༄༅། །ཀྲུང་གུང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི“ཞིང་གསུམ”གྱི་ཞན་ཆ་ཁ་གསབ་བྱས་ཏེ་དུས་ལྟར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་མངོན་འགྱུར་འབྱུང་བར་ཁག་ཐེག་བྱེད་པའི་སྐོར་གྱི་ལག་བསྟར་བསམ་འཆར།

(2020ལོའི་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས23ཉིན)

2019ལོར་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱིས་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་སྟོན་དུ་བཟུང་ནས། གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ་གྱི་འཐབ་ཇུས་བཀོད་སྒྲིག་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་མཐར་ཕྱིན་བྱས་ཤིང།ཞིང་ཕྱུགས་ལས་འདོན་སྤྲོད་ཐད་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་བསྒྱུར་གཙོ་ཐིག་བྱས་པ་དང། ཐོན་ལས་ཀྱི་སྤུས་འབྲས་མཐོར་འདེགས་དང་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་འཕར་བ་གཙོ་གནད་དུ་བྱས་ཏེ།སྤུས་ཚད་ཀྱིས་ཞིང་ལས་དར་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་ལྗང་མདོག་གིས་ཞིང་ལས་དར་སྤེལ་གཏོང་བར་ཧུར་ཐག་གིས་སྐུལ་འདེད་དང། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་སྐུལ་སྤེལ་བྱས་པ་དང། ཐོན་ལས་ཨང་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་བཅས་མཉམ་འདྲེས་སྒོས་འཕེལ་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་སྒུལ་ནུས་གསར་པ་མགྱོགས་མྱུར་གྱིས་སྐྱེད་སྲིང་བཅས་བྱས། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བརྟན་བརླིང་ཁྲོད་འཕེལ་བ་དང། གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ་ཏན་ཏིག་དང་བརྟན་འཇགས་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད། དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་ལ་ཐག་གཅོད་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱལ་ཁ་བླངས་ཤིང། སྐྱེ་ཁམས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་གྲུབ་འབྲས་གལ་ཆེན་ཐོབ་ཡོད། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་གཙོ་གནད་བཅོས་བསྒྱུར་མུ་མཐུད་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་ལས“ཞིང་གསུམ”བསྟུད་མར་ཇེ་ལེགས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།
     2020ལོ་ནི་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་དམིགས་འབེན་མངོན་འགྱུར་འབྱུང་བའི་ལོ་ཡིན་ལ། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་ཐད་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པའི་ལོའང་ཡིན། རྗེས་ཀྱི་དུས་རབས་ཤིག་གི་ནང། རང་ཞིང་གི“ཞིང་གསུམ”བྱ་བས་བཟོ་ལས་ཅན་དང་གྲོང་རྡལ་ཅན་དུ་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པར་ཐོན་ཁུངས་ཁོར་ཡུག་གི་བཀག་རྒྱ་བསྟུད་མར་ཆེ་རུ་འགྲོ་བར་གདོང་གཏོད་དགོས་པ་དང། དབུལ་ཐར་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དང་ཕྱིར་དབུལ་པོར་འགྱུར་བར་སྔོན་འགོག་བྱེད་པའི་ལས་འགན་ཅུང་ལྗིད་ལ། ཞིང་སྡེའི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་དང་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཞན་ཆ་ཅུང་མང་ཞིང། རང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཚོང་གཉེར་གྱི་ཡོང་སྒོ་དང་སྙོམ་སྒྲིག་ཆོག་པའི་ཡོང་སྒོའི་བསྡུར་ཚད་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བས། “ཞིང་གསུམ”བྱ་བར་སྔར་བས་གཙིགས་ཆེན་བྱེད་དགོས་པ་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་སུ་གྱུར་པ་དང། “ཞིང་གསུམ”འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཞན་ཆ་མགྱོགས་མྱུར་ངང་གསབ་དགོས་པ་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་སུ་གྱུར་པ། མུ་མཐུད་དུ་ཤུགས་བསྣོན་པ་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་སུ་གྱུར་ཡོད།
     2020ལོའི“ཞིང་གསུམ”བྱ་བའི་སྤྱིའི་བླང་བྱ་ནི། ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཛུབ་སྟོན་དུ་འཛིན་པ་དང། ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པ་དང་སྐབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ།བཞི་པ་བཅས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ། ཀྲུང་དབྱང་གི་དཔལ་འབྱོར་བྱ་བའི་གྲོས་ཚོགས་དང་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཞིང་སྡེ་བྱ་བའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ནན་ཏན་སྒོས་དོན་འཁྱོལ་མཐར་ཕྱིན་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བཅས་བྱས་ཏེ། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི“དམིགས་བསལ་གཅིག་དང་མཐོ་བ་གཉིས”དང“བཞི་ཅན་ལྔའི་འཐབ་ཇུས”བླང་བྱ་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བདུན་པའི་དགོངས་དོན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་ཅིང། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པའི་དམིགས་འབེན་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ནས། གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་སྤྱིའི་འཛིན་ལུང་བྱས་ཏེ། དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་ཐད་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པ་དང་ཁྱོན་ཡོངས་འབྱོར་འབྲིང་གི“ཞིང་གསུམ”ཞན་ཆ་ཁ་གསབ་བྱེད་པའི་གཙོ་གནད་ལས་འགན་ལ་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཡོངས་འགྲུབ་དང། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་བརྟན་འཇགས་དང་འདོན་སྤྲོད་འགན་སྲུང། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་འཕར་བ་མུ་མཐུད་དུ་ལེགས་པོར་བཟུང་ནས། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་སྒོ་ནས་འཕེལ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ་དང། གྲོང་གསེབ་བཅོས་སྐྱོང་དང་རོང་འབྲོག་ཁུལ་བཅོས་བསྒྱུར་ལ་མུ་མཐུད་དུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཆམ་མཐུན་བརྟན་བརླིང་ཡོང་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་སྣང་དང་སྐྱིད་སྣང་དང་བདེ་སྣང་བཅས་མཐོར་འདེགས་གཏོང་བ་དང། དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་ཐད་རྒྱལ་ཁ་ལེན་པར་ཁག་ཐེག་དང། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱིས་དུས་མཉམ་དུ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་བསྐྲུན་པར་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་འཕར་ཐང4.6%ཡས་མས་འཕར་དགོས་ཤིང། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱིས་བཀོལ་ཆོག་པའི་ཡོང་སྒོ8%ཡས་མས་འཕར་བར་བྱེད་དགོས།
   དང་པོ། དབུལ་ཐར་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་ནས། སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་བསྡུས་སྒོས་དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་ཐད་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་རྒྱལ་ཁ་ལེན་དགོས།
    (གཅིག) ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཆད་པ་དང་མི་འདང་ས་ཁ་གསབ་བྱེད་དགོས། དབུལ་སྐྱོར་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་པའི་ཆེད་དོན་འགུལ་སྐྱོད་ཏན་ཏིག་སྒོས་སྤེལ་ནས། དབུལ་ཐར་ཚད་གཞི་དང“སེམས་ཁྲལ་བྱེད་མི་དགོས་པ་གཉིས་དང་འགན་སྲུང་གསུམ”གྱི་དམིགས་འབེན་བླང་བྱར་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་ཏེ། དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་གྱི་འཕེལ་རིམ་དང་དབུལ་ཐར་སྤུས་ཚད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་གནད་དོན་སྣ་ཚོགས་བཙལ་ནས། རིགས་དབྱེ་ཐག་གཅོད་དང་བཅོས་སྐྱོང་གནད་ཁེལ་སྒོས་དབུལ་ཐར་གྲུབ་འབྲས་མཐོར་འདེགས་གཏོང་དགོས། དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་པར་རྩ་འཛུགས་ལེགས་པོ་བྱས་ཏེ། སྡེ་བ་རེ་རེ་དང་ཁྱིམ་ཚང་རེ་རེ་བཞིན“བསལ་ཚགས”བྱེད་པ་དང། དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་གྱི་དྲང་བདེན་རང་བཞིན་དང་ཡང་དག་རང་བཞིན་ལ་ཞིབ་དཔྱད་བྱས་ཏེ། རྩིས་བཤེར་གནད་ཁེལ་དང་ཞན་ཆ་ཁ་གསབ་བྱེད་དགོས། རྒྱུན་རྣམ་ཅན་གྱི་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་སྟོན་ལ་ཤུགས་བསྣན་ནས། དུས་ཐོག་ཏུ་གནད་དོན་རྙེད་པ་དང་དག་ཐེར་ལེགས་བཅོས་བྱེད་པར་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་དགོས། འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་དང་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ། བྱ་བ་དོན་འཁྱོལ་བཅས་ལ་ཤུགས་དང་ནུས་པ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། དབུལ་ཐར་གྱི་གྲུབ་འབྲས་བདེན་པ་བདེན་དྲང་ཡོང་བར་ཁག་ཐེག་དང་ཞིབ་བཤེར་ཐུབ་པར་བྱེད་དགོས།
