མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དྲ་བ།
2024ལོར་ཟི་ལིང་(རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་)དཔལ་འབྱོར་ལག་རྩལ་གསར་སྤེལ་ཁུལ་གྱིས་སྣོད་བཅུད་དཔལ་ཡོན་གྱི་མཐོ་ས་བསྐྲུན་རྒྱུ་དང་ཐོན་ལས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི“ས་གནས་བཞིའི”ཁྲོད་ཀྱི་“གསར་གཏོད་རྟེན་གཞི་གཅིག་དང་ལྟེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་”གྱི་གནས་གཏན་འཁེལ་དམ་འཛིན་བརྟན་པོ་བྱས་ཏེ་སྣོད་བཅུད་དཔལ་ཡོན་གྱི་མཐོ་ས་ཐོག་གི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་བཟོ་ལས་གླིང་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུར་དམིགས་ཏེ་གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་དང་འགན་འཁྲི་བརྟན་པོར་ཁུར་ནས་གནོན་ཤུགས་ཐེག་ནས་མདུན་སྐྱོད་དང་རང་འགུལ་ངང་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་དགོས།
2024ལོར་ཟི་ལིང་གསར་སྤེལ་ཁུལ་གྱི་མདོག་ལྡན་ལྕགས་རིགས་(ནག་པོ)ལས་རིགས་ཀྱིས་གློག་འབྱེད་ཧ་ཡང་ཏུན་ཁྲི་149.1ཙམ་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་ཏུན་6454འཕར་བ་དང་0.4%འཕར་ཡོད། འོད་ཧྥུ་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་ཀྱིས་བདར་རྐྱང་སྭེལ་ཏུན་ཁྲི་18.2ཙམ་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་ཏུན་6996འཕར་བ་དང་4%འཕར་ཡོད། བདར་མང་སྭེལ་ཏུན་ཁྲི་18.4ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དུས་མཚུངས་ལས་ཏུན་ཁྲི་1.3འཕར་བ་དང་7.5%འཕར་ཡོད།
དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཟི་ལིང་གསར་སྤེལ་ཁུལ་གྱིས་ལྗང་གློག་རིག་ནུས་རྩིས་རྒྱག་མཉམ་འདྲེས་དཔེ་སྟོན་གླིང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་ཞིང་ཆེན་ཨུ་ལྷན་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གི་འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ཏེ་ཆེད་ལས་འཛིན་གྲྭས་སྐུལ་འདེད་དང་དུས་བཀག་བཀོད་གཏོང་། གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་སྐུལ་འདེད་བཅས་བྱས་ཏེ་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོའི་འགན་ལེན་དང་། ས་ཞིང་བསྡུ་ལེན་བཤིག་སྤོ། རྣམ་གྲངས་ནང་འདྲེན་། ཁོར་ཡུག་མཐོར་འདེགས་སོགས་གཙོ་གནད་ལས་དོན་ལ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒྱུས་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་ལྗང་གློག་རིག་ནུས་རྩིས་རྒྱག་མཉམ་འདྲེས་དཔེ་སྟོན་གླིང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་དུས་རིམ་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པ་རེད།
ཚོགས་འདུ་གཉིས་ཀྱི་གྲོས་བསྡུར་ཚ་པོ།
དགུན་ཁ་གྲང་ནའང་དཔྱིད་ལ་བལྟ་ན་དྲོ་བ།
ཟླ་1ཚེས་19ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཞིང་ཆེན་གྱི་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་བཞི་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་འགོ་ཚུགས་པས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་མི་དམངས་ཀྱིས་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་མིག་མདངས་ཡིད་དབང་བཀུག་ཡོད།
ཚོགས་རའི་ནང་དུ་ཐལ་མོ་རྡེབ་སྒྲ་ཡང་ཡང་གྲགས་ཤིང་། ཚོགས་སའི་ཕྱི་རོལ་དུ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཚགས་པར་དང་། བརྙན་འཕྲིན། སྨྱན་སྦྱོར་གསར་པ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གནས་ཚུལ་གཟབ་རྒྱས་ལ་དོ་ཁུར་དམ་ཟབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ཉིན་གུང་ཡིན་པས། ཚོགས་ཁང་ནས་ཕྱིར་ཐོན་པའི་འཐུས་མི་རྣམས་ལ་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོ་དང་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད། ཁྱད་ཆོས་དང་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་ཐོན་ལས་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་རེ་སྒུག་གང་དག་ཡོད་པ་དང་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་སྒྲུབ་དགོས་པ་དང་འཐུས་མི་དང་ཨུ་ཡོན་གྱིས་མང་ཚོགས་དང་འབྲེལ་མཐུད་སྤེལ་རེས་བྱས་ནས་སེམས་གཏམ་བརྗོད་པ་...
