མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དྲ་བ།
རི་བོ་དང་གཙང་བོ། རྩྭ་ཐང་དང་འབྲོག་ར་བཅས་ནི་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱིས་མཚོ་སྔོན་ལ་སྤྲད་པའི་རྩ་ཆེའི་ཐོན་ཁུངས་ཤིག་ཡིན། སྔོ་ལྗང་རྩྭ་ཐང་དུ་རང་དབང་ལྡན་པའི་ནོར་ལུག་ནས་ས་མཐོའི་ཞིང་ནང་དུ་འཚར་ལོངས་ཆེན་པོས་སྐྱེས་པའི་སྔོ་ཚལ་གྲང་པོ། དེ་ནས་རྨ་ཆུའི་ཆུ་མཛོད་ཁུལ་དུ་ཆུ་གྲང་དུ་རྐྱལ་པའི་ཉ་གྲང་པོའི“མཚམས་རྟགས་ཆིང་པོའི”ཞིང་འབྲོག་ཐོན་རྫས་ཀྱིས་ས་མཐོའི་དྭངས་གཙང་དང་རང་བྱུང་དང་བསྟུན་ནས་གོམ་སྟབས་བརྟན་པོ་སྤོ་བཞིན་ཡོད། མཐོ་ས་མཐོ་ལས་བསྐྱོད་ནས་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་བསྐྱོད་བཞིན་ཡོད། 2024ལོར་མཚོ་སྔོན་གྱིས་ལྗང་མདོག་དང་སྐྱེ་ལྡན་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་རྫས་ཕྱིར་གཏོང་བྱ་ཡུལ་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་ནུས་ཤུགས་མང་པོ་བཏང་བ་དང་གྲངས་གཞི་དང་གྲུབ་འབྲས་རེ་རེ་བཞིན་ཧ་ཅང་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པ་རེད། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགོ་ཚུགས་ས་གསར་པར་ལངས་ནས། མཚོ་སྔོན་གྱིས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་ལེགས་ཆ་མུ་མཐུད་དུ་འདོན་སྤེལ་དང་། སྤུས་ཚད་གོང་དུ་འཛིན་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ། རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གསར་གཏོད་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། “མཚོ་སྔོན་གྱི་ཚོང་རྟགས་”ཀྱི་ཐོན་རྫས་མུ་མཐུད་དུ་འོད་སྟོང་འཕྲོ་རྒྱུ་རེད།
"སྲིད་གཞུང་གི་ལས་ཀའི་སྙན་ཞུ་བླངས་པ། "
2024ལོར་རང་ཞིང་ཆེན་གྱི་ལྗང་མདོག་སྐྱེ་ལྡན་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་སྐྱེ་ལྡན་རྩྭ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་དུང་ཕྱུར་3ལས་བརྒལ་བ། ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་རིགས་130ལྷག་ཙམ་ཤང་ཀང་ལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པ། མཚོ་སྔོན་གྱི་འབྲོག་ཤ་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤང་ཀང་དུ་མཁོ་སྤྲོད་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པ། འཁྱགས་སོས་བོད་ལུག་ཨའོ་མོན་ཁྲོམ་རར་ཐེངས་དང་པོར་འཛུལ་བ། “མཚོ་སྔོན་སན་ཝུན་ཉ་”སྤྱི་པའི་སྤུས་རྟགས་དངོས་སུ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང་ཕྱིར་གཏོང་ལྡབ་12འཕར་ཡོད།
2025ལོར་ཞིང་ཆེན་གྱིས་ལྗང་མདོག་དང་སྐྱེ་ལྡན་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་རྫས་ཕྱིར་གཏོང་བྱ་ཡུལ་སྐྲུན་པའི་དམིགས་ཚད་གཏན་འཁེལ་བྱས་ནས་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཐོན་ལས་ཆེན་པོ་བཅུ་ཡི་ལོ་གསུམ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་རིགས་དབྱེ་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། ལས་སྣོན་