མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དྲ་བ།
འཚམས་འདྲིར་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་དང་། གྲོས་བསྡུར་སྤེལ་རེས་། བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་། གྲོས་འགོ་འཐུས་ཚང་བཅས་ཞིང་ཆེན་གྱི་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་བཞི་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་འཚོག་ཉེར་ཡོད་པ་དང་། མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱང་ཉིན་རེ་བཞིན་བྲེལ་འཚུབ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཁོང་ཚོ་ཞིང་ནང་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་འགྲམ་དུ་བསྐྱོད་དེ“སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་དམངས་འདོད”དེ་བས་མང་བ་བསྡུ་རུབ་བྱེད་ཆེད་ཡིན། མི་དམངས་ཀྱི་མངག་བཅོལ་དང་ཕྲག་ཐོག་གི་འགན་འཁྲིའི་ཆེད་དུ། ཁོང་ཚོས་“ངས་འཐུས་མི་བྱས་ནས་མི་དམངས་ལ་འགན་འཁུར་རྒྱུ་”ཞེས་པའི་འགན་འཁྲི་སྒྲུབ་པའི་དམ་བཅའ་དངོས་སུ་ལག་ལེན་བསྟར་བཞིན་ཡོད། གསར་འགོད་པའི་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ང་ཚོ་མཉམ་དུ་ཚོགས་འདུ་གཉིས་གོང་གི་འཐུས་མི་ཚོས་ཅི་ཞིག་ལ་བྲེལ་བ་ཡོད་པར་བལྟ་རུ་སོང་།
དམངས་ཀྱི་སྐད་ལ་ཉན་ནས་དམངས་འདོད་མཚོན་པ།
མི་དམངས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས།
“མི་དམངས་མང་ཚོགས་སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ནང་ཞུགས་མཁན་གཙོ་བོ་དང་ཕན་པ་ཐོབ་མཁན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་བྱ་རྒྱུ་ནི་ང་ཚོའི་དམིགས་འབེན་ཆེ་ཤོས་དང་བསམ་འདུན་ཡིན། ” ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་མེ་ཅན་ཧྲན་ནི་མཚོ་བྱང་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མདོ་ལ་རྫོང་ཨུད་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པ་དང་རྫོང་དཔོན་ཚབ་མ་ཡང་ཡིན། ཁོང་གིས་བལྟས་ན། ཧོ་ཞི་བར་ཁྱམས་ཀྱི་ཆུ་ཁུངས་དང་སྐྱེ་ཁམས་འགོག་སྲུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་མཚོ་སྔོན་གྱི“བྱང་གི་སྒོ་ཆེན”ངོས་སུ་གནས་པའི་མདོ་ལ་ལ་སྐྱེ་ཁམས་གནས་བབ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ལྡན་ཡོད་པ་དེ་ཐོག་ནས་མདོ་ལ་རྫོང་གི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན། སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་ནི་“གཙོ་གནད་”ཡིན་པ་གདོན་མི་ཟ། སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་གི་མཐའ་མའི་དམིགས་འབེན་ནི་མང་ཚོགས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།
བསམ་ཕྱོགས་དེར་དམིགས་ནས་མེ་ཅན་ཚན་གྱིས་སྣོད་བཅུད་སྲུང་སྐྱོང་ཉམས་གསོ་གྱི་རྨང་གཞི་གསལ་པོ་ཤེས་རྟོགས་དང་སྣོད་བཅུད་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མདུན་ལམ་ལ་རྒྱང་ལྟ་བྱེད་པའི་ཁ་ཕྱོགས་གཉིས་ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ། ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་སྣོད་བཅུད་ཉམས་གསོ་རྣམ་གྲངས་གལ་ཆེན་ལ་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་དང་གྲོང་རྡལ་ཁག་ལ་འཚམས་འདྲི་བྱས་པ་བརྒྱུད་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་དང་། སྣོད་བཅུད་ཐོན་ཁུངས་སྲུང་སྐྱོབ། སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་གི་གནད་དོན་འབུར་ཐོན་བཅོས་སྒྲིག་སོགས་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཤེས་རྟོགས་བྱས་པ་མ་ཟད། ད་དུང་འབྲེལ་ཡོད་ཁེ་ལས་ལ་ཕེབས་པ། སྣོད་བཅུད་ཐོན་ལས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཆ་འགྲིག་དང་དེ་བཞིན་ཐོན་ལས་འབྲེལ་ཐག་དང་ཐོན་ལས་སྤུས་རྟགས་གཏོད་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རེད། ཁོང་གི་སྐད་ཆ་ལྟར་ན། ཕལ་ཆེར་“སེམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཤེས་པ་”བསྒྲུབས་ཡོད།
གྲང་ངར་ཆེ་བའི་གནམ་གཤིས་ཡིན་པས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་གཉིས་འཚོག་པའི་ཉིན་མོར་ཇེ་ཉེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས། མེ་ཅན་ཚན་གྱིས་འཚམས་འདྲིར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པའི་གོམ་སྟབས་ཀྱང་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཨ་རོའུ་ཞང་དུ་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་དང་མཉམ་དུ་ཕྱུགས་པ་བཀག་འགོག་དང་། རྩྭ་དང་ཕྱུགས་དོ་མཉམ། ས་ནག་གྲམ་ཐང་བཅོས་སྐྱོང་བཅས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་སྤེལ་རེས་བྱས་རྗེས། འབྲོག་པ་ཚོས་ཀྱང་སེམས་གཏིང་ཟབ་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་དོན། “ལོ་ཤས་རིང་རྫོང་གིས་ང་ཚོའི་རྩྭ་ཐང་དུ་ལུད་རྒྱག་པ་དང་བྱི་བའི་གནོད་འཚེ་བཅོས་སྐྱོང་བྱས་པས། རྩྭ་ཐང་སྔོན་ཆད་དང་བསྡུར་ན་སྔར་ལས་ལེགས་སུ་ཕྱིན་པ་མ་ཟད། ནོར་ལུག་ཡང་རིན་ཐང་ལྡན་པར་གྱུར་ཡོད། སླད་ཕྱིན་སྲིད་ཇུས་འདི་འདྲ་དེ་བས་མང་བ་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད། ང་ཚོ་འབྲོག་པ་རྣམས་རྩྭ་ཐང་དུ་འཚོ་བ་སྔར་ལས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པར་བྱེད་དུ་འཇུག་དགོས། ”
འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་ཞིག་གིས་ཆེས་བབ་ཆགས་ཀྱི་སྐད་ཆའི་ཐོག་ནས་རྩྭ་ཐང་དུ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་རྒྱུ་དང་། རྩྭ་ཐང་སྲུང་སྐྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་པ། རྩྭ་ཐང་བེད་སྤྱོད་ཡག་པོ་བྱེད་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་རེ་སྒུག་མཚོན་པར་བྱས་པས་མེ་ཅན་ཚན་གྱི་སེམས་དྲོ་སྐྱིད་བྱུང་། ཁོང་གིས་གྲོང་ཚོ་དང་གྲོང་གསེབ་ཏུ་བསྐྱོད་ནས་མང་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་ཕྱིན་ན་ཁོང་ལ་ཕྱོགས་ཁག་གི་བསམ་འཆར་བཟང་པོ་དང“འཆར་སྣང་”མང་པོ་འཚོལ་སྡུད་བྱེད་རོགས་བྱེད་ཐུབ་ཅེས་བཤད། དེ་ནི་འཐུས་མིས་འགན་འཁྲི་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཆེ་ཤོས་དང་ནུས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་“ཐབས་ཤེས་”ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
ཟླ་བ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་རིང་ཚོགས་འདུ་མ་འཚོག་གོང་གི་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་མཇུག་འགྲིལ་རྗེས། མེ་ཅན་ཧྲན་གྱིས་བསྡུ་རུབ་བྱས་པའི་དམངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་དམངས་འདོད་ལེགས་སྒྲིག་ནན་ཏན་བྱས་རྗེས་རྫོང་རིམ་པའི་ནོར་ཤུགས་ཀྱི་འདེགས་སྐྱོར་མི་འདང་བ་དང་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་དང་བེད་སྤྱོད་