སྲོལ་རྒྱུན་ཐོན་ལས་གྱི“སྡོང་བོ་རྙིང་པར་མྱུ་གུ་གསར་པ”ཐོན་དུ་འཇུག་པ།
"སྲིད་གཞུང་གི་ལས་ཀའི་སྙན་ཞུའི་ཁ་ཕྱོགས་ཁ་གསལ་དང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་བྱེད་པར་སྐུལ་མ་ཐེབས་པས། ང་ལ་བློ་སྒོ་མང་པོ་ཞིག་སྦྱིན་ཡོད། ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་གཅིག་སྡུད་བྱས་ནས་ཁྱད་ཆོས་དང་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་དེང་རབས་ཅན་ཐོན་ལས་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ཐད་ཚང་མས་མི་སྣ་གཙོ་བོ་ཡིན། དེ་རིང་ང་ཚོས་ནང་དོན་ཁག་འདིར་དམིགས་ནས་སྤེལ་རེས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། "ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་། ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་ཏང་ཨུའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་དང་། ཧྲི་ཀྲང་གཞོན་པ། ཟི་ལིང་(རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་)དཔལ་འབྱོར་ལག་རྩལ་གསར་སྤེལ་ཁུལ་གྱི་ཏང་ལས་དོན་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཧྲུའུ་ཅི། དོ་དམ་ཨུ་ལྷན་གྱི་ཀྲུའུ་རེན་བཅས་ཀྱིས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་ཀའི་སྙན་ཞུའི་ནང་བཀོད་པའི་གཙོ་གནད་དེ་ཁ་གཏད་ནས་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོར་བརྩམས།
“ངས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་ཞུའི་ནང་བཏོན་པའི‘ལྗང་གློག་དང་གློག་འབྱེད་ཧ་ཡང་དང་ཧ་ཡང་ལས་སྣོན་ཞིབ་ཚགས་དང་གཏིང་ཟབ་པའི’ཐོན་ལས་འབྲེལ་ཐག་རྒྱ་བསྐྱེད་པར་དམིགས་བསལ་དོ་ཁུར་བྱས་ཏེ། རླངས་འཁོར་གྱི་ཧ་ཡང་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་མདོ་དང་། རྩེར་སོན་ཧ་ཡང་སྲུབས་སོགས་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་ལེགས་ཆ་ལྡན་པའི་ཐོན་ལས་ཁྱུ་ཚོགས་བསྐྲུན་ནས། ‘མཚོ་སྔོན་ལྗང་ཧ་ཡང་’ཡི་སྤུས་རྟགས་དར་སྤེལ་གཏོང་དགོས། དེ་ནི་ང་ཚོའི་ཁེ་ལས་ཀྱི‘གྲངས་གཞི་རིག་ནུས་ཅན་གྱི་བསྒྱུར་བསྒྱུར། ལྗང་མདོག་ཐཱན་དམའ་བའི་བསྒྱུར་བསྒྱུར’ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དམིགས་ཚད་དང་མཐུན་པ་དང་ང་ཚོར་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད། རྨ་ཧོ་ཤིན་ཡེ་ཀུང་སིའི་ཏང་ཨུད་ཧྲུའུ་ཀྲང་ཝང་པིན་ལིན་གྱིས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཐད་གཏོང་ལ་འཕྲལ་དུ་བལྟས་ནས་ཡིད་ཆེས་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད།
ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་ཤིན་ཡེ་ཀུང་སིས་ཟི་ལིང་གསར་སྤེལ་ཁུལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་འོག་ཧ་ཡང་ཁེར་རྐྱང་གི་གཤེར་ཁུ་དང་ཧ་ཡང་དུམ་བུ་ཐོན་སྐྱེད་གཏོར་ནས་ནུས་ཁུངས་གསར་པ་དང་རྨང་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་གསར་པ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་གོ་སྐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོན་ལས་འབྲེལ་ཐག་ཇེ་རིང་དུ་བཏང་སྟེ། འོད་ཤུགས་སྒྲོམ་སྟེགས་དང་། མཉེན་པའི་གྲུབ་ཚུལ་མཐོ་བའི་ཧ་ཡང་ལྕགས་བསྲེས་མའི་རྒྱུ་ཆ་གསར་པ་སོགས་ཧ་ཡང་ཐོན་རྫས་སྣ་མང་རིགས་25ཡོད་པ་རེད། 2024ལོར་ཧ་ཡང་གཤེར་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་སྤེལ་རེས་གློག་ཟད་གྲོན་ལས་རིགས་གཅིག་མཚུངས་དང་གཞོང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་ཆུ་ཚད་དུ་སླེབས་པ་དང་ལྗང་མདོག་གློག་ནུས་འཛད་སྤྱོད་བསྡུར་ཚད་90%ལས་བརྒལ་ཡོད།
ཝང་པིན་ལིན་གྱིས་བཤད་རྒྱུར། ཧ་ཡང་ནི་ཐོན་རྫས་ཙམ་མ་ཡིན་པར། དེ་བས་“ལྗང་གློག་ཧ་ཡང་”སྤུས་རྟགས་ཀྱི་ཐེག་ཚད་ཡིན། ང་ཚོས་མུ་མཐུད་དུ་གྲངས་འཛིན་རིག་ནུས་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་སྟེ། རིགས་སྒྱུར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུའི་ཐོག་“འགྲོས་ཚད་”ཐོན་རྒྱུ་ཡིན། ”ཞེས་བཤད།
“ཡིད་ཆེས་ཡོད་ན་གཞི་ནས་སྒུལ་ཤུགས་ལྡན་ཐུབ”ཅེས་ནན་ཧའེ་ཡན་གྱིས་མིག་སྔར་ཟི་ལིང་གིས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་ཐོན་ལས་མ་ལག་འཛུགས་པར་ཁྱབ་ཁོངས་ཞིབ་ཕྲ་བགོས་ནས་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་སྒོ་ནས་ནུས་ཤུགས་བཏོན་ཏེ་ཤེལ་སྭེལ་བརྟན་པོ་དང་། ལིས་གློག་ལས་བརྒལ་བ། མདོག་ལྡན་ལྕགས་རིགས་སྣུར་སྐྱོད། སྤུས་ཚད་གསར་པ་གསོ་སྐྱོང་བཅས་ཀྱི་ཐད་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་རེད། སྲོལ་རྒྱུན་ཐོན་ལས་ཀྱི་རྨང་གཞི་དེར་དེ་ཉིད་རྩེར་སོན་ཅན་དང་། རིག་ནུས་ཅན། ལྗང་མདོག་ཅན་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་སྔར་བས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