ཞིབ་ཚགས་དང་། མཛོད་ཉར་དང་སོས་དར་ཉར་ཚོགས། གྲང་སྦྲེལ་ཟོག་འགྲེམས་བཅས་འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་དེང་རབས་ཞིང་ལས་ཐོན་ལས་གླིང་དང་ཞིང་ལས་ཐོན་ལས་སྟོབས་ལྡན་གྲོང་རྡལ་གཏོད་པ། ཞིང་ལས་སྤུས་རྟགས་སྤུས་ལེགས་གསོ་སྐྱོང་འཆར་གཞི་དང་གྲོང་གསེབ་ཐོན་ལས་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་རྣམ་གྲངས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ། ནུས་པ་མང་བའི་ཐད་གཏོང་གློག་རྡུལ་ཚོང་དོན་རྟེན་གཞི་དང“ཐོན་ཁུལ་མཛོད་ཁང”བསྐྲུན་ནས“ཞིང་ལས་ལུས་རྩལ་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཚོང་པའི”རྣམ་པ་གསར་པ་དང་ཕན་འབྲས་གསར་པ་ཐོན་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ནོར་དང་ལུག་ཁྲི་937ཐོན་པ་དང་། ཆུ་གྲང་ཉ་ཐོན་ཚད་ཏུན་ཁྲི་1.9ཟིན་པ། ཉ་གྲང་དང་ཉ་ཧྲེང་ཐོན་ཚད་ཀྱིས་རྒྱལ་ནང་ཐོན་ཚད་ཀྱི་36%ཟིན་པ། ཕྱིར་གཏོང་ཏུན་ཁྲི་5529ཡིན་པ་དེ་2023ལོའི་ལྡབ་12ཡིན་པ་དང་། ཕྱིར་གཏོང་གྲངས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་3.1ཟིན་ཡོད་པ་རེད། ས་མཐོའི་སྔོ་ཚལ་གྲང་མོ་དང་ཞང་ཀང་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་སྔོ་ཚལ་རྟེན་གཞི་མགྱོགས་མྱུར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཏེ། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྔོ་ཚལ་ཐོན་ཚད་ཏུན་ཁྲི་161ཟིན་པ་དང་། བརྒྱ་ཆ་7.3འཕར་ཡོད། དབྱར་ཁའི་སྔོ་ཚལ་ཏུན་ཁྲི་50ཀོང་ཏུང་ཤང་ཀང་དང་ཨའོ་མོན་མཚོ་ཁུག་ཆེན་པོའི་ས་ཁུལ་དང་འབྲི་ཆུའི་ཟུར་གསུམ་ས་ཁུལ་དུ་བསྐྱོད་ཡོད། 2024ལོར་མཚོ་སྔོན་གྱི་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་ལས་ལ་གྲུབ་འབྲས་གཟེངས་སུ་ཐོན་པ་དང་། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་གཉིས་སུ་ཞུགས་པའི་འཐུས་མི་ཨུ་ཡོན་ཚོས་“མཚོ་སྔོན་གྱི་ཚོང་རྟགས་”ཀྱི་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་ལ་གྲོས་བསྡུར་ཚ་པོ་བྱས་པ་མ་ཟད། བསམ་འཆར་དང་ཐབས་ཇུས་ཧུར་ཐག་བཏོན།
“ང་ཚོའི་ལིན་ཁྲོན་ཤང་གིས་གཙོ་བོ་སྔོ་ཚལ་གྲང་པོའི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་གཙོ་བོར་འཛིན་གྱི་ཡོད། 2024ལོར་འདེབས་འཛུགས་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་3800ལྷག་ཙམ་ལ་སླེབས་ཡོད། སྣ་ཁ་གཙོ་བོ་ནི་སྲན་སྡོང་དང་། ཁུ་ཀྲུའུ། ཡིའུ་གུས་ཀ་ལན་སོགས་ཡོད། ཕྱོགས་བསྡུས་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་800ལྷག་ཙམ་ཟིན་ཡོད། མི་སེར་གྱི་ཁེ་བཟང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། ཚང་མ་ལིན་ཁྲོན་དུ་སྐུ་མགྲོན་དུ་ཕེབས་ནས་ང་ཚོའི་སྔོ་ཚལ་གྲང་པོའི་བྲོ་བ་མྱོང་རྒྱུར་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ”ཅེས་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་དང་མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་ཧུའུ་ཀྲུའུ་ཐུའུ་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་ལིན་ཁྲོན་ཤང་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ། ཤང་འགོ་འཛིན་ཞི་ཅིན་ལན་ཧྭ་ཡིས་ལིན་ཁྲོན་ཤང་གི་སྔོ་ཚལ་གྲང་པོའི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་བྱས།