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱེད་པར་ད་དུང་ཞན་ཆ་མང་པོ་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བས། ཁོང་གིས་མགྱོགས་མྱུར་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་རིགས་སྡེ་ཚན་སྐོང་ཚོགས་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས་ལས་རིགས་ཁག་གི་མི་སྣ་དང་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་འགོ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་ཉན་པ་དང་། ཐབས་ལམ་མང་པོའི་ཐོག་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་དང་ཕྱོགས་མང་པོའི་ཐོག་བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་བྱས་པ་མ་ཟད། མཐར་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཕུལ་བའི་འཐུས་མིའི་གྲོས་འགོ་ཡང་གྲུབ་ཡོད།
“བརྟག་ཞིབ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན་ནས་ངའི་གྲོས་འགོའང་སྔར་བས་འཐུས་ཚང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། ད་ལོར་ངས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པའི་གྲོས་འགོའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་ནི‘སྣོད་བཅུད་’ཡིན། ཉིན་འགའི་ནང་ངས་སྔོན་ལ་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཟིན་པའི་རྒྱུ་ཆའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་ཁ་ཤས་ཁ་གསབ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཚོགས་འདུའི་ཐོག་འཁྱེར་ཡོང་བའི་གྲོས་འགོས་མི་དམངས་ཀྱི་སེམས་གཏམ་ངོ་མ་མཚོན་པ་དང་སྣོད་བཅུད་ཐོན་ཁུངས་དེ་ཕྱུག་འགྱུར་གྱི་ཐོན་ཁུངས་སུ་འགྱུར་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད། ”ཅེས་མེ་ཅན་ཚན་གྱིས་གསར་འགོད་པར་བཤད།
སེམས་ཤུགས་དང་བརྩེ་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་འགན་འཁྲི་བསྒྲུབ་པ།
སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཞབས་ཞུ“ཕྱོགས་ཡོངས”ལ་སླེབས་དགོས།
སྡེ་ཁུལ་ནས་ཡོང་བའི་གཞི་རིམ་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་མཁར་དབུས་ཁུལ་ཚང་མོན་ཁྲོམ་གཞུང་ཆན་ཡིང་ཁྲོམ་གཞུང་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཏང་ཨུད་ཧྲུའུ་ཅི་ཀྲང་རུའོ་ལེ་དང་འབྲེལ་བ་མང་ཤོས་ནི་སྡེ་ཁུལ་ནང་གི་གྲོང་མི་ཡིན་པ་དང་རྒྱུན་ལྡན་དུ་འཚམས་འདྲི་བྱེད་སྐབས་ཁོང་གིས་ཁྱིམ་ཚང་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྒན་རྒོན་ལ་ལྟ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་དགོས་མཁོ་ཧ་ཅང་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུག་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཁོང་གིས་རྒན་རྒོན་ཅན་ཉིན་རེ་བཞིན་ཛ་དྲག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ“རྒན་རྒོན་གཅིག་དང་ཆུང་ཆུང་གཅིག”གིས་ཅི་ཞིག་མཚོན་གྱི་ཡོད་པ་ངོས་འཛིན་གཏིང་ཟབ་བྱུང་། དེར་བརྟེན། ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་རྒན་རྒོན་ཚོར་“བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དངུལ་ལོ་”གྱི་འཚོ་བ་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ་ཁོང་གི་སེམས་ཀྱི་དོན་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