དེང་སྐབས། མཚོ་སྔོན་ཟངས་ལས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་སྒྲུབ་རིམ་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། གློག་འབྱེད་འཁོར་ཁང་གི་རླངས་འཁོར་ཆེ་གྲས་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་བྱེད་པ་དང་། མོ་སྣེ་ཟངས་པང་ལེབ་ཕུང་པོ་འཕྲུལ་ཆས་དཔུང་པས་ནུས་ཆེའི་སྒོ་ནས་བཤུས་རྗེས་འཕྲལ་དུ་ཐུམ་བསྒྲིགས་ནས་མཛོད་ཁང་དུ་བཞག་ནས་དངོས་ཟོག་ལེན་རྒྱུར་འཕྲལ་དུ་སྒུག་པའི་སྨད་རྒྱུད་བཟོ་གྲྭ་ལ་སྐྱེལ་རྒྱུ་རེད།
“ན་ནིང་ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་ཐོན་སྐྱེད་འཁོར་སྐྱོད་ཀྱི་མྱུར་ཚད་སྙོམས་སྒྲིག་བྱས་ནས་ཐོན་སྐྱེད་རྩ་འཛུགས་དང་ཐོན་རྫས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ལེགས་སུ་བཏང་སྟེ་མོ་སྣེ་ཟངས་ཏུན་ཁྲི་17ལས་བརྒལ་ནས་དུས་མཚུངས་ལས་48%འཕར་ནས་ཐོན་ཚད་མཐོ་ཤོས་བཏོད་པས་ངར་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད”ཅེས་མཚོ་སྔོན་ཟངས་ལས་ཚད་ཡོད་འགན་འཁྲི་ཀུང་སིའི་ཏང་ཨུད་ཧྲུའུ་ཅི་ལག་བསྟར་ལས་འཛིན་པ་ཧོང་ཅིན་གྱིས་བཤད།
ནན་ཧའེ་ཡན་གྱིས་ལོ་གསར་པའི་ཟངས་ལས་རིག་ནུས་གཅིག་སྡུད་དང་། ཕན་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ཐོན་འཕར་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་ཀྱི་ཐད་དེ་བས་ཚད་བརྒལ་ཡོང་བའི་རེ་སྒུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་རེད།
འདི་ལོ་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཧྲེང་ཡོན་ས་གདན་ཚོགས་པ་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིའི་ཏུང་ཧྲི་ཀྲང་ཞུའེ་ཐིང་གིས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་ཐོན་ལས་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་ཐད་ཀྱི་ནང་དོན་ལ་ཡང་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ“ཚན་རྩལ་དང་ཐོན་ལས་མཉམ་འདྲེས་གསར་གཏོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས”ཞེས་པའི་ཚིག་དེར་གཙོ་གནད་དུ་བཀོད་པ་རེད།
“ང་ཚོས་སྔར་བཞིན་གསར་གཏོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བོད་ཀྱི་ས་གདན་བཟོ་སྐྲུན་བཟོ་རྩལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་དེང་རབས་ཚན་རྩལ་དང་ཇུས་འགོད་འདུ་ཤེས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་བྱེད་ནུས་རང་བཞིན་དང་སྒྱུ་རྩལ་རང་བཞིན་གཉིས་ཀར་མཐོང་ཆེན་བྱེད་པའི་ཐོན་རྫས་གསར་པ་ཞིབ་འཇུག་གསར་སྤེལ་བྱས་ནས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་ཟུར་སྣོན་རིན་ཐང་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས”ཞུའེ་ཐིང་གི་སྐད་ཆ་ཚར་མ་ཐག་ཧྲེང་ཡོན་ས་གདན་ཇུས་འགོད་པུའུ་ཡི་གཙོ་གཉེར་ཁྲེ་གོ་ལུང་གིས་མགོ་བརྒྱབ།
ཁྲེ་གོ་ལུང་གིས“ཇུས་འགོད་ནི་ས་གདན་གྱི་བླ་སྲོག་ཡིན་པས། ང་ཚོས་མཚོ་སྔོན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མཚོན་པའི་གཞི་རྒྱུ་དེ་བས་མང་བ་ཐོན་རྫས་ནང་འདྲེས་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད”ཅེས་བཤད།
བོད་གདན་ཐོན་ལས་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་མཐུན་སྦྱོར་གསར་གཏོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་འཛུགས་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་མཐོ་སློབ་དང་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་སྒྲིག་གཞི། ཁེ་ལས་བཅས་ཀྱིས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་འགག་སྒྲོལ་བྱེད་པར་བསྔགས་སྐུལ་བྱ་རྒྱུ། ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཐོན་ལས་གསོ་སྐྱོང་སྟེགས་བུ་དང་། ཚན་ཞིབ་ཚོད་ལྟ་ཁང་། གསར་གཏོད་མནའ་འབྲེལ་སོགས་གསར་གཏོད་སྟེགས་བུ་བཙུགས་ནས་ཁེ་ལས་དབར་དང་། ལས་རིགས་དབར་དང་ས་ཁོངས་དབར་གྱི་ལག་རྩལ་དང་ཉམས་མྱོང་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། དེའི་རྗེས་ཀྱི“ཚོགས་འདུ་གཉིས་ཀྱི་དུས་ཚོད”ནང་ཞུའེ་ཐིང་གིས་སྐད་ཆ་དེ་དག་ཚོགས་རར་འཁྱེར་རྒྱུའི་རེ་སྒུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