ལིན་ཁྲོན་ཤང་ནི་རོགས་རེས་རྫོང་གི་ནུབ་བྱང་རྒྱུད་དུ་གནས་ཤིང་། ཆ་སྙོམས་ས་བབ་སྨི་2500ཡོད། འདིར་ས་རྒྱུ་གཤིན་ཞིང་། ཉི་འོད་ཀྱི་དུས་ཚོད་རིང་བ། གནམ་གཤིས་གྲང་མོ་བཅས་ཡིན་པས། སྔོ་ཚལ་གྲང་མོ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ཕུགས་བསམ་གྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན། ཤིས་ཅིན་ལན་ཧྭ་ཡིས་འདི་ལོ་ལིན་ཁྲོན་ཤང་གིས་རྟེན་གཞིའི་ཞབས་ཞུའི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། ཐོན་ལས་འབྲེལ་ཐག་སྣུར་སྲིང་བྱེད་པ། སྤུས་རྟགས་ཀྱི་སྐད་གྲགས་ཆོད་ཚད་གཏོད་པའི་ཐད་མུ་མཐུད་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ་སྤུས་ལེགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྲོམ་ར་རྒྱལ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱས་ནས་ཐོན་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་འབབ་འཕར་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་རེད།
མཚོ་སྔོན་གྱི་སྤུས་ལེགས་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་རྫས་ཀྱི་ཁྲོམ་ར་གསར་གཏོད་བྱེད་པའི་དོན་དག་དེའི་ཐད་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་མཚོ་སྔོན་ཤིན་ཧྥ་ཏི་ཞིང་ཞོར་ཐོན་རྫས་དོ་དམ་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཅིང་ལི་ཀྲང་ཡུའེ་ལིན་ལའང་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་གིས་མཚོ་སྔོན་གྱི་འབྲུ་གུའི་ཤ་དང་། ཆི་མ་སོགས“མཚོ་སྔོན་གྱི་ཚོང་རྟགས་”ཀྱི་ཐོན་རྫས་སྤུས་ཀ་ལེགས་པོ་ཡོད་པས་ཁོང་ཚོས་ཚོགས་འགྲེམས་དཔལ་འབྱོར་དང་། ཐད་གཏོང་ཚོང་ཟོག་འཁྱེར་བ། ཚོགས་པ་ཉོ་སྒྲུབ་ཚོང་ཟོག་འཁྱེར་བ་སོགས་གསར་དར་ལས་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེན་བཏང་ནས་མཚོ་སྔོན་གྱི་སྤུས་ལེགས་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་རྫས་དེ་བས་མང་བ་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་སྐྱེལ་ནས་ཚོང་ལམ་རྒྱ་སྐྱེད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་རེད།
མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་དགར་གཏམ་བཤད་པ་དང་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསམ་འཆར་འདོན་བཞིན་ཡོད། ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་མཚོ་སྔོན་གྱི་ལྗང་མདོག་སྐྱེ་ལྡན་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་རྫས་ཕྱིར་གཏོང་བྱ་ཡུལ་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་སུ་གཏོང་རྒྱུར་སྔར་བས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། གོ་མིན་ཏང་གསར་བརྗེའི་ལས་རིགས་ཁག་གི་ཨུ་ཡོན་གྱིས《ཞིང་ཆེན་གྱི་ལྗང་མདོག་སྐྱེ་ལྡན་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་རྫས་ཕྱིར་གཏོང་བྱ་ཡུལ་མགྱོགས་མྱུར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་གྲོས་འགོའི》ནང་ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱིས་ཞིང་འབྲོག་ལས་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་སྟངས་ལེགས་སུ་བཏང་ནས་བྱ་ཐབས་ནུས་ལྡན་མང་པོ་སྤྱད་པས་ལྗང་མདོག་སྐྱེ་ལྡན་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་རྫས་ཕྱིར་གཏོང་བྱ་ཡུལ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་དུས་རིམ་རང་བཞིན་གྱི་ཕན་འབྲས་ཐོན་ཡོད། མིག་སྔའི་ཐོག་ནས་བལྟས་ན། ད་ལྟའི་དུས་རིམ་དུ་མཚོ་སྔོན་གྱི་ལྗང་མདོག་སྐྱེ་ལྡན་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་རྫས་ཕྱིར་གཏོང་བྱ་ཡུལ་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་སུ་གཏོང་རྒྱུར་སྔར་བས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་ན། ཕྱོགས་འགའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ཤུགས་ཆེན་བྱ་དགོས། དེའི་ཐད་སྤུས་ལེགས་སྤུས་རྟགས་རྒྱུན་མཐུད་ངང་གཏོད་རྒྱུ་དང་། འབྲུ་གུ་དང་། བོད་ལུགས། སྔོ་རྒྱུ། པད་ཁ་སོགས་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཐོན་རྫས་སྔར་བས་སྔོག་འདོན་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། ཞོག་ཁོག་དང་། སར་པན། སྒོག་པགས་སྨུག་སོགས་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཐོན་རྫས་ཀྱི་སྤུས་རྟགས་གསར་སྤེལ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྡུད་ཀྱིས་ལེགས་ཆ་ལྡན་པའི་སྤུས་ལེགས་སྤུས་རྟགས་གཏོད་རྒྱུའི་གྲོས་འགོ་བཏོན་པ་རེད། སྨྱན་སྦྱོར་སྨྱན་སྦྱོར་སྣ་ཚོགས་དང་ཞིང་ལས་འགྲེམས་ཚོགས་ཀྱི་སྟེགས་བུ་སྤྱད་དེ“དྲ་ཐོག་དང་དྲ་ཐོག་འོག་ཏུ”ཐུན་མོང་ཐོག་ནུས་ཤུགས་བཏོན་ནས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འགྲེམས་སྟོན་དང་། སྨྱན་སྦྱོར་ཡོངས་ཞུགས་པ། སྟེགས་བུ་ཡོངས་ཀྱིས་དྲིལ་བསྒྲགས་བཅས་ཀྱི་སྤུས་རྟགས་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བའི་རྣམ་པ་ཆགས་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཐོན་རྫས་ཀྱི་ཟུར་སྣོན་རིན་ཐང་མཐོ་རུ་བཏང་ནས་ཤ་རིགས་དང་། འོ་མ་རིགས། སྔོ་ཚལ་དང་ཆུ་ཐོན་སོགས་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་གསོན་པོ་ལ་དམིགས་ཏེ་གྲང་བཟོ་དང་། སོས་པ་ཉར་བ། འཁྱག་འཇུགབཀྲུ་བ། རིམ་པ་དབྱེ་བ། དབྱེ་བ། ཐུམ་སྒྲིལ་སོགས་མཛོད་ཉར་སྒྲིག་བཀོད་དང་ཚོང་ཟོག་ཅན་གྱི་ཐག་གཅོད་ལག་རྩལ་རབ་དང་རིམ་པ་གཙོ་གནད་ཐོག་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་ནས་ཟད་གྲོན་ཉུང་དུ་གཏོང་བ་དང་ལས་ཕྱོད་ཆེ་རུ་གཏོང་བའི་དམིགས་ཚད་ལ་སླེབས་དགོས།
