་དུ་སྤྱི་པའི་བོགས་གཏོང་ཁང་པ་བོགས་གཏོང་ཁ་གསབ་སྤྲོད་དགོས…མཚོ་སྔོན་གྱིས་མང་ཚོགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་སྡོད་ཁང་དགོས་མཁོ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྐོང་ཐུབ་པ་དང་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྡོད་གནས་ཆ་རྐྱེན་མངོན་གསལ་གྱིས་ལེགས་སུ་ཕྱིན་ཡོད།
རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ས་ཁོངས་སྨན་བཅོས་ལྟེ་གནས་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་མྱུར་ཚད་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། རིམ་དབྱེ་སྨན་བཅོས་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། སྨན་བཅོས་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་སྡེབ་སྒྲིག་བསྡུར་ཚད་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་། སྤུས་ལེགས་སྨན་བཅོས་ཐོན་ཁུངས་རྒྱ་སྐྱེད་དང་ས་ཁོངས་དོ་མཉམ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ནད་ཐོག་ཞིབ་བཤེར་འབྲས་བུ་ཕན་ཚུན་ཁས་ལེན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། སྨན་རྫས་དང་སྨན་སྤྱོད་ཟད་གྲོན་རྒྱུ་ཆ་གཅིག་སྡུད་དང་གྲངས་འབོར་ལྡན་པའི་ཉོ་སྒྲུབ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། ས་གནས་གཞན་དུ་སྨན་བཅོས་བྱེད་པའི་བསྡོམས་རྩིས་མུ་མཐུད་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། མཚོ་སྔོན་གྱིས་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་ཁུར་པོ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཡང་དུ་བཏང་ནས་མི་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་འགན་སྲུང་སྔར་ལས་ལེགས་པར་བྱེད་དགོས།
ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་རྒན་གསོ་ཞབས་ཞུའི་ཞན་ཆ་ཟམ་མི་ཆད་པར་ཁ་གསབ་བྱས་ཏེ། རྒན་གསོ་ཞབས་ཞུའི་སྟབས་བདེ་རང་བཞིན་དང་སྤྱོད་ཆོག་པའི་རང་བཞིན་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ། བུ་བཅོལ་ཁང་དུ་གསོ་སྐྱོང་འཛིན་གྲྭ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་དང་བརྟན་བརླིང་རང་བཞིན་གྱི་གསོ་སྐྱོང་ཞབས་ཞུའི་མཁོ་སྤྲོད་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་བ། མཚོ་སྔོན་གྱིས“རྒན་པ་གཅིག་དང་ཆུང་ཆུང་གཅིག”གི་དགོས་མཁོར་དོ་ཁུར་བྱས་ཏེ། “རྒན་པ་གཅིག་དང་ཆུང་ཆུང་གཅིག”གི་བདེ་སྐྱིད་ཚོར་སྣང་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་གཏོང་བཞིན་ཡོད།
ཞི་མེ་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་། ཆེས་ནན་པོ་ཡིན་པའི་རྨོ་ཞིང་སྲུང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་དང་ཡུན་རིང་གི་གཞི་རྩའི་ཞིང་ཞིང་སྲུང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ། ཆུ་བོ་འབྲིང་ཆུང་བཅོས་སྐྱོང་དང་། ཆུ་ལོག་བཅོས་སྐྱོང་། འབབ་རྒྱུད་ཆུང་གྲས་ཀྱི་ས་ཆུ་ཤོར་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་རྣམ་གྲངས་གཅིག་གྱུར་གྱིས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ། མཚོ་སྔོན་གྱིས་ཆུ་བེད་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་མ་ལག་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཐེག་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས།
དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་ལ་རོགས་སྐྱོབ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་“འབྲས་སྐྲན་གཉིས”བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ། ལས་བཟོ་པའི་སྨན་བཅོས་རོགས་སྦྱོར། རིན་མེད་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་རོགས་སྐྱོར། གླ་ཕོགས་ཆད་ལུས་རྩ་བཅོས་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ དམངས་ཕན་འཁྲབ་སྟོན་དང“གྲོང་ཚོ་ཚང་མར་ཤེལ་འདྲེན་བྱེད་པ། ཁྱིམ་ཚང་ཚང་མར་ཤེལ་འདྲེན་བྱེད་པའི”ལས་གྲྭ་སྒྲིག་འཛུགས་ལག་བསྟར་ཡག་པོ་བྱས་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག“རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤོ་ལོ་སྡེ་ཁུལ་དུ་ཞུགས་པའི”བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ལུས་སྦྱོང་བྱེད་སྒོའི་བར་མཐོངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་བཏང་ནས་གྲོང་མིའི་སྣ་མང་ཅན་གྱི་ལུས་སྦྱོང་བྱེད་སྒོའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་བ། སྡེ་ལས་ཞབས་ཞུའི་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཚད་ལྡན་དོ་དམ་དང་གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་བསྐུར་སྐྱེལ་ཟོག་འགྲེམས་ཕྱོགས་བསྡུས་ཞབས་ཞུའི་ས་ཚིགས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མུ་མཐུད་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་མང་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི“སྤྱི་ལེ་མཐའ་མ་གཅིག”སྦྲེལ་ཐུབ་པ་བྱ་དགོས། ལས་ཞུགས་གསར་པ་དང་ལས་རྣམ་གསར་པའི་ཚོགས་སྤྱིར་ཞབས་ཞུ་དེ་བས་ལེགས་པ་བྱས་ནས་སྦག་སྦག་ཁ་ལོ་བ་རྒྱུགས་ལེན་པའི“རྒྱུགས་གྲོང་གསེབ་ཏུ་སྐྱེལ་བའི”དམངས་བདེ་ཞབས་ཞུའི་བྱེད་སྒོ་ཚོད་ལྟ་བྱས་ནས་སྤེལ་བ། གྲོང་གསེབ་གཞུང་ལམ་གྱི་“འཛུགས་སྐྲུན་དང་། དོ་དམ། གསོ་རྒྱུ། སྐྱེལ་འདྲེན། ཞབས་ཞུ་བཅས་མཐུན་སྦྱོར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་སྒོ་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། གཞུང་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཞབས་ཞུའི་ནུས་པ་དང་འགན་སྲུང་ཆུ་ཚད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། སྙོམས་འདྲེས་ལམ་མདོ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་དང་རིམ་སྤོར་སྒྱུར་བཀོད་བཅས་བྱ་དགོས། ཤིས་ཉིང་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་ལམ་ཐིག་ལེགས་སྒྲིག་དང་ལེགས་སུ་གཏོང་བ།
ལོ་གཅིག་རིང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱིས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཛ་དྲག་དཀའ་ངལ་དང་སེམས་ཁྲལ་གྱི་གནད་དོན་ལ་དམིགས་ཏེ་ལག་ལེན་དངོས་བསྒྲུབ་ཁྲོད་ཁས་ལེན་རེ་རེ་བཞིན་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ“དམངས་འཚོ་ཏན་ཏིག་འགན་སྲུང་དང་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ”ཞེས་པ་མཚོ་སྔོན་གྱི་ས་གཞི་ཚ་པོ་དེར་རྩ་བ་ཚུགས་པ་དང་འབྲས་བུ་ཐོན་ཡོད། མི་སེར་རེ་རེ་ཡིས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་འཚོ་བར་བཅངས་པའི“འདུན་པ་རི་མོ”དེ་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་འཚོ་བའི་“ཡུལ་ལྗོངས་དངོས་ཀྱི་རི་མོ”དུ་གྱུར་ཡོད། མཚོ་སྔོན་གྱི་ས་གཞི་ཆེན་པོར་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བ་མཉམ་སྤྱོད་བྱས་ནས་ཆེས་ཉན་པའི་དུས་རབས་གསར་པའི་བསྟོད་གླུ་བླངས་ཡོད།