ལྗང་མདོག་གློག་རྩིས་རྒྱག་པའི“ཕྱོགས་གཉིས་སུ་བསྐྱོད་པའི”སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
མིག་སྔར། མཚོ་སྔོན་གྱིས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྗང་མདོག་རྩིས་ནུས་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་སྟེ། ལྗང་མདོག་རྩིས་ནུས་དབྱར་མཚོ་རྒྱས་པ་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་མངོན་ཡོད། སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་ཞུའི་ཁྲོད“ལྗང་མདོག་རྩིས་ནུས་གཅིག་སྡུད་ནུས་པ་འདོན་པའི”དང་“ལྗང་མདོག་རྩིས་གློག་མཐུན་སྦྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས”སོགས་ཀྱི་ནང་དོན་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
“ཀྲུང་གོ་མཉམ་འགྲུལ·ཨ་ལི་ཡུན་ཝན་ཁ་ལྗང་མདོག་རྩིས་ནུས་དང་། ཀྲུང་གོ་གློག་འཕྲིན·ཅིན་ཧྲན་རིག་ནུས་རྩིས་རྒྱག་ལྟེ་གནས་སོགས་རྣམ་གྲངས་འབོར་ཆེན་ཞིག་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། …”ཞེས་པ་དེ་ཀློག་སྐབས་ཨ་ལི་ཡུན་རིག་ནུས་ཚོགས་པའི་ཙུང་ཚའེ་གཞོན་པ་ཁུའུ་ཝེའི་ཚོར་བ་གཏིང་ཟབ་བྱུང་། ཉིན་གསུམ་གྱི་གོང་ཁོང་གིས་ཟི་ལིང་དུ་ཀྲུང་གོ་ལན་ཐུང་·ཨ་ལི་ཡུན་ཝན་ཁ་ལྗང་མདོག་རྩིས་ཤུགས་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་འོད་འཚེར་པ་བདེན་དཔང་བྱས་མ་ཐག་རེད།
“ང་ཚོས་བལྟས་ན་མཚོ་སྔོན་ལ་ལྗང་མདོག་རྩིས་རྒྱག་ནུས་པའི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་དགེ་མཚན་མངོན་གསལ་དོད་པོས། དེའི་ནང་སྲིད་ཇུས་དང་། གནམ་གཤིས་། ནུས་ཁུངས། གློག་རྒྱུད། འཕྲིན་གཏོང་གི་ལེགས་ཆ་སོགས་ཚུད་ཡོད་པས་ཁེ་ལས་ཞུགས་རྒྱུ་དང་ཐོན་ལས་འདུ་འཛོམས་བྱ་རྒྱུའི་ཡིད་དབང་འགུག་ཐུབ”ཞེས་བཤད། ལྗང་མདོག་རྩིས་རྒྱག་ནུས་པའི་ཐོན་ལས་ཀྱི་མི་མངོན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཚད་མེད་ཡིན་པས། མཚོ་སྔོན་གྱིས་རྒྱལ་ཡོངས་དང་ཐ་ན་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོར་ཁྱབ་པའི་ལྗང་མདོག་རྩིས་རྒྱག་ནུས་པའི་མཐོ་ས་སྐྲུན་ཐུབ་རེ་ཡོད།
“ལྗང་མདོག་རྩིས་རྒྱག་དང་གློག་ཤུགས་མཐུན་སྦྱོར་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི་དཔེ་སྟོན་ལ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། ”“རིན་ཐང་མཐོ་བ་དང་། འདྲ་བཟོ་བྱེད་ཐུབ། ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་ལྗང་མདོག་རྩིས་རྒྱག་དང་གློག་ཤུགས་མཐུན་སྦྱོར་དཔེ་སྟོན་གྱི་རྣམ་པ་དང་བཀོལ་སྤྱོད་བསྐྲུན་ནས་ཐོན་ལས་འབྲེལ་ཐག་ཡོངས་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་མུ་ཁྱུད་སྐྱེད་སྲིང་ཧུར་ཐག་བྱ་རྒྱུ། ”སྲིད་གཞུང་གི་ལས་ཀའི་སྙན་ཞུའི་ནང་གི་ཞིབ་ཕྲའི་གཙོ་གནད་ལས་ཀའི་ནང་དོན་ཁ་གསལ་བྱུང་བ་དེས་ནན་ཧའེ་ཡན་ལ་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་བཞག་ཡོད། ཁོང་གིས་ལྗང་མདོག་རྩིས་རྒྱག་ཤུགས་ཀྱིས་ཐོན་ལས་སྣོད་བཅུད་འཛུགས་སྐྱོང་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་ལྗང་མདོག་གློག་དང་། རྩིས་རྒྱག་ཤུགས། ཞབས་ཞུ། ཉེར་སྤྱོད་དང་ཡུལ་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བཅས་གཞི་གཅིག་ཏུ་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་རྩིས་རྒྱག་གློག་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་རྣམ་པ་གསར་གཏོད་དང་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ལྗང་མདོག་གློག་རིག་ནུས་རྩིས་རྒྱག་མཉམ་འདྲེས་དཔེ་སྟོན་གླིང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ཐད་ཚད་བརྒལ་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་རེད།
2024ལོ་ནས་བཟུང་མཚོ་སྔོན་གྱི་ལྗང་མདོག་རྩིས་རྒྱག་གློག་ཤུགས་མཐུན་སྦྱོར་འཕེལ་རྒྱས་འཆར་འགོད་དང་ལག་བསྟར་ཇུས་གཞི་ནུས་ལྡན་ངང་དོན་འཁྱོལ་ཡོང་བར་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་འགན་སྲུང་བྱ་ཆེད། ཟི་ལིང་གསར་སྤེལ་ཁུལ་གྱིས་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོའི་འགན་སྲུང་དང་། ས་ཞིང་བསྡུ་ལེན་བཤིག་སྤོ། རྣམ་གྲངས་ནང་འདྲེན་། ཁོར་ཡུག་མཐོར་འདེགས་སོགས་གཙོ་གནད་ལས་དོན་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བཏང་སྟེ། ཁེ་ལས་ཀྱི་ཞབས་ཞུའི་སྤུས་ཚད་དང་ཕན་འབྲས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་མཐོ་རུ་བཏང་ཡོད། སྔ་རྗེས་སུ་གན་རྒྱ་བཞག་པའི་ལྗང་མདོག་རྩིས་རྒྱག་རྣམ་གྲངས་11ནང་འདྲེན་བྱས་ནས་མ་དངུལ་བསྡོམས་འབོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་90ཙམ་བཏང་བ་རེད།