“ང་ཚོའི་སྡེ་ཁུལ་གྱི་དེ་སྔའི་ཉིན་མོའི་ལྟ་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་རྨང་གཞིའི་ཞབས་ཞུ་ཁག་གཅིག་མཁོ་འདོན་བྱེད་ཐུབ་མོད། འོན་ཀྱང་ཉིན་ལྟར་སྒོ་འབྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ལ་ཚད་ཡོད་པས་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་གཅིག་གི་ཉིན་གང་དགོས་མཁོ་རྩ་བ་ནས་སྐོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ” ཀྲང་རུའོ་ལེ་ཡིས་གསར་འགོད་པར། “དཔེར་ན་ལས་བཟོ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཡིན་ན། ཉིན་མོ་ཁྱིམ་གྱི་རྒན་རྒོན་ཚང་མ་གཅིག་པུ་ཁྱིམ་དུ་བསྡད་ཡོད་པས། མི་རྣམས་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ངས་བསམ་གཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་ཉིན་མོའི་ལྟ་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་དེ‘ཉི་འོད་ཚང་མའི’ཞབས་ཞུར་བསྒྱུར་ནས་རྒན་རྒོན་ལ་དེ་བས་ལྟ་སྐྱོང་ཆ་ཚང་བྱེད་ཐུབ་ན། གཞོན་ནུ་ཚོས་ཀྱང་སེམས་བདེ་ངང་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་པས། དོན་དག་དེ་ནི་དགོས་ངེས་ཤིག་རེད། ”ཅེས་བཤད།
བཤད་ན་སླ་ན་སྒྲུབ་པ་དཀའ། ཀྲང་རུའོ་ལེ་ཡིས་ཡིག་འབྲུ་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་དོན་དག་ཆུང་ཆུང་ཞིག་མ་ཡིན་པས། ངེས་པར་དུ་གཟབ་ནན་གྱིས་ལྟ་སྟངས་འཛིན་དགོས། དེར་བརྟེན་ཁོང་གིས་ལས་གྲོགས་ཁྲིད་ནས་ཁྱིམ་ཚང་མང་པོ་ཞིག་ལ་འཚམས་འདྲི་བྱས་པ་དང་། རྒན་རྒོན་དང་ཁོང་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་དང་ངོ་ཐུག་ནས་ཁ་བརྡ་བྱས་པ་དང་། ཁྱིམ་ཚང་གི་རྒྱུན་གཏན་གྱི་བྱ་ཐབས་བརྒྱུད་ཁོང་ཚོས“ཉི་འོད་ཚང་མའི”ཞབས་ཞུའི་བསམ་ཚུལ་དང་རེ་བ་ཉན་པ་རེད།
དེ་གོང་འཚམས་འདྲི་བྱེད་སྐབས་སྡེ་ཁུལ་གྱི་གྲོང་མིས་སྐད་ཆ་རེ་རེ་བཤད་པ་བརྒྱུད་ཀྲང་རུའོ་ལེ་ཡིས་གནད་དོན་སྣ་ཚོགས་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་པ་སྟེ། དཔེར་ན། འགྲོ་གྲོན་མཐོ་དྲགས་ནས་ཐེག་མི་ཐུབ་པ་དང་དགོས་མཁོ་དེ་བས་ཆེ་བ་ནི་བདེ་ཐང་བདག་སྐྱོང་ཞབས་ཞུ་འགའ་དགོས་པ་རེད། ཁོང་གིས“གྲུབ་འབྲས་”དེ་དག་ཚང་མ་ལས་ཀའི་ལག་དེབ་ནང་བཀོད་ཡོད།
ཉིན་འགའི་སྔོན་ལ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་གཉིས་འཚོགས་པའི་དུས་ཚོད་ཡིན་པ་མཐོང་བས། ཀྲང་རུའོ་ལེ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་འཆར་ལ་ད་དུང་འཐུས་ཚང་མིན་པའི་ཆ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་བྱུང་བས། ཁོ་མོ་ཉིན་ཁ་ཤས་བསྟུད་མར་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཉིན་མོའི་ལྟ་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་མཚོ་སྔོན་ཀྲུའོ་ཡུའེ་ནད་གཡོག་ཞབས་ཞུ་ཚད་ཡོད་ཀུང་སིར་ཕེབས་ནས་འགན་འཁུར་པ་དང་ཁ་བརྡ་བྱས་ནས་གཉེར་སྐྱོང་གི་གནས་ཚུལ་དངོས་ཤེས་རྟོགས་བྱས་པ་མ་ཟད། ད་དུང་དྲ་ཐོག་ནས་ས་གནས་གཞན་གྱི་སྡེ་ཁུལ་གྱི་གཉེར་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་ཁོང་ཚོའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་ཉམས་མྱོང་སློབ་སྦྱོང་དང་ཐོ་འགོད་བྱས་པ་རེད།