ཚོགས་ར་ནང་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཞིས་ཅིན་ལན་ཧྭ་ཡིས་འཐུས་མི་དང་ཨུ་ཡོན་གཞན་དག་ལ་རོགས་རེས་རྫོང་གི་སྔོ་ཚལ་གྲང་མོ་ངོ་སྤྲོད་ཧུར་ཐག་བྱེད་སྐབས། ཚོགས་ར་ཕྱི་དུ། རོགས་རེས་རྫོང་དུ་སྔོ་ཚལ་གྲང་མོ་འདེབས་འཛུགས་བྱེད་པའི་མཚོ་སྔོན་ལུའུ་ཞན་ཅ་སྔོ་ཚལ་འདེབས་འཛུགས་ཚོང་གཉེར་ཆེད་ལས་མཉམ་ལས་ཁང་གི་འགན་འཁུར་བ་ཧུའུ་ཕིང་ཅི་ཡིས་ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་ཡུས་ཞི་གྲོང་ཁྱེར་ཐུང་ཧའེ་རྫོང་དུ་མཁོ་མཁན་གསར་པ་འཚོལ་བཞིན་ཡོད།
ཉིན་གཉིས་རིང་ཧུའུ་ཕིང་ཅི་སྔོན་ལ་ཧྲན་ཏུང་དུ་འཁྱགས་སྐམ་སྔོ་ཚལ་ཕྱིར་གཏོང་བྱེད་པར་ཕྱིན་པ་དང་དེ་རྗེས་སླར་ཡང་ཡུན་ནན་དུ་ས་གནས་དེ་གའི་སྔོ་ཚལ་གྲང་མོ་འདེབས་འཛུགས་བྱས་ཚུལ་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་ཕྱིན་པ་རེད། 2024ལོར་ཧུའུ་ཕིང་ཅིའི་རྟེན་གཞིར་རོ་མའི་སྔོ་ཚལ་དང་། ལོ་མ་སྨུག་པའི་སྔོ་ཚལ་དང་། ཁུ་ཁྲི་སོགས་ཚུད་པའི་སྔོ་ཚལ་མུའུ་200བཏབ་པས་ཁེ་བཟང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལྗང་མདོག་གིས་ཁེངས་པའི་རྟེན་གཞི་དེས་ཀྱང་མཉམ་ལས་ཁང་ལ་རེ་བ་ཚད་མེད་སྦྱིན་ཡོད།
འབྱུང་འགྱུར་གྱི་འཆར་གཞིའི་སྐོར་གླེང་སྐབས་ཧུའུ་ཕིང་ཅི་ཡིས་མཉམ་ལས་ཁང་གིས་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་འདེབས་འཛུགས་ལ་བརྟེན་ནས། ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྤྱི་པའི་སྦགས་བཙོག་མེད་པའི་སྔོ་ཚལ་འདེབས་འཛུགས་དང་། ལྗང་མདོག་ཐོན་རྫས་ལས་སྣོན་དང་། གསོག་འཇོགཕྱིར་ཚོང་བཅས་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ། “མཉམ་ལས་ཁང་དང་རྟེན་གཞི། ཞིང་དུད་བཅས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་གཉེར་སྐྱོང་དོ་དམ་བྱས་ཏེ། ཚད་གཞི་སྔར་ལས་མཐོ་བའི་སྔོ་ཚལ་གྲང་མོ་འདེབས་འཛུགས་བྱས་ཏེ། མཚོ་སྔོན་གྱི་སྔོ་ཚལ་ཤང་ཀང་དང་ཨའོ་མོན་ལ་ཐད་ཀར་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་ཏེ། མཚོ་སྔོན་ལ་ལྗང་མདོག་དང་སྐྱེ་ལྡན་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་རྫས་ཕྱིར་གཏོང་བྱ་ཡུལ་བསྐྲུན་རྒྱུར་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་རྒྱུ་རེད།
མཚོ་སྔོན་ལྔ་གསུམ་དྲུག་དགུ་སྣོད་བཅུད་འབྲོག་ལས་ཚན་རྩལ་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིའི་ཟི་ལིང་སྤྱི་ཁྱབ་པུའུ་ཡི་ཕྱིར་ཚོང་ཅིང་ལི་ཁྲེན་ཡོན་གྱིས་ཀྱང་ཁེ་ལས་ཀྱི་འབྲོག་ཤ་ཕྱིར་གཏོང་བྱེད་པའི་དོན་དག་ལ་བྲེལ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ན་ནིང་ཟི་ལིང་འགག་སྒོ་ལས་ཁུངས་ལ་གཏམ་བཟང་ཞིག་འབྱོར་བ་སྟེ། རང་ཞིང་ཆེན་གྱི་འབྲུ་གག་ཤ་དང་དེའི་ཐོན་རྫས་ལ་ཤང་ཀང་གི“ལམ་ཡིག་”ཐོབ་པ་རེད། ཁྲེན་ཡོན་གྱིས་སྔོ་ཚལ་འཁྱག་པའི་རྗེས་སུ། འབྲུ་གུའི་ཤ་གསོ་སྤེལ་དང་དེའི་ཐོན་རྫས་ཞང་ཀང་དུ་སྐམ་དུ་སོང་བ་དེས་འབྲུ་གུའི་ཤ་ཐོན་སྐྱེད་ཁེ་ལས་ཀྱིས་འཛད་སྤྱོད་ཁྲོམ་ར་གསར་འབྱེད་བྱེད་པར་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ནུས་པ་ཐོན་པ་མ་ཟད། འབྲུ་གུའི་གསོ་སྤེལ་ས་ཁུལ་གྱི་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་ཡང་དོན་སྙིང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད། ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་ཚོད་འཛིན་ནན་པོ་བྱས་ནས་སྐྱོན་ཆ་ཡོད་པའམ་ཡང་ན་ཚད་གཞི་མེད་པའི་ཐོན་རྫས་ཕྱིར་གཏོང་མི་ཐུབ་པའི་འགན་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།