ལམ་བར་དུ་ཟི་ལིང་གསར་སྤེལ་ཁུལ་འཆར་འགོད་འཛུགས་སྐྲུན་ཅུས་ཀྱི་འགན་འཁུར་བ་ཆི་ཆིང་ཧྭ་ཡིས་དེའི་ནང་གི་ལས་སླ་པོ་མེད་པ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད།
ཆི་ཆིང་ཧྭ་གྱིས“སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་ཞུའི་ཐོག་ང་ཚོར་སྐུལ་མ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཕུལ་ཡོད། ང་ཚོས་མུ་མཐུད་མདུན་དུ་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་ནས་ཞབས་ཞུའི་རྣམ་པ་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ནས་ཁེ་ལས་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོའི་འགན་སྲུང་དང་དཀའ་ངལ་སེལ་བ་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་མུ་མཐུད་མཁོ་འདོན་བྱས་ཏེ“ཁེ་ལས་གཅིག་ལ་ཐབས་ཇུས་གཅིག”དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ“ལྗང་མདོག་བགྲོད་ལམ”བཏོད་ནས་ཁེ་ལས་ལ་སེམས་བདེ་དང་། བློ་བསྐྱེལ། སེམས་དྲོ་བཅས་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན”ཞེས་གསུངས་པ་རེད།
བློས་གཏོང་རེ་རེ་ཡང་ཁེ་ལས་ཀྱི་མིག་ནང་དུ་མཐོང་བ་དང་སེམས་ལ་དྲོ་སྐྱོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ཐད་ལན་ཐུང་(མཚོ་སྔོན་)ལྗང་མདོག་གློག་ཤེས་རིག་རྩིས་རྒྱག་ཚན་རྩལ་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཅིང་ལི་ཀུའོ་ཧྲོའུ་ལུང་གིས“ཧ་ཅང་བློ་ཡིད་ཚིམ་པོ་ཡོད། འབྱུང་འགྱུར་ལ་རེ་བ་བྱེད་ཐུབ”ཅེས་བསྔགས་བརྗོད་བྱས་པ་རེད།
དེ་རྗེས་ཀུའོ་ཧྲོའུ་ལུང་གིས་ཐག་ཉེ་དང་། འབྲིང་བ། ཐག་རིང་བཅས་ཀྱི“རི་མོ་གསུམ”ཐོག་ནས་བསམ་ཚུལ་རྒྱས་བཤད་གནང་བ་རེད། ཁོང་གིས“ང་ཚོས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་ཞུའི་ནང་སྒུལ་ཤུགས་ཟད་མེད་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཏེ། འཆར་གཞི་ལྟར་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་སྒོ་ནས་ལྗང་གློག་རིག་ནུས་རྩིས་རྒྱག་མཉམ་འདྲེས་དཔེ་སྟོན་གླིང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། ཚན་རྩལ་ནུས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་‘ཁང་བཞི་དྲ་བ་གཅིག’ཡི་བློ་རིག་འབྲེལ་ཐག་བསྐྲུན་རྒྱུ་ཡིན། དུས་མཚུངས་སུ་དུས་ཚིགས་དང་པོའི་གོང་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྗང་གློག་རིག་ནུས་རྩིས་རྒྱག་མཉམ་འདྲེས་དཔེ་སྟོན་གྱི་‘ཡུལ་ལྗོངས་གསོག་གསོག་དང་གསོག་པའི’གློག་དྲ་ཕྲ་མོ་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་ཡིན”ཞེས་གསུངས་པ་རེད།
རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་སྒོར་བུད་ནས་གཟི་བརྗིད་ཐོན་དུ་འཇུག་དགོས།
གངས་འཁྱགས་ཀྱི་འཆར་ཡན་མྱོང་ཚོར་དང་། དགུན་ཁའི་མཛེས་ལྗོངས་ལ་འཆམ་འཆམ་བྱེད་པ། ཧོ་ཧོང་གི་ཞིམ་ཟས་བྲོ་བ་མྱོང་བ་སོགས་མཚོ་སྔོན་གྱི་དགུན་ཁར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པས། ཡུལ་སྐོར་བ་མང་པོ་ཞིག་འཚོལ་ཞིབ་དང་ཉམས་ལེན་བྱེད་པར་ཡོང་གི་ཡོད།
མཚོ་སྔོན་གྱི་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཚ་ཤུགས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཁང་ཧུའེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡུལ་སྐོར་ལས་དོན་ཁང་ཚད་ཡོད་འགན་འཁྲི་ཀུང་སིའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཅིང་ལི་དབྱང་ཁྲེང་ཚའེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་ལ་གཟི་བརྗིད་ཡོང་བར་བསམ་བློ་གཏོང་བཞིན་ཡོད།
“རྒྱལ་སྤྱིའི་སྣོད་བཅུད་ཡུལ་སྐོར་དམིགས་ས་གཏོད་པའི་སྤྱིའི་འཆར་འགོད་ཆུ་ཚད་མཐོན་པོར་སྒྲིག་བཟོ་དང་ལག་བསྟར་བྱེད་པ། ”“སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྡུད་བྱས་ཏེ་‘ལྟེ་གཅིགགདུབ་གཅིགརྒྱུད་མང་པོའི”སྣོད་བཅུད་ཡུལ་སྐོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྐྲུན་ནས་རྒྱལ་སྤྱི་ཅན་གྱི་ཚད་ལྡན་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་ཚད་ལྡན་མ་ལག་འདོན་རྒྱུ། ”“ཆིང་ཀན་སྐོར་ལམ་ཆེན་པོའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ། ”དབྱང་ཁྲེང་ཚའེ་ཡིས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་ཞུའི་ནང་གི་ནང་དོན་ཟིན་བྲིས་ཐོག་བྲིས་རྗེས། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཁང་ཧུའེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡུལ་སྐོར་ལས་དོན་ཁང་གི་ས་ངོས་འབྲེལ་མཐུད་ལྟེ་གནས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ལྟ་ཞིབ་པ་ཧོ་དབྱིན་དང་སྤེལ་རེས་བྱས་པ་རེད།
“རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་ནི་མཚོ་སྔོན་གྱི་ས་གནས་ཁྱད་ཆོས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་རྨང་གཞི་མངོན་པའི་སྒེའུ་ཁུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས། མཚོ་སྔོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དང་སྐད་གྲགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུར་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ནུས་པ་ལྡན་ཡོད། མཚོ་སྔོན་གྱི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་རང་བྱུང་མཛེས་ལྗོངས་ལ་བརྟེན་ནས། ང་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་སྦྱོང་དང་། རྐང་ཐང་འགྲོ་བ། ཞོན་འགྲོ། པར་ལེན་པ། རང་འཁོར་སོགས་སྣ་མང་ཅན་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་རྫས་འདོན་རྒྱུ་ཚོད་ལྟ་བྱས་ཏེ། ཡུལ་སྐོར་བས་རང་བྱུང་དང་ཐག་ཉེ་བ་དང་སྣོད་བཅུད་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་དགོས། དབྱང་ཁྲེང་ཚའེ་ཡིས་བཤད།
ཧོ་དབྱིན་གྱིས་ཡུལ་སྐོར་ཞབས་ཞུའི་ལས་ཀ་བྱས་ནས་ལོ་20ལྷག་ཙམ་སོང་བས། མཚོ་སྔོན་གྱི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་ངེས་ཡིན་པར་ཁོང་གིས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
དབྱང་ཁྲེང་ཚའེ་ཡིས་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་ནི་ཐོན་ལས་མཉམ་འདྲེས་དང་གསར་གཏོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་སྟེགས་བུ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས། གྲོང་གསེབ་ཡུལ་སྐོར་ནི་མིག་སྔའི་གདམ་ག་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེ་ནི་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་ཕན་ཚུན་རོགས་རམ་ཐུའུ་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་ཏུང་ཧོ་ཞང་མ་ཅི་གྲོང་ཚོའི་ཡིའུ་ཙུའེ་མཚོ་ཁུག་སྣོད་བཅུད་རིག་གནས་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་འགན་འཁུར་བ་རེན་ཁྲེན་དབྱིའི་བསམ་ཚུལ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པ་རེད།
“ཐོན་ལས་དར་རྒྱས་ནི་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་ནང་གི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ལོ་འདི་དག་གི་ལག་ལེན་བརྒྱུད་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཐོན་ངེས་ཡིན་པར་ང་ཚོར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ”ཅེས་རེན་ཁྲེན་དབྱིས་བཤད་པ་དང་དེ་རྗེས་ཁོང་གིས་གྲངས་གཞི་སྐོར་ཞིག་བཀོད་པ་ལྟར་ན། 2024ལོར་ཡིའུ་ཙུའེ་མཚོ་ཁུག་སྣོད་བཅུད་རིག་གནས་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱིས་ཞིང་ཆེན་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་སྐོར་བ་མི་ཐེངས་ཁྲི་40ལྷག་ཙམ་སྣེ་ལེན་བྱས་པ་དང་ཡུལ་སྐོར་ཕྱོགས་བསྡུས་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་120མངོན་འགྱུར་བྱུང་ཡོད།
ཕ་ཡུལ་གྱི་གྲོང་གསེབ་ཡུལ་སྐོར་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་ལ་བལྟས་ནས་མ་ཅི་གྲོང་ཚོའི་གྲོང་མི་ཐའོ་ཡན་ཅིན་གྱིས་དགའ་སྤྲོའི་ངང་བཤད་དོན། “མ་ཅི་གྲོང་ཚོའི་འབྱུང་འགྱུར་ང་ཚོ་མི་རེ་རེ་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད། ཉེ་ཆར་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱིས“ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་ནས་ལོ་གསར་བསྐྱོད”དང་དེ་བཞིན་འབྲེལ་ཡོད་ཟློས་གར་གྱི་འཁྲབ་སྟོན་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་གློག་སྒྲོན་དང་ཞིམ་ཞིམ་རོལ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ང་ཡང་གྲོང་གསེབ་ཡུལ་སྐོར་གྱི“ངོ་སྤྲོད་དཔོན་པོ”ཡག་པོ་བྱས་ནས་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཕ་ཡུལ་གྱི་མཛེས་སྡུག་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ”