    (གཉིས) དབུལ་ཐར་གྱི་གྲུབ་འབྲས་བསྟུད་མར་སྲ་བརྟན་དང་མཐོར་འདེགས་གཏོང་དགོས། “སྲ་བརྟན་འགུལ་སྐྱོད་ཆེན་པོ་དགུ”ཏན་ཏིག་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ལས་ཀ་མི་བརྗེ་བ་དང། སྙིང་པོ་མི་ཐོར་བ། ཤུགས་ཚད་མི་འཕྲི་བར་བྱེད་དགོས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་སྤྱོད་སའི་འཕར་འཕྲི་སྦྲེལ་བ་དང། དབུལ་སྐྱོར་གྱི་གྲངས་ཉུང་ཡིད་རྟོན་སོགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་རྒྱབ་སྐྱོར་ལེགས་སྒྱུར་བྱེད་དགོས། ཕྱིར་དབུལ་ཕོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་དབུལ་ཕོངས་སུ་གྱུར་པའི་ལྟ་བཤེར་ཉེན་བརྡ་དང་འགུལ་རྣམ་རོགས་སྐྱོར་གྱི་ནང་རྐྱེན་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས།ཕྱིར་དབུལ་ཕོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་དབུལ་ཕོངས་སུ་གྱུར་པའི་མི་གྲངས་ལ་དུས་ཐོག་ཏུ་རོགས་སྐྱོར་འདོན་སྤྲོད་སྒོས་དབུལ་ཐར་གྱི་བརྟན་འཇགས་རང་བཞིན་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས། “དབུལ་ཕོངས་ལ་གནད་ཁེལ་འགོག་སྲུང་དང་འགན་སྲུང”གི་ཚོད་ལྟ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ཕྱིར་དབུལ་ཕོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་དབུལ་ཕོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཉེན་ཁ་སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན་གྱི་ནང་རྐྱེན་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ནས་འཛུགས་པ་དང། ཚགས་དམ་པོས་ཕྱིར་དབུལ་ཕོངས་སུ་འགྱུར་བ་འགོག་པའི“བདེ་འཇགས་དྲ་རྒྱ”བསྐྲུན་དགོས།དབུལ་སྐྱོར་དང་དམངས་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་གཉིས་ནུས་ལྡན་ངང་སྦྲེལ་མཐུད་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། མ་མཐའི་འགན་སྲུང་ནས་རིམ་གྱིས་ཕྱིར་འབུད་པ་དང།“རྒུད་སྐྱོབ་དཀའ་བ”སོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་ལེགས་པོ་བྱས་ཏེ། ཕྱིར་དབུལ་ཕོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་དབུལ་ཕོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཉེན་ཁ་ཇེ་དམའ་རུ་གཏོང་དགོས། བལྟོས་བཅས་ཀྱི་དབུལ་ཕོངས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་པའི་ཡུན་ཕན་ནང་རྐྱེན་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ཏེ་འཛུགས་པ་དང། “ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད་བཅུ་བཞི་པ”ཡི་དབུལ་ཐར་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་གཏོང་བའི་འཆར་འགོད་ལེགས་པོར་སྒྲིག་བཟོ་བྱས་ཐོག དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་དང་གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་ནུས་ལྡན་སྦྲེལ་མཐུད་ལ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་དགོས། འཛད་སྤྱོད་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་རྣམ་པ་གསར་སྐྲུན་དང། གློག་རྡུལ་ཚོང་དོན་གྱི་དབུལ་སྐྱོར་ཏན་ཏིག་སྒོས་སྐུལ་འདེད། ཁྱད་ལྡན་སྤུས་ལེགས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་སྐུད་ཐོག་ལས་ཐོག་དང། ཞིང་ཆེན་ཕྱི་ནང་གི་བརྒྱུད་འཚོང་ལམ་བུ་རྒྱ་བསྐྱེད་དུ་བཏང་ནས། དབུལ་སྐྱོར་ཐོན་ལས་ཀྱི་ནུས་འཕར་དང་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་འཕར་བར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་དགོས།
   (གསུམ) དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གཏིང་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས། ཐོན་ལས་དབུལ་སྐྱོར་དང། ལས་ཞུགས་དབུལ་སྐྱོར་གྱི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་ལེགས་པོ་བྱེད་དགོས། ནོར་ནག་དང། ནས།མི་རིགས་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ལྡན་ལེགས་ཆའི་དབུལ་སྐྱོར་ཐོན་ལས་བསྟུད་མར་ཇེ་རྒྱས་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། དབུལ་སྐྱོར་ཐོན་ལས་ཀྱི“མཚོ་སྔོན”རྟགས་ཅན་གསོ་སྐྱོང་དང་གསར་སྐྲུན་བྱས་ཏེ།ཚོང་རའི་འགྲན་ཤུགས་མཐོར་འདེགས་གཏོང་བ་དང།དབུལ་ཕོངས་མང་ཚོགས་ལ་སྣ་མང་གི་ཡོང་འབབ་འཕར་བར་སྐུལ་འཁྲིད་བྱེད་དགོས། དབུལ་ཕོངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་རྩལ་ནུས་གསོ་སྦྱོང་གི་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། མུ་མཐུད་དུ“འཐེན་ཐུག”དང“མཚོ་སྔོན་གྱི་གཙགས་དྲུབ”སོགས་ཐོན་ལས་ཚོང་རྟགས་ཇེ་ལེགས་ཇེ་རྒྱས་སུ་གཏོང་དགོས། དབུལ་སྐྱོར་འཁོར་ཁང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། དབུལ་སྐྱོར་ལས་ཞུགས་ཀྱི་ལས་རྐང་ཤུགས་ཆེན་པོས་གསར་སྤེལ་སྒོས་ལས་ཞུགས་ཀྱི་ལམ་བུ་སྣ་མང་པོའི་སྒོ་ནས་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་དང། སྔར་ལས་མང་པོའི་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ལས་ཞུགས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་འཕར་བ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པར་སྐུལ་འཁྲིད་བྱེད་དགོས། འཛད་སྤྱོད་དབུལ་སྐྱོར་ནུས་ལྡན་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ཐོན་རྫས་བཟང་པོ་རིན་གོང་ལེགས་པོར་བཙོང་ཐུབ་པར་བྱས་ཏེ། དབུལ་ཕོངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡོང་འབབ་བསྟུད་མར་འཕར་བར་རོགས་རམ་བྱེད་དགོས། སྡེ་བའི་ཐུན་མོང་དཔལ་འབྱོར་གྱི“སྟོང་ཆ་གསབ་པ”ཡི་བཟོ་འགོད་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། སྡེ་བ་རིམ་པའི་ཐུན་མོང་གི་དཔལ་འབྱོར་སྟོབས་ཤུགས་དང་སྡེ་བ་རིམ་པའི་དབུལ་ཐར་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་མཐོར་འདེགས་གཏོང་དགོས། དབུལ་ཕོངས་མ་ཡིན་པའི་སྡེ་བའི་དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་ལ་གཅིག་འདོམས་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། ལས་གཞིའི་མ་དངུལ་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང། “གཡང་གཟར་ཕན་ཕྱོད”ནུས་ལྡན་ངང་ཐག་བཅད་ནས། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་མཉམ་དུ་འབྱོར་ཕྱུག་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་དགོས།ཡུལ་གཞན་གནས་སྤོའི་དབུལ་སྐྱོར་གྱི “ལེའུ་ཕྱི་མ”ཡི་རྩོམ་ཡིག་ཏན་ཏིག་ངང་ལེགས་པོར་འབྲི་བ་དང། ཡུལ་གཞན་གནས་སྤོས་ཀྱི་སྡེ་བའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་དང་རང་སྐྱོང་རྩ་འཛུགས་ཚད་ལྡན་སྒོས་སྒྲིག་བཀོད་བྱས་ཏེ། སྤོ་ཐུབ་པ་དང་སྡོད་ཚུགས་པར་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས་ཤིང།རིམ་བཞིན་འབྱོར་ཕྱུག་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་གཞི་རིམ་རྩ་འཛུགས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་དུས་མཉམ་དུ་ཤུགས་སྣོན་པར་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས།
    (བཞི) དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་གྱི་འགན་སྲུང་ཤུགས་ཚད་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས། “མི་ཕུད་པ་བཞི”ཡི་བླང་བྱ་དོན་འཁྱོལ་ནན་མོ་བྱེད་པ་དང། འགག་སྒྲོལ་གྱི་འགན་འཁྲི་དངོས་གནོན་བྱས་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར(ཁུལ)དང་རྫོང་རིམ་པའི་ཏང་སྲིད་གཙོ་འགན་པ་དང། ཧྲུའུ་ཅི་དང་པོ། སྡེ་སྡོད་ལས་བྱེད་པ། ཆ་སྒྲིག་རོགས་སྐྱོར་བཅས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བརྟན་འཇགས་ཡོང་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། ཏང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་བཟུང་ནས་དབུལ་ཐར་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ་དང། ལས་གནས་དང་པོའི་རོགས་སྐྱོར་སྟོབས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ།དམིགས་གཏད་རང་བཞིན་གྱི་ལས་སྒོའི་གསོ་སྦྱོང་སྤེལ་ནས། གཞི་རིམ་གྱི་འགག་སྒྲོལ་དངོས་འཐབ་ནུས་པ་མཐོར་འདེགས་གཏོང་དགོས། དབུལ་སྐྱོར་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་གནད་དོན་གྱི་ཆེད་དོན་བཅོས་སྐྱོང་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ནས། ཞྭ་མོ་ཕུད་རྗེས་ལྷོད་གཡེང་སྒྱིད་ལུག་དང་ལས་རྐང་ཐར་ཐོར་གྱི་སྣང་ཚུལ་སྔོན་འགོག་བྱས་ཏེ། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་འགག་སྒྲོལ་གྱི་གནས་བབ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དབུལ་སྐྱོར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ནས། རོགས་སྐྱོར་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་ལེགས་པོ་བྱེད་པ་དང། བསམ་པའི་དབུལ་སྐྱོར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ནས། རིག་སྐྱོར་ཤེས་སྐྱོར་དང་ཡུལ་གཤིས་གོམས་གཤིས་བསྒྱུར་བའི་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། མང་ཚོགས་ཀྱི་ལས་བརྩོན་ཕྱུག་བསྒྱུར་གྱི་ནང་གནས་སྒུལ་ཤུགས་སྐུལ་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱེད་དགོས།
    (ལྔ) སྤྱི་སྡོམ་དང་དྲིལ་སྒྲོག་གི་བྱ་བ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས། 
    དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་དང་འབུར་ཐོན་གྱི་སྔོན་ཐོན་དཔེ་སྟོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྤྱི་སྡོམ་བྱེད་དགོས། དྲིལ་སྒྲོག་གསར་འགྱུར་རབ་དང་རིམ་པ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ནས། དུས་རབས་གསར་པའི་དབུལ་སྐྱོར་དང་དབུལ་ཐར་གྱི་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་ལག་ལེན་མངོན་པར་མཚོན་པ་དང།དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་གྱི་རླབས་ཆེ་བའི་སྙིང་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོས་དར་སྤེལ་བཏང་ནས། རིགས་སོ་སོའི་མང་ཚོགས་ཏང་ལ་དགའ་བ་དང། རྒྱལ་ཁབ་ལ་དགའ་བ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལ་དགའ་བ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་བསླབ་དེབ་ཏུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་དང། རྒྱ་ཆེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་ཁག་འཁུར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པར་སྐུལ་མ་གཏོང་དགོས།
    གཉིས་པ། འབྱོར་འབྲིང་དམིགས་འབེན་དམ་པོར་བཟུང་ནས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་དང་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུའི་ཐད་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་དགོས།
    (དྲུག) རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་པའི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཤུགས་ཚད་ཇེ་ཆེར་གཏོང་དགོས།“བཟང་པོ་བཞི་ལྡན་གྱི་ཞིང་སྡེའི་ལམ”དཔེ་སྟོན་གསར་སྐྲུན་གྱི་སྤུས་འབྲས་རྒྱ་བསྐྱེད་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ཐོན་ལས་དང། ཐོན་ཁུངས། ཡུལ་སྐོར་གཞུང་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་སྒྱུར་བཀོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང། ཆ་རྐྱེན་ལྡན་པའི་རང་བྱུང་སྡེ་བར་ཨར་འདམ་ལམ་ལས་པར་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ཞིང་སྡེའི་གཞུང་ལམ་དོ་དམ་དང་གསོ་སྐྱོང་གི་སྒྲིག་གཞི་བཅོས་བསྒྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ཚོང་སྣུམ་གྱི་ཁྲལ་རིན་བཅོས་བསྒྱུར་སྤོ་སྒྱུར་གཏོང་སྤྲོད་ཀྱིས་ཞིང་སྡེའི་གཞུང་ལམ་གསོ་སྐྱོང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང། ཞང་གྲོང་དང།སྒྲིག་ཁོངས་སྡེ་བའི་ཨར་འདམ་ལམ་ཞིག་སྐྱོན་བཅོས་སྐྱོང་དང་གསོ་སྐྱོང་ཚད་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ཞིང་སྡེའི་ལམ་གྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་བདེ་འཇགས་ཀྱི་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས། ཆུ་ལོག་དང་ཐན་པའི་གནོད་འཚེ་འགོག་རྒོལ་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། ཞིང་སྡེའི་ཆུའི་མ་ལམ་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་དང་རི་གཤོང་གི་ཆུ་ལམ་བཅོས་སྐྱོང་ལག་བསྟར་སྒོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཆུ་བེད་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། དྭངས་གཙང་ནུས་ཁུངས་ཀྱི་དཔེ་སྟོན་ཞིང་ཆེན་མགྱོགས་མྱུར་ངང་བསྐྲུན་དགོས།“ལྗོངས་གསུམ་ཁུལ་གསུམ”གྱི་མཚོ་སྔོན་བོད་ཁུལ་གྱི་ཞིང་སྡེའི་དྲ་བ་བཅོས་བསྒྱུར་རིམ་སྤར་གྱི་འགུལ་སྐྱོད་འཆར་གཞི་ཡོངས་འགྲུབ་བྱེད་དགོས། གྲོང་སྡེའི་འཆར་འགོད་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་པའི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་ཆས་དོ་དམ་ལྟ་སྐྱོང་གི་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་ཀྱི་ལག་བསྟར་བསམ་འཆར་གཏན་འབེབས་བྱས་ཤིང་ཕྱིར་བཏོན་ནས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་པའི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་དོ་དམ་ལྟ་སྐྱོང་གི་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང། དོ་དམ་ལྟ་སྐྱོང་བྱས་རིན་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁུར་དུ་ལེན་དགོས་ན་སྲིད་གཞུང་གི་སྔོན་རྩིས་ནང་དུ་སྡུད་ལེན་བྱེད་དགོས།
   (བདུན) རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཆུ་འདོན་སྤྲོད་ཀྱི་འགན་སྲུང་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། “རྨ་ཆུ་ཟི་ལིང་དུ་འདྲེན་པ”ཡི་སྔོན་དུས་བཟོ་འགོད་ཀྱི་བྱ་བར་ཤུགས་ཆེན་པོས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ཙོང་ཆུའི་ཡུར་རྐ་བྱང་མའི་སྐབས་དང་པོའི་ཞིང་སའི་ཆ་སྒྲིག་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལེགས་འགྲུབ་བྱེད་པ་དང། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་འཐུང་ཆུའི་བདེ་འཇགས་བསྟུད་མར་སྲ་བརྟན་དང་མཐོར་འདེགས་སུ་གཏོང་བ་དང། ཆུའི་འདོན་སྤྲོད་ཀྱི་ཁག་ཐེག་ཚད་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཇེ་མཐོར་བཏང་ནས།རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ལ་སེམས་བདེ་བག་ཕེབས་ངང་ཆུ་འཐུང་དུ་འཇུག་དགོས། ཞིང་ཆུའི་ཡུར་རྐའི་མ་ལག་ཆ་སྒྲིག་དང་ནུས་མཐོ་གྲོན་ཆུང་གིས་ཞིང་ཆུ་གཏོང་བ་སོགས་གཙོ་གནད་བྱས་ཏེ། ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ཞིང་ས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས། ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པའི་ས་ཁུལ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དོ་དམ་དྲ་རྒྱ་ཞིང་སྡེར་བསྲིངས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཆུ་འདོན་སྤྲོད་གཞི་གཅིག་ཅན་དུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ཞིང་སྡེའི་འཐུང་ཆུའི་ཆུ་མགོའི་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་ཤུགས་བསྣན་ནས། ཆུའི་སྤུས་ཀར་ལྟ་བཤེར་ཚད་ལེན་ལེགས་པོ་བྱེད་དགོས། ཆུ་ལམ་བཅོས་སྐྱོང་དང། ས་རྒོད་བཅོས་སྐྱོང་སོགས་ཆུ་བེད་བཟོ་འགོད་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་མུ་མཐུད་དུ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས། བཞུར་རྒྱུན་ཆུང་བའི་ས་ཆུ་ཤོར་བ་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ས་ཆུའི་རྒྱུན་གཏན་གྱི་ཞབས་ཞུའི་བྱེད་ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། ཆུ་བདག་དང་མཚེའུ་བདག་ལམ་ལུགས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ཆུ་དང་མཚེའུ་ཆུ་མཛོད་བཅས་ཀྱི“རྙོག་བཞི་གཙང་སེལ”གྱི་ཆེད་དོན་འགུལ་སྐྱོད་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་དགོས།
   (བརྒྱད) རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་མི་སྡོད་ཁོར་ཡུག་གི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ཏན་ཏིག་གིས་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་འཚོ་བའི་བཙོག་ཆུ་བཅོས་སྐྱོང་ལ་རིམ་བཞིན་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ཞང་གྲོང་ཡོད་ས་དང་ལྟེ་གནས་སྡེ་བའི་འཚོ་བའི་བཙོག་ཆུའི་གནད་དོན་སྔོན་ལ་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཡོངས་སུ་གད་སྙིགས་མེད་པའི་ཞིང་ཆེན་གསར་སྐྲུན་བྱ་བ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་འཚོ་བའི་གད་སྙིགས་བཅོས་སྐྱོང་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང། ས་གནས་ནས་རིགས་དབྱེ་དང། མགོ་ཁུངས་ནས་ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་བར་ཚོད་ལྟ་བྱེད་དགོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི“སྤྱོད་ཁང་གསར་བརྗེར”གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས།འོས་འཚམ་གྱི་ལག་རྩལ་དང་སྤྱོད་ཁང་བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་རྣམ་པ་བདམས་ནས་སྔོན་ལ་ཚོད་ལྟ་བྱེད་དགོས། སྡེ་བའི་དྭངས་གཙང་གི་འགུལ་སྐྱོད་མུ་མཐུད་དུ་སྤེལ་ནས།མཐོ་སྒང་གི་མཛེས་པའི་གྲོང་རྡལ་དཔེ་སྟོན་ཞིང་ཆེན་བསྐྲུན་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང། “མཛེས་པའི་ཁྱིམ་གཞིས”བསྐྲུན་པའི་འགུལ་སྐྱོད་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྡོད་ཁང་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་སྒྱུར་གྱི་བཟོ་འགོད་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས། མཐོ་སྒང་གི་མཛེས་པའི་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མུ་མཐུད་དུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། སྡེ་བའི་རྣམ་པར་ཤུགས་ཆེན་པོས་བཅོས་སྐྱོང་བྱས་ཏེ། ཞིང་སྡེའི་མི་སྡོད་ཁོར་ཡུག་གི་དོ་དམ་ལྟ་སྐྱོང་ནང་རྐྱེན་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པའི་ས་ཁུལ་གྱིས་ཞིང་སྡེའི་མི་སྡོད་ཁོར་ཡུག་གི་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་ཆས་ཞིག་གསོ་གསོ་སྐྱོང་ལ་རོགས་རམ་ཁ་གསབ་བྱེད་པར་སྐུལ་མ་བཏང་སྟེ། ལོ་གསུམ་གྱི་འགུལ་སྐྱོད་དམིགས་འབེན་དུས་ལྟར་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས།
   (དགུ) རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སློབ་གསོའི་སྤུས་ཚད་མཐོར་འདེགས་གཏོང་དགོས། ཞང་གྲོང་གི་བཅའ་སྡོད་ལམ་ལུགས་སློབ་གྲྭ་དང་ཞིང་སྡེའི་གཞི་རྒྱ་ཆུང་བའི་སློབ་གྲྭའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་བསྣན་ནས་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། འོས་འགན་སློབ་གསོའི་དུས་རིམ་གྱི་དགེ་རྒན“རྫོང་གིས་དོ་དམ་དང་སློབ་གྲྭས་གདན་ཞུ”བྱེད་པ་བརྟན་འཇགས་ངང་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་གྲོང་རྡལ་དང་ཞིང་སྡེའི་དགེ་རྒན་གྱི་ལས་རྐང་བརྗེ་རེས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་དགེ་རྒན་གྱི་ཆ་སྙོམ་ཟླ་ཕོགས་ཀྱི་ཡོང་སྒོའི་ཆུ་ཚད་ས་གནས་དེའི་གཞུང་ཞབས་པའི་ཆ་སྙོམ་ཟླ་ཕོགས་ཀྱི་ཡོང་སྒོའི་ཆུ་ཚད་ལས་མི་དམའ་བའམ་མཐོ་བར་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ཆ་རྐྱེན་དང་འཚམ་པའི་ཞིང་སྡེའི་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་སྡོད་ཁང་འགན་སྲུང་མ་ལག་ནང་འཇོག་དགོས། གྲོན་དངུལ་འགན་སྲུང་ཤུགས་ཚད་མུ་མཐུད་དུ་ཇེ་ཆེར་བཏང་ནས། སློབ་གསོའི་གྲོན་དངུལ“འཕར་བ་གཉིས་ལས་འཕྲི་བ་མེད་པ”ཡི་འགྲོ་སྒོའི་འགན་འཁྲི་དོན་འཁྱོལ་དང། སྲིད་གཞུང་གིས་གཏོང་བ་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ། ཐབས་ལམ་མང་པོ་བརྒྱུད་ནས་སློབ་གསོའི་གྲོན་དངུལ་བསྡུ་རུབ་ཀྱི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དང་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་དགོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སློབ་སྔོན་སློབ་གསོ་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས། ཚད་གཞི་ལྟར་བྱིས་པ་ཁང་གི་ལས་བཟོ་པ་དང་སྒྲིག་ཆས་བཀོད་སྒྲིག་འདང་བར་བྱེད་པ་དང། སྒྲིག་ཁུངས་ནང་གི་དགེ་རྒན་གྱི་བྱ་བའི་ལྟ་སྐྱོང་གི་འགན་སྲུང་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། འོས་འགན་སློབ་གསོའི་བྱོལ་འགོག་སློབ་སྲུང་གི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི་གོང་སྤེལ་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་འོས་འགན་སློབ་གསོའི་དོ་མཉམ་གོང་འཕེལ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་དགོས། མཐོ་འབྲིང་དུས་རིམ་གྱི་སློབ་གསོའི་ཁྱབ་བརྡལ་འགག་སྒྲོལ་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་ནས། མཐོ་འབྲིང་དུས་རིམ་གྱི་སློབ་གསོའི་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་གཏོང་དགོས། སློབ་གསོའི་སློབ་སྐྱོར་རོགས་སྐྱོར་བྱ་བ་གཏིབ་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས“རུ་ཁག་རྣམ་པ”ཡི་སློབ་སྐྱོར་རོགས་སྐྱོར་དང།སློབ་གྲྭ་ཆ་སྒྲིག་རོགས་སྐྱོར། ཡུལ་གཞན་དུ་འཛིན་གྲྭ་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་སྤེལ་དགོས། ལས་རིགས་སློབ་གླིང་གི་རྨང་གཞིའི་ནུས་ཤུགས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་བསྣན་ནས། ལས་རིགས་སློབ་གསོའི་སློབ་གྲྭས་རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སློབ་བསྡུ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། སྤྱི་སྐད་དབུལ་སྐྱོར་འགག་སྒྲོལ་གྱི་ལོ་གསུམ་འགུལ་སྐྱོད་བསྟུད་མར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ་གྱི་ཆེད་དོན་སློབ་བསྡུ་འཆར་གཞི་དོན་འཁྱོལ་དང། སློབ་གསོའི་རོགས་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། སློབ་གསོའི་དབུལ་ཐར་འགག་སྒྲོལ་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དང་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས།