ཚོགས་འདུ་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་བསམ་བློ་གདོང་ཐུག་བྱུང་བ་ནས་ཐོན་ལས་ཀྱི་འཐབ་ཕྱོགས་དང་པོའི་དཀའ་སྤྱད་རྨོ་འདེབས་བརྒྱུད། མཚོ་སྔོན་གྱི་ལྗང་མདོག་སྐྱེ་ལྡན་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་རླབས་རྒྱུན་ཁྲོད། ཕྱོགས་ཁག་གི་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྡུད་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། མཚོ་སྔོན་གྱི་ལྗང་མདོག་སྐྱེ་ལྡན་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་སྔར་ལས་འོད་སྟོང་འཕྲོ་བའི་འབྱུང་འགྱུར་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། ས་མཐོའི་སྤུས་ལེགས་ཐོན་རྫས་རྒྱལ་ཡོངས་དང་ཐ་ན་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་ཁྲོམ་རར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པར་བྱས་ཏེ། མཚོ་སྔོན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་དང་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་ཡོང་བར་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྒུལ་ཤུགས་བསྣན་ཡོད།
འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་ཆེན་ཨུ་ལྷན“ཕྱོགས་གཉིས་དམ་འཛིན་གཉིས”ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་མཚོ་སྔོན་གྱིས་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཐོན་ལས་ཆེན་པོ་བཅུ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ལོ་གསུམ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་འབྲུ་རིགས་འདེབས་འཛུགས་རྒྱ་ཁྱོན་བརྟན་པོ་དང་། ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཐོན་ལས་ཐོན་ཁུལ་གཙོ་བོ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པ། ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ཐོན་ལས་གླིང་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ། ཞིང་འབྲོག་ཐོན་རྫས་ལས་སྣོན་མ་ལག་འཐུས་ཚང་འཛུགས་པ་དང་། ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་རྫས་ཀྱི་སྤུས་རྟགས་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པ། ཁྲོམ་རའི་ཚོང་གཉེར་ཕྱིར་གཏོང་ཐབས་ལམ་འཛུགས་པ། ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་“ཐོན་རྫས་གསུམ་དང་ཚད་གཞི་གཅིག”ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། འགན་སྲུང་བྱེད་ཐབས་ཁག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ། ཕྱིར་གཏོང་བྱ་ཡུལ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཕན་འབྲས་གསར་པ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