སྲིད་གཞུང་གི་ལས་དོན་སྙན་ཞུའི་ནང་བཤད་པའི“བཟོ་ལས་ཡུལ་སྐོར་དཔེ་སྟོན་རྟེན་གཞི་ཡག་པོ་འཛུགས་པའི”ཐད་ཞུའེ་ཐིང་གིས་བསམ་གཞིག་བྱས་ཏེ། ཁོང་གིས“ང་ཚོས་དེ་དམིགས་ཚད་དུ་བྱས་ཏེ“བོད་ཀྱི་གདན་དང་ཡུལ་སྐོར་གྱི་རྣམ་པ་འཚོལ་ཞིབ་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ། ས་མཐོའི་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ཁུངས་ལ་བརྟེན་ནས་བཟོ་རྩལ་ཉམས་ལེན་དང་། རིག་གནས་འགྲེམས་སྟོན། ཐོན་རྫས་ཕྱིར་འཚོང་བཅས་གཞི་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་ཉམས་ལེན་བར་སྟོང་གཏོད་དགོས”ཞེས་གསུངས་པ་རེད།
ཁྲེ་གོ་ལུང་གིས“ཡུལ་སྐོར་བས་ས་གནས་ས་ཐོག་ནས་བོད་གདན་བཟོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ནང་དོན་མྱོང་ཚོར་བྱེད་ཐུབ། དེ་ནི་བོད་གདན་“སྐུད་ནས་ཕྱིར་ཐོན་”བྱེད་པར་རོགས་རམ་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་གཞན་ཞིག་རེད”ཅེས་རེ་སྒུག་ཆེན་པོས་བཤད་པ་རེད།
ལྗང་མདོག་གློག་གིས་ནུས་རྒྱུ་ཐོན་ལས་གསར་སྒྱུར་དང་རིམ་སྤོར་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ།
དགུན་དུས་ཀྱི་ས་མཐོ་ལ་གྲང་རླུང་དྲག་པོ་འདུག ཟླ་1ཚེས་17ཉིན་གསར་འགོད་པ་མཚོ་ནུབ་སོང་རིགས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གཏེར་ལེན་ཁ་གྲོང་ཁུལ་ནས་ཐོན་ཏེ་ཁྲ་ཏེ་མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ་བརྒྱུད་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ཅིང་། གྲོང་ཁུལ་དང་བར་ཐག་སྤྱི་ལེ་20ཡོད་པའི་ས་ཆར་རླུང་ཤུགས་གློག་འདོན་འཕྲུལ་ཚན་མཐོན་པོ་ཞིག་གིས་རླུང་གི་མདུན་དུ་ལངས་ཡོད། གྲུ་གསུམ་གྱི་ལོ་མ་ཆེན་པོ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་འཁོར་སྐྱོད་བྱས་ཏེ། ལྗང་མདོག་གློག་ཤུགས་ཁྱིམ་ཚང་ཁྲི་སྟོང་བར་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད།
ཀྲུང་གོ་ནུས་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་རླུང་ཤུགས་མཚོ་སྔོན་ས་ཁོངས་ཀུང་སིའི་ཀ་ཧའེ་རླུང་གློག་ཁང་གི་ཀྲུང་དབྱང་ཚོད་འཛིན་ཁང་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་ལས་དོན་མི་སྣས་ཀྲུང་དབྱང་ཚོད་འཛིན་བརྙན་ཤེལ་ཐོག་གི་ཐོན་སྐྱེད་གྲངས་གཞི་ཁག་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་དུས་ཐོག་གཞི་གྲངས་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་མ་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་རླུང་རླུང་གློག་འདོན་འཕྲུལ་འཁོར་རེ་རེའི་འཁོར་སྐྱོད་རྣམ་པ་སྟེ། ཆ་སྙོམས་རླུང་འགྲོས་དང་། ནུས་ཤུགས། ཉིན་རེའི་གློག་འདོན་ཚད་སོགས་འགུལ་རྣམ་གྲངས་གཞི་བརྙན་ཤེལ་ཐོག་གསལ་པོར་མངོན་པ་དེས་རླུང་གློག་ཁང་གི་གློག་འདོན་བརྟན་པོ་དང་ནུས་ཆེའི་འཁོར་སྐྱོད་འགན་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
“རླུང་ཤུགས་གློག་འདོན་ལག་རྩལ་ཉིན་རེ་བཞིན་འཐུས་ཚང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་འབྲེལ་འབྲེལ་ཡོད་ལེ་ལག་ཚང་བའི་ཐོན་ལས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཡང་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། མིག་སྔར་ཀུང་སིས་ནུའར་གཏེར་ལེན་ཁ་རླུང་གློག་ཁང་གི་དུས་དང་པོ་དང་དུས་རིམ་གཉིས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཏེ་ཨའོ་དང་། ཨེར་ཅན། ཀྲེང་ཅིན། ཕུའུ་མན། ཉིའུ་ཀྲེན་བཅས་རླུང་གློག་ཁང་བདུན་བསྐྲུན་ཡོད་པ་དང་། སྤྱིའི་འཕྲུལ་འཁོར་སྒྲིག་སྦྱོར་ཤོང་ཚད་ཀྲའོ་ཝ་500ཟིན་ཡོད། ”ཅེས་ཀུང་སིའི་ཐོན་སྐྱེད་དང་སྐྱེལ་འདྲེན་དང་རྣམ་གྲངས་གསར་སྤེལ་གྱི་འགན་འཁུར་མི་སྣ་ཆིན་ཡོན་གྱིས་བརྙན་ཤེལ་ལ་བལྟས་ནས་གསར་འགོད་པར་ངོ་སྤྲོད་བྱས།
འུར་སྒྲོག་པའི་རླུང་ནི་རླུང་གློག་ར་བའི་ངོས་ནས་བཤད་ན་ཆེས་རྩ་ཆེན་གྱི་ཐོན་ཁུངས་ཤིག་ཡིན། དཀྱིལ་ཚོད་འཛིན་ཁང་ནས་ཐོན་རྗེས། ཆིན་ཡོན་གྱིས་རླུང་ཤུགས་གློག་འདོན་འཕྲུལ་འཁོར་ལ་མཛུབ་སྟོན་བྱས་ཏེ། “བློ་རིག་ཅན་གྱི་མ་ལག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ང་ཚོའི་གྲུ་འགྱུར་དང་ཡོ་སྐྱོད་མ་ལག་གིས་རླུང་གི་ཁ་ཕྱོགས་དང་རླུང་གི་མྱུར་ཚད་ལ་གཞིགས་ནས་རིག་ནུས་སྙོམས་སྒྲིག་བྱེད་ཐུབ། ད་དུང་ཞབས་ཀྱི་རིམ་འདས་གློག་ཤོང་ཡིན་པས་སྐྱོན་འབྱུང་ཚད་དམའ་བ་དང་སྤྱོད་ཡུན་རིང་པོ་ཡོད། ”ཅེས་བཤད།