    (བཅུ) རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་གཞི་རིམ་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུར་ཤུགས་སྣོན་དགོས། གཞི་རིམ་གྱི་ཆ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་སྟེགས་བུ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། རྒྱང་བསྟེན་བརྟག་བཅོས་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས། རེས་གསར་པའི་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུ་ལེགས་སྒྱུར་གྱི་འགུལ་སྐྱོད་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ནས། གཞི་རིམ་གྱི་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུའི་ནུས་པ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་མཐོར་འདེགས་གཏོང་དགོས། གཞི་རིམ་གྱི་ཀྲུང་བོད་སྨན་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་བསྣན་ནས། ཀྲུང་བོད་སྨན་གྱི་ལག་རྩལ་ཁྱབ་བརྡལ་དང་བཀོལ་སྤྱོད་ཇེ་ཆེར་གཏོང་དགོས། གྲོང་གསེབ་སྨན་པའི་རིན་མེད་མངགས་ཐོའི་ཁ་གཏད་གསོ་སྐྱོང་གི་ལས་གཞི་མུ་མཐུད་དུ་ལག་བསྟར་བྱས་ནས། སྡེ་བའི་སྨན་པའི་སྒྲིག་གཞི་རིམ་བཞིན་ལེགས་སྒྱུར་བྱེད་དགོས། སྡེ་བའི་སྨན་པའི་ཁ་གསབ་རོགས་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། གཞི་རིམ་ཞབས་ཞུའི་དྲ་རྒྱ་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་དགོས། གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཞུའི་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། སྤུས་ལེགས་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་གཞི་རིམ་དུ་བསྐྱལ་བར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་དགོས། གྲོང་གསེབ་ཏུ་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་གདན་ཞུ་གནང་བའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་གསོ་རིག་ཆེད་ལས་སློབ་མར་སློབ་ཆེན་སྐབས་ཀྱི་སློབ་ཡོན་ཁ་གསབ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སློབ་སྐྱོར་དངུལ་བུན་ཚབ་སྤྲོད་བྱེད་དགོས། གཞི་རིམ་གྱི་སྨན་བཅོས་དང་ནད་ཡམས་སྔོན་འགོག་གི་མཉམ་འདྲེས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས།གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྨན་པ་དང་གཞི་རིམ་གྱི་ནད་ཡམས་སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་དཔུང་སྡེའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་བསྣན་ནས། ནད་ཡམས་ཆེན་པོ་དང་འགོས་ནད་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་གྱི་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས།
   (བཅུ་གཅིག) རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་ལེན་གྱི་ནོར་སྲིད་ཁ་གསབ་རོགས་སྐྱོར་དང་སྒེར་གྱི་རིན་སྤྲོད་ཚད་གཞི་འོས་འཚམ་གྱིས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་སྨན་བཅོས་འགན་སྲུང་དང། ནད་ལྗིད་མོ་འགན་ལེན། སྨན་བཅོས་རོགས་སྐྱོར་བཅས་ཀྱི་འགན་སྲུང་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་བཏང་ནས། “ས་ཚིགས་གཅིག་ནས་ཞབས་ཞུ་བྱེད་པ་དང། སྒེའུ་ཁུང་གཅིག་ནས་འགྲོ་ལུགས་སྒྲུབ་པ། ཤོག་བྱང་གཅིག་གིས་མཇུག་རྩིས་རྒྱག་པ”མངོན་འགྱུར་འབྱུང་དགོས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རྒན་གསོའི་འགན་ལེན་ཐོབ་ཆ་གཏན་འཁེལ་དང་རྨང་གཞིའི་རྒན་གསོ་དངུལ་གྱི་རྒྱུན་ལྡན་སྙོམ་སྒྲིག་ནང་རྐྱེན་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། དབུལ་ཕོངས་མི་སྣ་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་རྒན་གསོའི་འགན་སྲུང་ནང་ཞུགས་པའི་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་མ་མཐའི་འཚོ་བ་འགན་སྲུང་བྱ་ཡུལ་གྱི་འགུལ་རྣམ་གནད་ཁེལ་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་བསྣན་ནས། མ་མཐའི་འཚོ་བ་འགན་སྲུང་སོགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་ཆུ་ཚད་འོས་འཚམ་ངང་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་གཞིས་སྲུང་བྱིས་པ་དང་བུད་མེད། རྒན་པ་བཅས་ཀྱི་བརྩེ་བའི་ཞབས་ཞུ་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཕན་ཚུན་རོགས་རེས་རྣམ་པའི་རྒན་གསོ་གོང་སྤེལ་དུ་བཏང་ནས། རྣམ་པ་མང་པོའི་ཉིན་མོའི་ལྟ་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས།
   (བཅུ་གཉིས) གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྤྱི་པའི་རིག་གནས་ཞབས་ཕྱི་མཐོར་འདེགས་གཏོང་དགོས། གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་རིག་གནས་ཞབས་ཞུ་གྲོང་གསེབ་ཏུ་བསྲིང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རིག་གནས་དམངས་ཕན་བཟོ་འགོད་ཁེབས་ཚད་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། “ཟློས་གར་གྲོང་གསེབ་ཏུ་བསྐྱོད་པ”དང“དཔྱིད་ཆར་བཟོ་འགོད། ”“འདུན་མ་མངོན་འགྱུར་བཟོ་འགོད”བཅས་ལས་གཞི་ཚགས་དམ་པོའི་སྒོ་ནས་བཀོད་སྒྲིག་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རིག་གནས་གཞི་རིམ་དུ་བསྐྱོད་པའི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་དགོས། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རིག་གནས་འཇོན་མི་གསོ་སྐྱོང་གི་བཟོ་འགོད་ལག་བསྟར་བྱས་ནས། རང་ཡུལ་གྱི་རིག་རྩལ་ཚོགས་པ་གོང་སྤེལ་དུ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང། ཞིང་སྡེའི་གཟུགས་འདས་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་པ་དང། དམངས་ཁྲོད་སྒྱུ་རྩལ་པའི་སློབ་བསྡུ་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱེད་པར་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། ཕུལ་བྱུང་གི་ཟློས་གར་དང་རོལ་མོ།གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས། དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་བཅས་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས། ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་མིང་ཅན་གྱི་གྲོང་རྡལ(སྡེ་བ)དང། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྡེ་བ་དང་ཚོ་བ། མི་རིགས་ཀྱི་གྲོང་ཚོ། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན། ཞིང་ལས་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས།སྡོང་རྒན་གྲགས་ཅན་སོགས་སྲུང་སྐྱོབ་ལེགས་པོ་བྱེད་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་དགོས། རྨ་ཆུ་དང་ཙོང་ཆུའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རྒྱུན་འཛིན་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། རྨ་ཆུ་དང་ཙོང་ཆུའི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་གཟུགས་འདས་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་དང་དེའི་ཤུལ་ལུས་ཀྱི་རིག་གནས་དང། སྐྱེ་ཁམས། ཁོར་ཡུག་བཅས་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་རང་བཞིན་གྱིས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས། གསར་བརྗེ་གནས་རྙིང་ཡུལ་སྐོར་དང་གྲོང་གསེབ་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་འདྲེས་གོང་སྤེལ་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས།མཉམ་འདུས་རྣམ་པའི་ཐོན་རྫས་བསྐྲུན་དགོས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་ཡུལ་སྐོར་གྱི་སྤུས་འབྲས་མཐོར་འདེགས་ལ་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
   (བཅུ་གསུམ) སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས། རྩེ་གྲས་ཇུས་འགོད་དང་དངོས་ཡོད་འཆར་འགོད་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་དཔེ་སྟོན་ཞིང་ཆེན་བསྐྲུན་པ་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས། གཙང་གསུམ་འབྱུང་ཡུལ་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་སྐབས་གཉིས་པའི་བཟོ་འགོད་འཛུགས་སྐྲུན། མདོ་ལ་རིང་མོའི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་བཟོ་འགོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལག་བསྟར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས།རི་ཆུ་ནགས་ཤིང་མཚེའུ་དང་རྩྭ་ཐང་བཅས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་རྒྱུ་རྐྱེན་གཅིག་གྱུར་བཀོད་འདོམས་བྱས་ཏེ། བྱང་གསུམ་དང། རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོབ། རྨོ་བསྐྱུར་ནགས་སྐྲུན།ཕྱུགས་བསྐྱུར་རྩྭ་སྐྱོང། བྱེ་འགོག་བྱེ་བཅོས་སོགས་གཙོ་གནད་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཞིག་གསོའི་བཟོ་འགོད་ལ་བསྟུད་མར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། གྲོང་རྡལ་གྱི་ཉེ་འཁོར་དང། གྲོང་ཚོ། འགྲིམ་འགྲུལ་ལམ་རྒྱུད། ཆུ་བོའི་འགྲམ་གཉིས་བཅས་སུ་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ལྗང་སྒྱུར་ཤུགས་ཆེན་པོས་བཟོས་ཏེ། རྒྱལ་ཁོངས་ལྗང་སྒྱུར་གྱི་གོམ་སྟབས་གསར་པ་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས།ཙོང་ཆུའི་བཞུར་རྒྱུན་དུ་གཞི་རྒྱ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་དབང་ནགས་ར་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཚོད་ལྟའི་བྱ་བར་བརྟན་འཇགས་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། “ནགས་ཚལ་ཅན་གྱི་གྲོང་རྡལ་དང་ནགས་ཚལ་ཅན་གྱི་གྲོང་གསེབ།ལྗང་སྒྱུར་སློབ་ར”བཅས་ཀྱི་གསར་སྐྲུན་བྱ་འགུལ་