འབད་བརྩོན་གྱིས་སེམས་པ་སྐྱེད་པ་དང་འཚམས་འདྲིར་བརྟག་དཔྱད་གཏིང་ཟབ་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ནས་ཀྲང་རུའོ་ལེ་ཡི་གྲོས་འགོ་སྔར་བས་འཐུས་ཚང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། ““ཉི་འོད་”ནས“ཉི་འོད་ཚང་མ”སུ་བསྒྱུར་བར་སྡེ་ཁུལ་དང་ཉིན་མོའི་ལྟ་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པར་མ་ཟད། སྲིད་གཞུང་གིས་གཙོ་ཁྲིད་བྱས་ནས་རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། དོ་དམ་གཉེར་སྐྱོང་། ཞབས་ཞུ་མཐོར་གཏོང་། ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི་དཔུང་ཁག་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་སོགས་ཚུད་པའི་“ལྔ་གཞི་གཅིག་”གྱི་ལམ་ལུགས་འགན་སྲུང་མ་ལག་འཛུགས་དགོས”ཞེས་བཤད། འཐུས་མིའི་ལས་འགན་སྒྲུབ་པའི་ཟིན་བྲིས་ཚགས་དམ་པོར་བལྟས་ནས་ཀྲང་རུའོ་ལེ་གིས“དུས་ཡུན་དེའི་ནང་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པ་བརྒྱུད། ངས་སྡེ་ཁུལ་གྱི་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཞུར་སྔར་ལས་གཏིང་ཟབ་པའི་བསམ་ཤེས་བྱུང་བ་མ་ཟད། འབད་བརྩོན་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་ཀྱང་སྔར་བས་ཁ་གསལ་བྱུང་ཡོད། གྲ་སྒྲིག་དང་གྲུབ་འབྲས་དེ་དག་ཁྱེར་ནས་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་པ་དང་འབྲེལ་གཟབ་ནན་ངང་གྲོས་འགོ་བཏོན་ཚེ་སྤྱི་ཚོགས་དེ་བས་མང་བའི་དོ་ཁུར་ཡིད་དབང་འགུག་ཐུབ་པ་མ་ཟད། སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཉིན་མོའི་ལྟ་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་ཀྱིས“ཉི་འོད་འཕྲོ”ནས་“ཉི་འོད་ཡོངས་འཕྲོ”སུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་སྡེ་ཁུལ་གྱི་རྒན་རྒོན་ཚོར་དངོས་གནས་ཀྱི་ཕན་པ་ཐོབ་ཐུབ་པར་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ”
སྣེ་ཁྲིད་ནས་ཕྱུག་པོར་འགྱུར་ནས་མང་ཚོགས་ལ་སེམས་ཁུར་བྱེད།
ཚང་མ་དང་མཉམ་དུ་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཡག་པོ་བསྐྱོད་།
“ང་ནི་མི་སེར་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་ནས་ལས་གཏོད་བྱེད་པའི་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཞིག་ཡིན། གཞི་རིམ་དུ་ལོ་དགུ་ཙམ་ལ་དཀའ་ངལ་བརྒྱབ་པ་ཡིན། ད་ལྟའི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་མི་སེར་གྱིས་འཕྲལ་དུ་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ”ཞེས་སྐད་ཆ་དེ་བཤད་པ་ནི་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་ཕན་ཚུན་རོགས་རམ་ཐུའུ་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་ཏུང་ཧོ་ཞང་མ་ཅི་གྲོང་ཚོའི་ཡིའུ་ཙུའེ་མཚོ་ཁུག་སྣོད་བཅུད་རིག་གནས་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་འགན་འཁུར་པ་རེན་ཁྲེན་དབྱི་ཡིན།
བྱ་གཞག་གཏོད་པའི་ཐོག་མའི་དུས་ལ་ཕྱིར་མིག་བལྟས་ན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་འཐབ་ཇུས་བཏོན་པ་ནས་བཟུང་རེན་ཁྲེན་དབྱིས་གྲོང་ཚོའི་ཞིང་དུད་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་མ་རྐང་འཇོག་པའི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཧུར་ཐག་གིས་ཞུགས་ཡོད། ཧོར་གྲོང་རྫོང་ཡིའུ་ཙུའེ་མཚོ་ཁུག་གྲོང་གསེབ་ཡུལ་སྐོར་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་ཡང་རིམ་བཞིན་སྐད་གྲགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་ཐག་རིང་དང་ཐག་ཉེ་བར་སྐད་གྲགས་ཆོད་པའི་གྲོང་གསེབ་ཡུལ་སྐོར་དཔེ་སྟོན་གྲོང་ཚོར་གྱུར་ཡོད། མིག་སྔའི་བར་ཞིང་ཆེན་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་སྐོར་བ་མི་ཐེངས་ཁྲི་170ལྷག་ཙམ་སྣེ་ལེན་བྱས་ནས་གྲོང་ཚོའི་དཔལ་འབྱོར་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་4500ཙམ་བྱུང་ཡོད། མི་སེར་ལའང་གྲོང་ཚོའི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ལས་བྱུང་བའི་ཁེ་ཕན་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་པས། གྲོང་མི་དེ་བས་མང་བ་རང་མོས་ངང་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་དཔུང་ཁག་ནང་ཞུགས་པ། རེན་ཁྲེན་དབྱི་ཡང་ཚང་མའི་སེམས་ཀྱི་མིང་དང་མཐུན་པའི་“ཕྱུག་འགྱུར་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་པ”དུ་གྱུར་ཡོད།
ལོ་འགའི་རིང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་བལྟས་ཚེ། རེན་ཁྲེན་དབྱིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ཕུད། གཙོ་བོ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དང་མ་དངུལ་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་དང་། ད་དུང་གྲོང་མི་རང་འགུལ་ངང་རང་མོས་ངང་ཞུགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད། དེ་དག་ནི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཐོན་ལས་ཆེ་རུ་དང་སྟོབས་ཆེར་གཏོང་བའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གིས་དུས་མཚུངས་སུ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུའང་གནད་དོན་མང་པོ་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་རེད། ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཡིན་པའི་ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འདོན་སྤེལ་བྱས་ནས་ཚང་མའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་མང་ཙམ་བསྒྲུབ་ཐུབ་པར་ཚོར་སྣང་སྐྱེན་པའི་སྒོ་ནས་ངོས་འཛིན་བྱུང་ཡོད།
གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་ནང་ཞུགས་མཁན་དང་། འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་མཁན། འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་མཁན་བཅས་ཡིན་པའི་རེན་ཁྲེན་དབྱིས་ལས་ཀའི་ཞོར་རྟག་ཏུ་གྲོང་མི་དང་དེ་བཞིན་ཞིང་ཆེན་ནང་ཁུལ་གྱི་ཁོང་དང་འདྲ་བའི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གསར་གཏོད་བྱེད་མཁན་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གྲོས་བསྡུར་དང་གནད་དོན་གསེད་བཀྲོལ་བྱེད་པ་དང་། ནན་ཏན་དང་ངང་རྒྱུད་རིང་པོས་མི་སེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཡུལ་སྐོར་གཉེར་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཉན་པ་བརྒྱུད་གྲོང་མི་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ལོན་སྔར་ལས་གཏིང་ཟབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ཚོགས་འདུ་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་དུ། མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་སྔར་ལས་“ཡིད་ཆེས་ལྡན་པའི”གྲོས་འགོ་ཡང་དག་འདོན་ཆེད། རེན་ཁྲེན་དབྱིས་གྲོང་ཚོའི་ཞིང་ཁང་སྤྲོ་སྐྱིད་གཉེར་བའི་གཉེར་སྐྱོང་དུད་ཚང་རེན་ཏ་ཀུའེ་དུ“གཏིང་ཟབ་པའི་གླེང་མོལ་”བྱས་པ་རེད། སྐད་ཆ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ། ཁོང་གིས་དེ་སྔོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཤེས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་སྟེ། ཡུལ་སྐོར་གྱི་དུས་ཚིགས་མང་བའི་སྐབས་སུ། སྲང་ལམ་དོག་པས་ཡུལ་སྐོར་བའི་རླངས་འཁོར་འཇོག་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་གནད་དོན་གྱིས་གཉེར་སྐྱོང་རིགས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་དུ་མཁོ་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ལ་གྱོང་གུན་བྱུང་བ་རེད།