དེང་རབས་ཅན་གྱི་ཐོན་ལས་མ་ལག་འཛུགས་པའི་སྲོག་ཤིང་ནི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་དམ་ཟབ་འཚམ་པར་འགན་ལེན་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ད་ཆ་ཉི་ནུས་དང་། རླུང་ནུས་དང་། འོད་ཚད། གློག་དྲ་འཛུགས་སྐྲུན། སྒྲིག་ཆས་བཟོ་སྐྲུན་སོགས་ནུས་རྒྱུ་གཙང་མའི་རྣམ་གྲངས་མཚོ་ནུབ་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་འཕྱུར་བཞིན་ཡོད། ཀྲུང་གོ་ནུས་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་རླུང་ཤུགས་མཚོ་སྔོན་ས་ཁོངས་ཀུང་སི་ལྟ་བུའི་ཁེ་ལས་ཀྱིས་མཚོ་ནུབ་ལ་ནུས་རྒྱུ་གཙང་མའི་ཐོན་ལས་ཀྱི་མཐོ་ས་བསྐྲུན་ནས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྒུལ་ཤུགས་མགྱོགས་མྱུར་ངང་གཅིག་སྡུད་བྱས་ནས་རླུང་རླབས་ལ་རྟེན་པ་རེད།
སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་རླུང་ཤུགས་གློག་འདོན་ཐོན་ལས་དབྱར་མཚོ་རྒྱས་པ་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དང་སྨད་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲིག་ཆས་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་ལའང་དར་རྒྱས་བྱུང་ཡོད།
གཏེར་ལེན་ཁ་བཟོ་ལས་གླིང་དུ་གནས་པའི་མཚོ་སྔོན་ཧྭ་ཧུའེ་ནུས་རྒྱུ་གསར་པའི་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིར་སླེབས་སྐབས་ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པའི་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་མཆོད་རྟེན་དང་འོད་ཤུགས་སྒྲོམ་སྒྲོམ་སོགས་ཐོན་རྫས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ས་གནས་ཁག་ཏུ་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་མཆོད་རྟེན་དང་། ཏི་ཚ་བྱུགས་པ། ངར་ལྕགས་གྲུབ་པའི་འཁོར་ཁང་སོགས་ཐོན་སྐྱེད་འཁོར་ཁང་དུ་བྲེལ་འཚུབ་ཆེ་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ།
རླུང་འཁོར་གྱི་མཆོད་རྟེན་བཟོ་སྐྲུན་འཁོར་ཁང་དུ། བཟོ་པས་རླུང་འཁོར་གྱི་མཆོད་རྟེན་ལ་དཔྱངས་སྒྲིག་སྦྱོར་དང་ཚ་ལ་རྒྱག་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་ལ་བྲེལ་བཞིན་ཡོད། ཀུང་སིའི་ཐོན་སྐྱེད་སྡེ་ཁག་གི་འགན་འཁུར་བ་དབྱང་ཞའོ་ཏིས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པར་གཞིགས་ན། “མིག་སྔར། ང་ཚོའི་མངག་ཐོ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཐོན་བཞིན་ཡོད། མོང་ཡ་དང་ཏ་ཁྲའེ་ཏན་ནས་ཡོང་བའི་མངག་ཐོ་དེ་དག་སྤྲོད་གྲབས་ཡོད། ང་ཚོས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒྱུས་ཐོན་སྐྱེད་ལས་འགན་ཁག་བདེ་བླག་ངང་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་བའི་འགན་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད”ཅེས་བཤད་པ་རེད།
མཚོ་ནུབ་ཁུལ་གྱིས་ནུས་རྒྱུ་གཙང་མའི་ཐོན་ལས་འབྲེལ་ཐག་ཧྲིལ་པོའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་བཏང་བའི་དབང་གིས་2009ལོར་གཏེར་ལེན་ཁ་རུ་བཙུགས་པའི་ཀུང་སི་དེ་སྲོལ་རྒྱུན་སྒྲིག་ཆས་བཟོ་སྐྲུན་ལས་རིགས་ནས་ལོ་རེར་ཀྲའོ་ཝ་3གྱི་རླུང་ཤུགས་འཕྲུལ་འཁོར་ཚན་པའི་མཆོད་རྟེན་ཆ་ཚང་1000དང་། འོད་ཚ་རིག་ནུས་སྒྲོམ་སྟེགས་ཆ་ཚང་ཁྲི་15ཉི་ནུས་སྒྲིག་ཆས་ཏུན་ཁྲི་10སོགས་བཟོ་སྐྲུན་ནུས་པ་ལྡན་པའི་སྒྲིག་ཆས་བཟོ་སྐྲུན་སྣེ་ཁྲིད་ཁེ་ལས་སུ་རིམ་བཞིན་བསྒྱུར་ཡོད།
མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་དང་། ཡོད་པ་ནས་ལེགས་སུ་གྱུར་ཏེ། སྔོན་ཆད་ཀྱི་བྱེ་ཐང་ལ་ད་ལྟར“གློག་ལྗང་པོའི”དབང་གིས་འཕྱུར་བའི་སྒུལ་ནུས་ཆེན་པོ་ཐོན་བཞིན་ཡོད། ད་ལྟའི་མཚོ་ནུབ་དུ་ཚ་འདམ་གཤོང་སའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ནུས་རྒྱུ་གཙང་མའི་ཐོན་ཁུངས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྗང་མདོག་དང་ཐཱན་ཉུང་དེང་རབས་ཅན་གྱི་ཐོན་ལས་མ་ལག་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཛུགས་བཞིན་ཡོད། ཀྲུང་གོ་ནུས་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་དང་མཚོ་སྔོན་ཧྭ་ཧུའེ་ལྟ་བུའི་ཁེ་ལས་སྔར་ལས་མང་བ་ཞིག་ལ་སྔར་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོ་སྐབས་བསུ་བ་དང་། ལག་གདང་སྦྲེལ་ནས་མཚོ་སྔོན་གྱི་ནུས་རྒྱུ་གསར་པའི་ཐོན་ལས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་རིམ་གསར་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བཞིན་ཡོད།