ཤུགས་ཆེན་པོས་སྤེལ་དགོས། སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་ཅན་གྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་དང་རྩི་ཤིང་གི་རྒྱུད་རྒྱུ་མཛོད་དང་གསོ་སྤེལ་རྟེན་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ནགས་ས་དང་རྩྭ་ས། བརླན་ས། ནགས་ཚལ་དང་རྩྭ་ཐང་བཅས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་དོ་དམ་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་དམར་ཐིག་ནན་སྲུང་བྱེད་དགོས། རྩྭ་བདག་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། བརླན་སའི་སྤྱི་གླིང་འཛུགས་སྐྲུན་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་ཤུགས་བསྣན་ནས། བརླན་སའི་སྐྱེ་ཁམས་ཕྱོད་ནུས་ཀྱི་ཁ་གསབ་དང་རྨོ་བསྐྱུར་བརླན་སྐྱོང་སོགས་ལ་ནོར་སྲིད་ཀྱིས་ཁ་གསབ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ནགས་ཚལ་དང་རྩྭ་ཐང་གི་མེ་འགོག་དང་ནགས་རྩྭའི་གནོད་ལྡན་སྐྱེ་དངོས་དགོས། “ལོ་ལེགས་བསྡུས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་བསུ་བ”ཡི་བརྗོད་དོན་ལས་ཞིང་པའི་ལོ་ལེགས་བསྡུ་བའི་དུས་ཆེན་ལེགས་པོར་སྤེལ་དགོས། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྡེ་བ་དང་ཚོ་བ། རིག་དངོས་ཀྱི་ཤུལ་རྗེས། གཟུགས་འདས་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་དང་སྡེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཁང། རིག་གནས་བྱ་འགུལ་ཁང། དཔེ་མཛོད་ཁང། འགྲེམ་སྟོན་ཁང་སོགས་རིག་གནས་ཐོན་རྫས་སྔོག་འདོན་གཏིང་ཟབ་བྱེད་དགོས། མཚོ་སྔོན་གཙགས་དྲུབ་ཀྱི“གཅིག་ཅན་བརྒྱད”ཀྱི་བཟོ་འགོད་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས།“མཚོ་སྔོན་གཙགས་དྲུབ”ཀྱི་ཚོང་རྟགས་ཇེ་རྒྱས་ཀྱི་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་འགན་འཁྲི་ལམ་ལུགས་ནན་ཏན་སྒོས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ནགས་རྩྭ་དང་འབྲེལ་བའི་ནག་ཉེས་སྣ་ཚོགས་ལ་རྡུང་རྡེག་ནན་མོ་བཏང་ནས།སྐྱེ་ཁམས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དང་མཐོར་འདེགས་གཏོང་དགོས།
   (བཅུ་བཞི) རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གི་འབུར་ཐོན་གནད་དོན་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས། གད་སྙིགས་དངོས་ཟོག་ཐོན་ཁུངས་ཅན་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་སུ་ཚོད་ལྟ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ་བརྩོན་ལེན་སྒོས་སྤེལ་ནས་ཐོན་ཁུངས་ཅན་གྱི་བཀོལ་སྤྱོད་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། སྒོ་ཕྱུགས་དང་ཁྱིམ་བྱའི་བྲུན་ལུད་ཐོན་ཁུངས་ཅན་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པར་ཤུགས་ཆེན་པོས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གསོ་སྤེལ་ར་བའི་བྲུན་ལུད་བཅོས་སྐྱོང་གི་སྒྲིག་ཆས་འཛུགས་སྐྲུན་ཕལ་ཆེར་ཡོངས་འགྲུབ་བྱེད་དགོས། ཞིང་སའི་ས་ཁོངས་སྦགས་བཙོག་གི་བཅོས་སྐྱོང་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ལྗང་མདོག་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་དཔེ་སྟོན་ཞིང་ཆེན་བསྐྲུན་པ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མ་རྩ་འཛུགས་པ་དང། རྫས་ལུད་དང་ཞིང་སྨན་ཚད་འཕྲི་ཅན་གྱི་ཆེད་དོན་འགུལ་སྐྱོད་སྤེལ་དགོས་ལ། སྐྱེ་ལྡན་ལུད་ཀྱིས་རྫས་ལུད་ཀྱི་ཚབ་བྱེད་པ་རིམ་བཞིན་མངོན་འགྱུར་བྱེད་དགོས། སྐྱེ་ཁམས་འཁོར་རྒྱུག་གི་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་གོང་སྤེལ་གཏོང་དགོས། རྨོ་སའི་སྤུས་ཚད་སྲུང་སྐྱོབ་དང་མཐོར་འདེགས་ཀྱི་འགུལ་སྐྱོད་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ས་གཤིན་སྦགས་བཙོག་ཉེན་ཁའི་དོ་དམ་ཚོད་འཛིན་དང་བསྐྱར་གསོ་བཅོས་སྐྱོང་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས། འདེབས་རྨོ་རེས་མོས་ཀྱི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། རེས་གསར་པའི་རྩྭ་སའི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཁ་གསབ་བྱ་དགའ་སྟེར་བའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས། ཞིང་ལས་ལྗང་མདོག་གོང་སྤེལ་སྔོན་སྐྱོད་ཁུལ་གསར་སྐྲུན་བྱེད་དགོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཆུའི་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ནུས་ལྡན་ངང་གསར་སྤེལ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཏེ། སྐྱེ་ཁམས་ཞིག་གསོ་རྣམ་པའི་མིས་བཟོས་གནམ་གཤིས་ཀྱི་བྱ་བ་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས།(བཅོ་ལྔ) ཞིང་པ་གླ་རྒྱག་པའི་སྤོ་སྒྱུར་ལས་ཞུགས་ལ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་དགོས། ལས་ཞུགས་བརྟན་འཇགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་སྣ་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ལས་ཞུགས་དང་ལས་སྐྲུན་གྱི་ཞབས་ཞུར་ཤུགས་སྣོན་པ་དང། ཁྱད་ལྡན་རྩོལ་ལས་ཚོང་རྟགས་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པ། རྩོལ་ལས་གཉེར་སྐྱོང་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བར་སྐུལ་མ་དང་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ། ཞིང་པ་གླ་རྒྱག་པའི་ལས་ཞུགས་བརྟན་འཇགས་ཡོང་བ་དང། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ངལ་རྩོལ་པ་ཐབས་ལམ་མང་པོ་བརྒྱུད་ནས་སྤོ་སྒྱུར་ལས་ཞུགས་དང་ཡོང་སྒོ་འཕར་བར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་དགོས། ས་གནས་ཀྱིས་ད་ཡོད་སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་གྱི་ལས་རྐང་ལ་གཅིག་གྱུར་བཀོད་འདོམས་བྱེད་པར་སྐུལ་མ་བཏང་ནས།གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཙང་སྦྲ་མཁན་དང། ཆུའི་དོ་དམ་པ།གཞུང་ལམ་བདག་སྐྱོང་མཁན། སྐྱེ་ཁམས་ནགས་སྲུང་མཁན་སོགས་ཀྱི་ལས་རྐང་འོས་འཚམ་གྱིས་འཛུགས་དགོས། ལས་རྣམ་གསར་པའི་ལས་ཞུགས་མི་སྣའི་ལས་རིགས་གནོད་སྐྱོན་འགན་སྲུང་གི་ཚོད་ལྟ་སྤེལ་དགོས། ཕྱིར་ལོག་པའི་ཞིང་པ་གླ་རྒྱག་པ་དང། སློབ་ཆེན་སློབ་མ། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ངལ་རྩོལ་ནུས་པ་ལྷག་མ་སོགས་ཀྱིས་རང་བདག་ལས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ཏེ།ཁེ་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲལ་འཕྲི་རིན་གཅོག་སོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པ་དང། ཁེ་ལས་ལ་རོགས་སྐྱོར་དང་ལས་རྐང་བརྟན་འཇགས་ཡོང་བའི་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ལས་ཤོར་འགན་ལེན་གྱིས་ལས་རྐང་བརྟན་འཇགས་ཕྱིར་སྤྲོད་ཀྱི་རེ་ཞུའི་ཆ་རྐྱེན་ཇེ་ཡངས་སུ་བཏང་སྟེ། ཆ་རྐྱེན་དང་འཚམ་པའི་ཞིང་པ་གླ་རྒྱག་པས་གཏན་འཁེལ་ལྟར་ལས་རིགས་ལག་རྩལ་གསོ་སྦྱོང་གི་ཁ་གསབ་ལོངས་སྤྱོད་ཐུབ་པར་བྱེད་དགོས།ཞིང་པ་གླ་རྒྱག་པ་ལས་ཤོར་བྱུང་རྗེས། རྒྱུན་སྡོད་གནས་སུ་ལས་ཐོར་ཐོ་འགོད་བྱེད་ཆོག་ལ། འདྲ་མཉམ་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱི་པའི་ལས་ཞུགས་ཞབས་ཞུ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་གསར་སྐྲུན་དང་ལས་སྐྲུན་སྣེ་ཁྲིད་མི་སྣའི་གསོ་སྐྱོང་འགུལ་སྐྱོད་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། ཆ་རྐྱེན་དང་འཚམ་པའི་ཕྱིར་ལོག་ལས་སྐྲུན་ཞིང་པ་གླ་རྒྱག་པ་ཐེངས་གཅིག་ཅན་གྱི་ལས་སྐྲུན་ཁ་གསབ་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་འཇོག་དགོས། ཁྲིམས་ལྟར་ཞིང་པ་གླ་རྒྱག་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་ཏེ། གླ་ཕོགས་ཆད་པ་རྩ་བ་ནས་འགོག་པའི་བྱ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོས་ལེགས་པོར་བསྒྲུབས་ནས། ཞིང་པ་གླ་རྒྱག་པའི་གླ་ཕོགས་དུས་ཐོག་ཏུ་འདང་ངེས་སྟེར་བར་འགན་སྲུང་བྱེད་དགོས།
   གསུམ་པ། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་དམིགས་ནས། སྤུས་ལེགས་ལྗང་མདོག་གི་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་འདོན་སྤྲོད་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་དགོས།
   (བཅུ་དྲུག) འབྲུ་སྣུམ་ཐོན་སྐྱེད་བརྟན་འཇགས་སུ་གཏོང་བ། འབྲུ་རིགས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དཔྱད་ཞིབ་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། འབྲུ་རིགས་འདེབས་པའི་རྒྱ་ཁྱོན་བརྟན་སྲུང་དང་འབྲུ་རིགས་ཀྱི་ཐོན་ཚད་བརྟན་འཇགས་ཡོང་བར་བྱེད་དགོས། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་ཁ་གསབ་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། གྲོ་དང་ནས་སོགས་ཀྱི་བསྡུ་རིན་ལ་སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ནས་དང་ཞོག་ཁོག་བཅས་འབྲུ་རིགས་ལོ་ཏོག་གི་ཡོང་སྒོ་འགན་ལེན་ཚོད་ལྟར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་འདེབས་འབྲུའི་ཡོང་འབབ་འགན་སྲུང་དང། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་འབྲུ་རིགས་ཐོན་སྐྱེད་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་བརྩོན་སེམས་སྐུལ་སློང་བྱེད་དགོས། ལོ་ཏོག་རིགས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་འབུར་དུ་ཐོན་པར་བྱས་ཏེ། ནས་དང། སྐེ་ཚེ། ཞོག་ཁོག་སོགས་ཐོན་སྐྱེད་གོང་འཕེལ་གྱི་སྔོན་སྐྱོད་གོ་རིམ་ལ་གཅིག་གྱུར་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་དགོས།རིགས་གསར་པ་དང་ལག་རྩལ་གསར་པ་ཁྱབ་བརྡལ་བཀོལ་སྤྱོད་དང། གནོད་འབུའི་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་པ་སྔོན་འགོག་དང་ཚོད་འཛིན་བྱས་ནས།མཉམ་འགོག་མཉམ་བཅོས་དང། ཚབ་རྨོ་ཚབ་འདེབས།ས་ཞིང་འགན་བཅོལ་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུའི་རྣམ་པ་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་གཏོང་དགོས། འབྲུ་རིགས་འདེབས་པ་དང་ཐོན་འབབ་ཆེ་བའི་རྫོང་ལ་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ལས་སྣོན་བྱེད་སའི་སྤྱོད་ས་དམིགས་ཚད་སྔོན་ལ་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་དགོས། འབྲུ་རིགས་འདེབས་པ་དང་ཐོན་འབབ་ཆེ་བའི་རྫོང་ལ་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ཞིང་ས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་གསར་བསྣན་རྨོ་སའི་དམིགས་ཚད་གྲོང་ཁྱེར(ཁུལ)གྱི་ཁོངས་བརྒལ་ནས་སྙོམ་སྒྲིག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང། སྙོམ་སྒྲིག་གི་ཡོང་སྒོ་གཏན་འཁེལ་ལྟར་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ཞིང་ས་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་བཀོལ་དགོས། སྤུས་ལེགས་འབྲུ་རིགས་བཟོ་འགོད་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས། འབྲུ་རིགས་གཟན་ཆས་སུ་བསྒྱུར་བའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། འདེབས་གསོ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་པ་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་གཏོང་དགོས། སྣ་མང་ཅན་གྱི་ནང་འདྲེན་བརྒྱུད་ལམ་རྒྱ་བསྐྱེད་བཏང་ནས། ཞིང་ཆེན་ནང་གི་དགོས་མཁོ་དང་འཚམ་པའི་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ནང་འདྲེན་བྱེད་ཚད་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་དགོས། ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ལྐོག་ཚོང་ལ་རྒོལ་བའི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་གི་ཆེད་དོན་འགུལ་སྐྱོད་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་དགོས།
   (བཅུ་བདུན) ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་གྱི་ཁྱབ་སྟངས་ལེགས་སྒྱུར་བྱེད་དགོས། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དབང་འཁོར་སྐྱོད་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སྣ་རྐྱང་ཕྱིར་གཏོང་གི་སྒྲིག་གཞི་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་སྟེ། ཐོན་ཁུངས་རྒྱུ་རྐྱེན་རོང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ལྗང་མདོག་སྤུས་ལེགས་ཀྱི་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་ཐོན་སྐྱེད་ཤུགས་ཆེན་པོས་གོང་སྤེལ་དུ་བཏང་ནས། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཐོན་འཕར་ཁྲིད་ཕྱོགས་ནས་སྤུས་འབྲས་ཁྲིད་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། “ཁུལ་གསུམ་རྒྱུད་གཉིས”ཀྱི་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཁྱབ་སྟངས་ཀྱི་སྤྱིའི་སྒྲིག་གཞི་ལྟར།ཞིང་ཕྱུགས་ཟུང་འབྲེལ་དང། འདེབས་གསོ་ཟུང་འབྲེལ་ལ་ཤུགས་ཆེན་པོས་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། སྣེ་ཁྲིད་ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་གཞི་རྒྱའི་གསོ་སྤེལ་རྟེན་གཞི་རང་སྐྲུན་དང་མཉམ་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ། སྐྱེ་ཁམས་ཕྱུགས་ལས་དེ་གཅིག་བསྡུས་ཅན་དང་ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་དགོས།འབྲུ་རིགས་གཟན་ཆས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་རྩྭ་སའི་ཕྱུགས་ལས་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་བཏང་ནས། རྩྭ་བཏབ་ནས་ཕྱུགས་འཚོ་བ་གོང་སྤེལ་དང། སྒོ་ཟོག་དང་ཁྱིམ་བྱ་གསོ་སྤེལ་དེ་གསོ་འཚམ་ཁུལ་དུ་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱེད་པར་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས། འབྲུ་རིགས་གཟན་ཆས་སུ་བསྒྱུར་བའི་སྒྲིག་གཞི་འོས་འཚམ་གྱིས་སྙོམ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། ཡུག་པོ་དང་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག འབུ་སུ་ཧང་སོགས་སྤུས་ལེགས་གཟན་རྩྭ་མང་དུ་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པར་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དགོས།
    (བཅོ་བརྒྱད) དེང་རབས་ཐོན་ལས་མ་ལག་མགྱོགས་མྱུར་ངང་བསྐྲུན་དགོས། ནོར་ནག་དང་འབྲོག་ལུག ནས།འཁྱགས་ཆུའི་ཉ། ཞོག་ཁོག སྐེ་ཚེ། སྔོ་ཚོད། འཕང་འབྲས་སོགས་ཁྱད་ལྡན་ཐོན་ལས་ལ་དམིགས་ཏེ། ཐོན་ལས་རེར་ཕྱོགས་བསྡུས་སྤུས་ལེགས་སོན་བཟང་ཁྱབ་བརྡལ་བྱེད་ས་དང། ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་རྟེན་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན། མཉམ་ལས་ཁང། སྣེ་ཁྲིད་ཁེ་ལས་ཀྱིས་སྐུལ་ཁྲིད་དང་ཆེད་ལས་ཚོང་ར་བཅས་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི་ཐོན་ལས་ཡོངས་ཀྱི་སྦྲེལ་ཐག་དཔེ་སྟོན་ས་ཚིགས་གཉིས་རེ་བསྐྲུན་དགོས། སན་ཝུན་ཉ་ཐོན་ལས་གོང་སྤེལ་གྱི་མཉམ་འབྲེལ་དེ་འཛིན་ལུང་བྱས་ཏེ། རྨ་ཆུའི་འགྲམ་རྒྱུད་ཀྱི་འཁྱགས་ཆུའི་ཉ་རྒྱུད་ཀྱི་ཐོན་ལས་རིམ་སྤར་མཐོར་འདེགས་གཏོང་དགོས། ཚད་ལྡན་ཅན་དང།སྐྱེ་ལྡན་ཅན། གཞི་རྒྱ་ཅན་གྱི་འཕང་འབྲས་དང། སྟར་བུ། ཁྱད་ལྡན་ཤིང་ཏོག་ཐོན་སྐྱེད་རྟེན་གཞི་མུ་མཐུད་དུ་བསྐྲུན་ནས། འཕང་འབྲས་དང་སྟར་བུ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་བརྒྱའི་ཐོན་ལས་རིམ་སྤར་སྤུས་འདེགས་བྱེད་དགོས།ཁྱད་ལྡན་ཀྲུང་བོད་སྨན་གྱི་འདེབས་འཛུགས་རྒྱ་ཁྱོན་བརྟན་འཇགས་ངང་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། རྨ་ཆུ་དང་ཙོང་ཆུའི་གཤོང་སའི་ཀྲུང་བོད་སྨན་གྱི་རྒྱུ་ཆ་འདེབས་འཛུགས་རྟེན་གཞི་བསྐྲུན་དགོས། དཔལ་འབྱོར་ནགས་ཚལ་དང།ཀྲུང་བོད་སྨན་རྒྱུ། སྡོང་ཕྲུག རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྤེལ། སྐྱེ་ཁམས་ཡུལ་སྐོར། ནགས་རྩྭའི་ཐོན་ལས་ལས་སྣོན་བཅས་ཀྱི་ཐོན་ལས་བདེ་ཐང་མགྱོགས་མྱུར་ངང་གོང་དུ་འཕེལ་བར་གཅིག་གྱུར་བཀོད་འདོམས་དང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ནགས་ཚལ་ཁམས་གསོ་དང། ནགས་ཚལ་ཁྱིམ་གཞིས། སྐྱེ་ཁམས་ཉེན་འཚོལ།ལྗང་མདོག་དམངས་ཤག་སོགས་ཀྱི་ལས་རྣམ་གསར་པའི་གོང་འཕེལ་སྟོབས་ལྡན་དུ་འགྲོ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ།ནགས་རྩྭའི་ཐོན་ས་རིགས་སྒྱུར་རིམ་སྤར་དང། ཕན་འབྲས་མཐོར་འདེགས་ལ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་དགོས། ཐོན་ལས་སྡེ་དར་དང་རྫོང་སྟོབས་ལྡན་དུ་འགྱུར་བའི་འགུལ་སྐྱོད་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ཐོན་ལས་ཀྱི་གྲོང་རྡལ་སྟོབས་ལྡན་ཁག་ཅིག་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་དགོས། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་མགྱོགས་མྱུར་ངང་གསོ་སྤེལ་དང་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས།
   (བཅུ་དགུ) རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཐོན་ལས་མཉམ་འདྲེས་གོང་སྤེལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ས་ཁུལ་སོ་སོས་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ཁྱད་སྟོབས་ལ་རྐང་བཙུགས་ནས།སོ་སོའི་ཁྱད་ཆོས་འཛོམས་པའི་ཞིང་ལས་ཡོངས་རྫོགས་ཐོན་ལས་མུ་སྦྲེལ་ཅན་དུ་བསྐྲུན་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང། ཞིང་པས་ཐོན་ལས་མུ་སྦྲེལ་ཅན་གྱི་རིན་འཕར་ཁེ་ཕན་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་སྒྲིག་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། འགྲན་རྩོད་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཐོན་ལས་ཁྱུ་ཚོགས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང། ནོར་ནག་དང་ནས་ཐོན་ལས་གོང་སྤེལ་གྱི་ལོ་གསུམ་འགུལ་སྐྱོད་འཆར་གཞི་མགྱོགས་མྱུར་ངང་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ནོར་ནག་ཐོན་ལས་གླིང་དང། ནས་ཐོན་ལས་གླིང། ཐོན་སྐྱེད་ཁྱད་ལེགས་ཁུལ་དང་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ལས་སྣོན་བཅས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ལམ་བུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང། ཞིང་སྡེའི་ཐོན་ལས་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་གསུམ་པ་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི“གསར་གཏོད་གཉིས”ཀྱི་རྟེན་གཞི་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་བཅས་བྱེད་དགོས། ཁྱིམ་ཚང་ཞིང་ར་དང། ཞིང་པའི་མཉམ་ལས་ཁང་སོགས་གསར་དར་ཞིང་ལས་བདག་གཉེར་གཙོ་གཞི་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་པ་དང། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཐོན་ལས་ཅན་གྱི་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་གཞི་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པ།མངགས་ཉོའི་ཞིང་ལས་དང། མ་རྐང་དུ་ཞུགས་ནས་ཁེ་སྤོགས་བགོ་བ། མངགས་བཅོལ་ཞབས་ཞུ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ། ཞིང་ཁྱིམ་ཆུང་བའི་ཞིང་ལས་ཐོན་ལས་མུ་སྦྲེལ་ཅན་དུ་འདྲེས་སུ་འཇུག་དགོས། མུ་མཐུད་དུ་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་སྙོམ་སྒྲིག་ལེགས་སྒྱུར་བྱེད་དགོས་ལ། ལྗང་མདོག་ཟས་རིགས་དང། སྐྱེ་ལྡན་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས། ས་ཁམས་རྟགས་མཚན་ཡོད་པའི་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་བདེན་དཔང་དང་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་བསྣན་ནས། ས་གནས་ཀྱི་མིང་གྲགས་ལྡན་པའི་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་ཟོང་རྟགས་གྲགས་ཅན་བསྐྲུན་པ། སྤུས་ལེགས་ལྗང་མདོག་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་མཁོ་འདོན་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་དགོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཚོང་ར་གསར་སྤེལ་ནུས་ལྡན་བྱེད་པ་དང། གློག་རྡུལ་ཚོང་ལས་ཞིང་སྡེར་བསྐྱོད་པར་རྒྱ་བསྐྱེད་པ། མཁོ་ཚོང་མཉམ་ལས་ཁང་དང། སྦྲག་སྲིད་མྱུར་སྐྱེལ་དང་ཁེ་ལས་སོགས་ཞིང་སྡེའི་དངོས་དབོར་ཞབས་ཞུ་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་རྒྱ་བསྐྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ། སྡེ་བ་རིམ་པའི་གློག་རྡུལ་ཚོང་དོན་ཞབས་ཞུ་ས་ཚིགས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ། ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བསྐྱོད་པ་དང། བཟོ་ལས་ཐོན་རྫས་གྲོང་གསེབ་ཏུ་བསྐྱོད་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་འཁོར་རྒྱུག་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་སྤུས་ཀའི་བདེ་འཇགས་དང་ཟས་རིགས་བདེ་འཇགས་ལ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཧྲིལ་པོར་ཤུགས་བསྣན་ནས། ཁུངས་འདེད་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང། བཟོ་ཚོང་མ་རྩ་གྲོང་གསེབ་ཏུ་བསྐྱོད་པར་ཁྲིད་སྟོན་དང་སྐུལ་ལྕག་བྱེད་དགོས་ལ། ཁེ་ལས་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་དངོས་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཐོན་ལས་མཉམ་འདྲེས་དཔེ་སྟོན་རྫོང་དང། ཐོན་ལས་མཉམ་འདྲེས་གོང་སྤེལ་དཔེ་སྟོན་གླིང་བཅས་འཛིན་ལུང་དང་སྟེགས་བུ་བྱས་ཏེ། མ་དངུལ་དང་ཚན་རྩལ། འཇོན་མི། ལས་གཞི་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་མང་བསྡུ་རུབ་བྱས་ནས།རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཐོན་ལས་དང་པོ་དང་གཉིས་པ།གསུམ་པ་བཅས་ཀྱི་མཉམ་འདྲེས་གོང་སྤེལ་ལ་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།
   (ཉི་ཤུ) ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཚན་རྩལ་འདེགས་སྐྱོར་གྱི་འགུལ་སྐྱོད་སྤེལ་དགོས། གསར་སྐྲུན་གྱིས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་འདེད་སྐུལ་བྱེད་པ་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། ཚན་རྩལ་གལ་ཆེན་གྱི་ཆེད་དོན་ལག་བསྟར་དང། ཚན་རྩལ་གལ་ཆེན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་གཅིག་བསྡུས་སྙོར་སྐྱོང་དང།དཔེ་སྟོན་ཁྱབ་བརྡལ། སྤོ་བསྒྱུར་གྱི་བཀོལ་སྤྱོད་བཅས་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས། གནོད་འབུའི་གནོད་འཚེ་ལྷད་མེད་སྔོན་འགོག་དང། ཞིང་སྨན་འཕྲི་སྟོར། ཁྱད་ལྡན་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ལས་སྣོན། སྐྱེ་ལྡན་ལུད་ཐོན་སྐྱེད་དང་ནུས་མཐོ་བཀོལ་སྤྱོད་སོགས་གནད་འགག་ལག་རྩལ་དང་རྣམ་པའི་ཕྱོགས་སུ་མིག་དཔེ་སྟོན་དགོས། སྐྱེ་དངོས་འདེབས་པ་དང། ཤེས་རིག་ཞིང་ལས། ལྗང་མདོག་གཏོང་རྫས་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱིས་རང་བདག་གསར་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས། དེང་རབས་འདེབས་འཛུགས་ལས་རིགས་མཐོར་འདེགས་ཀྱི་བཟོ་འགོད་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་འབྲེལ་སྦྱོར་སྐེ་ཚེ་འདེབས་འཛུགས་རྟེན་གཞི་དང། སྤུས་ལེགས་ནས་ཀྱི་སོན་བཟང་གསོ་སྤེལ་རྟེན་གཞི། དུག་མེད་ཞོག་ཁོག་འདེབས་པའི་གསོ་སྤེལ་རྟེན་གཞི་གལ་ཆེན་དག་བསྐྲུན་དགོས། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཚན་རྩལ་གསར་སྐྲུན་གྱི་རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྟེགས་བུ་མུ་མཐུད་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ནས། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་ཚན་རིག་སློབ་གསོ་དང། ཐོན་སློབ་ཞིབ་གསུམ་ཟུང་འབྲེལ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ཏེ། སོན་རིགས་གསར་པ་དང། ལག་རྩལ་གསར་པའི་ཕྱོགས་བསྡུས་སྤོ་བསྒྱུར་བཀོལ་སྤྱོད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས། ཞིང་ལས་ལག་རྩལ་དང་འཕྲུལ་ཆས་མཉམ་འདྲེས་ཆ་སྒྲིག་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་མགོ་རྔ་བར་གསུམ་གྱི་ཐོན་ལས་ཡོངས་ཀྱི་སྦྲེལ་ཐག་འདེགས་སྐྱོར་གྲུབ་པར་བྱེད་དགོས། བརྒྱུད་རིམ་ཡོངས་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚད་ཤུགས་ཆེན་པོས་མཐོར་འདེགས་བཏང་ནས། ཞིང་ལས་འཕྲུལ་ཆས་བེད་མེད་ཟུར་འཇོག་གསར་སྒྱུར་དང། ཐོན་རྫས་གསར་པ་ཉོ་སྒྲུབ། མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཁྱད་ལྡན་འཕྲུལ་ཆས་ཁག3གྱི་ཁ་གསབ་གསར་པའི་ཚོད་ལྟ་གསར་སྐྲུན་བྱེད་དགོས།སྔོན་ཐོན་དངོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལག་རྩལ་ཕྱོགས་བསྡུས་གསར་སྐྲུན་དང་ཁྱབ་བརྡལ་བཀོལ་སྤྱོད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས། ཞིང་ལས་ཚན་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་ཐོན་དབང་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བསྐྲུན་ནས།འཇོན་མི་དཔྱད་འཇོག་དང་འཁོར་སྐྱོད་འགན་སྲུང་གི་ནང་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།
  (ཉེར་གཅིག) ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་གལ་ཆེན་འགན་སྲུང་གི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་འབྲུ་རིགས་བདེ་འཇགས་འཐབ་ཇུས་ནན་ཏན་སྒོས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱས་ཏེ། རྨོ་ས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཐིག་དམར་དམ་སྲུང་སྒོས་གཞི་རྩའི་ཞིང་སའི་ཡུན་རིང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་དང། ཞིང་སྡེའི་ས་ཞིང་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་དང་བསྐྱར་རྨོ་བྱེད་དགོས། འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་སྤྱོད་པའི་རྨོ་ཞིང་དང་འདེབས་དངོས་རིམ་པ་བཤུས་ཏེ་ཡང་བསྐྱར་བཀོལ་སྤྱོད་དང། འབྲུ་སྣུམ་ཐོན་མང་གསར་སྐྲུན་དང། ལྗང་མདོག་ཐོན་འཕར་རྣམ་པའི་འགག་གཏོར་ལ་ཧུར་ཐག་གིས་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། འབྲུ་ཐོན་རྫོང་ཆེན་ལ་སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཞེན་བྱེད་པར་ཤུགས་བསྣན་ནས།འབྲུ་རིགས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་བརྟན་འཇགས་གོང་འཕེལ་ལ་ཁག་ཐེག་དང། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་བཟའ་འབྲུ་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་རང་མཁོ་ཐུབ་པར་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས། ཚོད་སླེ་བཟོ་འགོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་མུ་མཐུད་དུ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་རྟེན་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས། ཞིང་སའི་སྔོ་ཚོད་འདེབས་འཛུགས་ཀྱི་ཁ་གསབ་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། སྐྱེས་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་བཟོ་འགོད་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས། ནོར་ནག་དང། འབྲོག་ལུག་ཐོན་རྫས་ཀྱི་ཁུངས་འདེད་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཚོད་ལྟ་ལག་བསྟར་བྱས་ནས། ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང། ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོར་འདེགས་གཏོང་དགོས། འོ་ལས་དང་བྱ་རིགས། ནོར་ལུག་སོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། ཆུ་ཐོན་ལྗང་མདོག་བདེ་ཐང་གི་གསོ་སྤེལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ཕག་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་བྱེད་ཐབས་སོ་སོ་དོན་འཁྱོལ་ནན་མོ་བྱས་ཏེ། ཁོར་ཡུག་དཔྱད་འཇོག་དང། སྤྱོད་ས། ཡིད་རྟོན་དངུལ་བུན་སོགས་ཀྱི་འགག་རྩ་གཏོར་ནས། ཕག་ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་གཞི་རྒྱའི་གསོ་སྤེལ་ལ་སྐུལ་འདེད་དང། གསོ་སྤེལ་ཁྱིམ་ཚང་ཆུང་འབྲིང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། ཕག་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་གཞི་རྒྱ་གང་མགྱོགས་སྒོས་སླར་གསོ་བྱེད་དགོས།
   (ཉེར་གཉིས) དེང་རབས་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་སྒྲིག་ཆས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས། ཞིང་སའི་ཆུ་བེད་སྒྲིག་ཆས་ཆུང་གྲས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས། ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་མཛོད་འཇུག་སོས་ཉར་འཁྱགས་སྦྲེལ་སྐྱེལ་འདྲེན་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་བཟོ་འགོད་མགོ་རྩོམ་དགོས། ཁྱིམ་ཚང་གི་ཞིང་ར་དང། ཞིང་པའི་མཉམ་ལས་ཁང། མཁོ་འཚོང་མཉམ་ལས་ཁང། སྦྲག་སྲིད་མྱུར་སྐྱེལ་ཁེ་ལས། ཐོན་ལས་ཅན་གྱི་སྣེ་འདྲེན་ཁེ་ལས་བཅས་ཀྱིས་ཐོན་ཡུལ་དབྱེ་འབྱེད་ཐུམ་སྒྲིལ་དང། གྲང་ཉར་སོས་ཉར། བཀར་འཇུག་སྐྱེལ་འདྲེན།ཐོག་མའི་ལས་སྣོན་སོགས་ཀྱི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང། དེས་ཞིང་སྡེ་རུ་སྐྲུན་པའི་སོས་ཉར་མཛོད་ཉར་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ཐད་སྤྱད་པའི་གློག་རིན་ནི་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་གློག་རིན་ལྟར་བསྡུ་དགོས། སྔོ་ཚོད་སྒྲིག་ཆས་འདེབས་འཛུགས་གོང་སྤེལ་དུ་བཏང་ནས་དྲོད་ཁང་ཆེ་བ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས། རྩྭ་སའི་སྐྱེ་ཁམས་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་ཚོད་ལྟའི་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་མུ་མཐུད་དུ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ཕྱུགས་ལས་སྒྲིག་ཆས་དེང་རབས་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། གཟན་རྩྭའི་རྒྱུ་ཆ་ལས་སྣོན་དང་དྲོད་ཁང། གཟན་ཆས། ཁོར་ཡུག་ཚོད་འཛིན། ཐོན་རྫས་འཚོལ་སྡུད། བྲུན་ལུད་ཀྱི་སྦགས་བཙོག་ཐག་གཅོད་བཀོལ་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་སྒྲིག་ཆས་བསྐྲུན་དགོས། ཞིང་ལས་དང་ཞིང་སྡེའི་གཞི་གྲངས་ཆེན་མོའི་ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང། ཟོག་སྦྲེལ་དྲ་བ་དང། གཞི་གྲངས་ཆེན་མོ། ཁུལ་དུམ་འབྲེལ་མཐུད། མིས་བཟོས་རིག་ནུས། སྤོ་སྒུལ་འཕྲིན་གཏོང་དྲ་རྒྱ་རབས་ལྔ་པ། རིག་ལྡན་གནམ་གཤིས་སོགས་དེང་རབས་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་དང་རོང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཚད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས།བཞི་པ། ནུས་ལྡན་གྱི་བཅོས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། གྲོང་གསེབ་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས།