“གྲོང་མི་དང་ཁ་བརྡ་བྱེད་སྐབས། ཁོང་ཚོར་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ཀྱི་ཛ་དྲག་དང་དཀའ་ངལ་གྱི་གནད་དོན་ཁག་གཅིག་ཐད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་ཚུལ་ཡོད་པ་ཚོར་ཐུབ། གཅིག་བྱས་ན་གཉེར་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་ང་ཞིག་གིས་ཚོར་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན་སྲིད། དེའི་ཐོག་ནས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་འཐུས་མི་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་བསྐྱོད་ན་ད་གཟོད་ཆེས་བདེན་པ་དང་ལྷག་བསམ་ལྡན་པའི་སྐད་ཆ་ཐོས་ཐུབ་པའི་ཚོར་སྣང་ཟབ་མོ་བྱུང་། ”
དུས་ཡུན་དེར་བསྟུད་མར་འཚམས་འདྲི་བྱས་པ་བརྒྱུད་རེན་ཁྲེན་དབྱིས་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་གཏོང་བའི་ལམ་དུ་གྲོང་ཚོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་འཆར་འགོད་མི་འདང་བ་དང་། ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ས་ཆ་ཆོག་མཆན་ཞུ་དཀའ་བ། གྲོང་ཚོ་ལ་ལའི་འཆར་འགོད་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་དངོས་སུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་འཛུགས་སྐྲུན་དམིགས་ཚད་མི་འདང་བའམ་ཡང་ན་ས་ཆའི་རིགས་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་དཀའ་བའི་དབང་གིས་ཕན་འབྲས་ཐོན་དཀའ་བ་དང་། གནད་དོན་འདི་དག་གིས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་ལ་“སྲུབས་པའི་ཁྲོད་ནས་འཚར་ལོངས་”བྱེད་པའི་དཀའ་ངལ་གྱི་ཚོར་བ་ཞིག་བཟོས་ཡོད།
“འཚམས་འདྲིའི་འབྲས་བུ་”དེ་དག་ལས་རེན་ཁྲེན་དབྱི་ལ་བསམ་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་བྱུང་བ་དང་ཁོང་གིས་བསམ་ཚུལ་དེ་དག་ཚང་མ་རང་ཉིད་ཀྱི་འཐུས་མིའི་གྲོས་འགོའི་ནང་བཅུག་རྒྱུ་སྟེ། གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་དང་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུག་གི་དགོས་མཁོ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དབང་བའི་ཐུན་མོང་རྒྱུ་ནོར་རྒྱུན་ལྡན་དང་ལུགས་མཐུན་ངང་གཉེར་སྐྱོང་བྱེད་པར་འགན་ལེན་བྱེད་པ་དང་། གྲོང་ཚོའི་ཐུན་མོང་དང་ཞིང་དུད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་པ། ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་ཡུལ་མི་དེ་བས་མང་བ་ཉེ་འགྲམ་དུ་ལས་ཞུགས་བྱེད་པར་སྐུལ་ཁྲིད་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་བཤད། རེན་ཁྲེན་དབྱི་ཡིས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་འཐུས་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚང་མའི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་ཕྱུག་པོར་ཕྱིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་འཐུས་མིའི་འགན་འཁྲི་ནན་ཏན་གྱིས་བསྒྲུབས་ནས་ཚང་མ་དང་མཉམ་དུ་གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུའི་ཐོག་བསྐྱོད་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་བཤད།