   (ཉེར་གསུམ) ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་གཞི་རིམ་བཅོས་སྐྱོང་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱེད་དགོས། 《ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་ཞིང་སྡེའི་གཞི་རིམ་རྩ་འཛུགས་བྱ་བའི་སྲོལ་ཡིག》དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སྲིད་འཛིན་རྨང་གཞི་བརྟན་པོར་གཏོང་དགོས། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་སྡེ་བའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅིར་རྫོང་རིམ་པའི་ཏང་ཨུས་ཐོ་འགོད་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་དངོས་འབེབས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས་པ་དང། སྡེ་བའི“ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གཉིས”ཀྱི་ཁོངས་མིར་རྫོང་རིམ་པའི་མཉམ་བཤེར་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་གྱི་ནང་རྐྱེན་འཛུགས་པ་དང། མུ་མཐུད་དུ་གཉོམ་ཞན་ཁ་འཐོར་གྱི་སྡེ་བའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་དག་ཐེར་བྱས་ཏེ། ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཞིང་སྡེའི་རྩ་འཛུགས་སྣ་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་དགོས། སྡེ་བའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ལ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་གཟབ་ནན་དུ་གཏོང་བ། ཏང་ཨུའི་རྩ་འཛུགས་སྡེ་ཁག་གི་སྣེ་ཁྲིད་མཐུན་སྦྱོར་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ། དམངས་སྲིད་དང། ཞིང་ལས། ཞིང་སྡེ་སོགས་སྡེ་ཁག་དག་མཉམ་དུ་ཞུགས་ཏེ།མཛུབ་སྟོན་བྱེད་པའི་སྡེ་དོན་ལྟ་སྐུལ་ནང་རྐྱེན་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ། “གྲོས་བསྡུར་བཞི་དང་ཡོངས་བསྒྲགས་གཉིས”ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། ལོ་གཞོན་ཞིང་པའི་ཁྲོད་ནས་ཏང་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་ཤུགས་སྣོན་དགོས། ཧྲུའུ་ཅི་དང་པོ་དང་སྡེ་སྡོད་ལས་བྱེད་རུ་མིའི་དོ་དམ་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། སྐུལ་ལྕག་འགན་སྲུང་གི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། སྡེ་བའི་ལས་བྱེད་པའི་ལས་སྒྲུབ་ལས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་ལྕག་བྱེད་པའི་ནང་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ཞང་གྲོང་གི་མགོ་ཁྲིད་ཚན་ཁག་དང་སྒོས་སུ་ཞང་གྲོང་གི་ཏང་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་ལེགས་འདེམ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་དགོས། གྲོང་གསེབ་ཏུ“ཏང་གི་གསུང་ལ་ཉན་པ་དང། ཏང་གི་དྲིན་ཚོར་བ། ཏང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ”ཡི་སྒྲོག་འགྲེལ་བྱ་འགུལ་སྤེལ་དགོས།
   (ཉེར་བཞི) གྲོང་གསེབ་ཀྱི་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་བའི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ཏང་ཨུས་མགོ་ཁྲིད་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་འགན་འཁྲི། དམངས་གཙོའི་གྲོས་མོལ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་མཉམ་ལས། མང་ཚོགས་ཟབ་ཞུགས། བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱིས་འགན་སྲུང། ཚན་རྩལ་གྱིས་འདེགས་སྐྱོར་བཅས་བྱེད་པའི་གཞི་རིམ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས།གཞི་རིམ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཅོས་སྐྱོང་གི་རྣམ་པ་གསར་་བསྐྲུན་དགོས། རྫོང་ཞང་སྡེ་གསུམ་མཉམ་འགུལ་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང། སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་སྐྱོང་དང་ཞབས་ཞུའི་གཙོ་གནད་གཞི་རིམ་དུ་ཕྱོགས་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ཞིང་སྡེ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཕན་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ཞང་གྲོང་གིས་ཞིང་ལས་ལ་ཞབས་ཞུ་བྱེད་པའི་ལྟེ་བའི་དོ་དམ་ནུས་པ་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། གཅིག་བསྡུས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་དགོས། སྡེ་བའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་འོག་གི་སྡེ་དམངས་རང་སྐྱོང་ནང་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།སྡེ་སྲོལ་དམངས་ཆིངས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། སྡེ་དམངས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་དེ་ལམ་ལུགས་ཅན་དང་ཚད་ལྡན་ཅན། གོ་རིམ་ཅན་བཅས་སུ་བསྒྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། རང་སྐྱོང་དང་ཁྲིམས་སྐྱོང། སྤྱོད་སྐྱོང་བཅས་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་པའི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཚོད་ལྟའི་དཔེ་སྟོན་ལས་དོན་ཏན་ཏིག་སྒོས་སྤེལ་ཏེ། གྲོང་གསེབ་བཅོས་སྐྱོང་གི་གསར་གཏོད་ཅན་གྱི་དཔེ་མཚོན་ཉམས་མྱོང་ཁྱབ་གདལ་དུ་གཏོང་དགོས། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་བཟང་པོ་དང་ཁྱིམ་ཚང་གི་སློབ་གསོ་བཟང་པོ། ཁྱིམ་ཚང་གི་གོམས་སྲོལ་བཟང་པོ་བཅས་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་པར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཏེ། རོང་འབྲོག་ཁྱིམ་ཚང་ཧུར་ཐག་གིས་ཞིང་སྡེ་བཅོས་སྐྱོང་གི་ནང་དུ་ཞུགས་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ན་གཞོན་དང་བླངས་པའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ། ན་གཞོན་སྔར་ལས་མང་པོས་ལས་འགན་གལ་ཆེན་འཁུར་རོགས་བྱེད་པར་སྐུལ་སློང་བྱེད་དགོས།
   (ཉེར་ལྔ) གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འགལ་ཟླ་དང་རྩོད་གཞི་ཐག་གཅོད་དང་འདུམ་སྒྲིག་བྱེད་དགོས། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འགལ་ཟླ་དང་རྩོད་གཞི་ཐག་གཅོད་དང་འདུམ་འགྲིག་བྱེད་པའི་ནང་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང། དུས་རབས་གསར་པའི“ཧྥེང་ཆའོ་ཉམས་མྱོང”རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བ། མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ཞུ་བ་དང་ཁེ་ཕན་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་པ། ཁེ་དབང་འགན་སྲུང་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ་དང་བཀག་མེད་བདེ་བགྲོད་ཡོང་བར་བྱེད་པ་དང། མི་དམངས་ཀྱི་འདུམ་སྒྲིག་དང་སྲིད་འཛིན་གྱི་འདུམ་སྒྲིག ཁྲིམས་འཛིན་གྱི་འདུམ་སྒྲིག་བཅས་མཉམ་འགུལ་ཡོང་བའི་བྱ་བའི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་ཁམས་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་དང་འཇིག་ཉེན་ཐེ་གཏོགས་ནང་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞི་སྣ་མང་པོ་ནས་སྔོན་འགོག་དང་འདུམ་སྒྲིག་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་བསྡུས་ནང་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། འགལ་བ་དང་རྩོད་གཞི་གཞི་རིམ་ནས་ཐག་གཅོད་པ་དང། དོན་ཆུང་སྡེ་བའི་ནང་ཐག་གཅོད་པ་དང་དོན་ཆེན་ཞང་ནས་ཐག་གཅོད་པ། འགལ་བ་གོང་ལ་སྤྲོད་མི་དགོས་པ་བཅས་ཡོང་བར་འབད་དགོས། ཞིང་པའི་ཁེ་ཕན་ལ་གནོད་པའི་བྱ་སྤྱོད་མུ་མཐུད་དུ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང། ས་ཞིང་འགན་གཙང་ལེན་དང་ས་བསྡུ་བཤིག་སྤོ། ཞིང་པ་གླ་རྒྱག་པའི་གླ་ཕོགས། ཁོར་ཡུག་སྦགས་བཙོག་སོགས་ཕྱོགས་ཀྱི་འགལ་བ་འདུམ་སྒྲིག་འོས་འཚམ་བྱེད་དགོས། “སྡེ་བ་རེ་ལ་བཅའ་ཁྲིམས་བློ་འདྲི་བྱེད་ས་རེ”ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ཞབས་ཞུ་སྣ་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་སྒོས་སྤེལ་དགོས། གཙོ་གནད་གནས་ས་དང་གཙོ་གནད་ལྷུ་ཚིགས། གཙོ་གནད་དུས་མཚམས་བཅས་ལ་དམ་པོར་དམིགས་ཏེ། བདེ་འཇགས་དང། མེ་གསོད། བཟའ་བཏུང་དང་སྨན་རྫས། “ལུགས་མཐུན་མིན་པའི་སྒོ་ནས་རིན་གོང་ཇེ་དམའ་རུ་གཏོང་བ”དང།“འགྲོ་ལུགས་བསྒྲུབས་མེད་པའི་རླངས་འཁོར་དང་སྣེ་ཤན”སོགས་ཀྱི་ཆེད་དོན་བྱ་འགུལ་སྤེལ་ནས། ཚད་ལྡན་འཆུན་འདོམས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས།
   (ཉེར་དྲུག) བདེ་འཇགས་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བྱེད་དགོས། གྲོང་གསེབ་བདེ་འཇགས་ངང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་སྒྲིག་སྲོལ་ནང་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང། གཞི་རིམ་བདེ་འཇགས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་པ། དྲ་རྒྱ་ཅན་གྱི་ཞབས་ཞུའི་དོ་དམ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས། ཐོན་ཁུངས་སྔར་ལས་མང་པོ་གཞི་རིམ་དུ་ཕྱོགས་པ་དང། གནད་ཁེལ་ཅན་དང་ཞིབ་ཚགས་ཅན་གྱི་ཞབས་ཞུ་མཁོ་འདོན་ཅི་ཐུབ་བྱེད་དགོས།བཟའ་བཏུང་དང་སྨན་རྫས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་ལེགས་བསྒྱུར་བྱས་ཏེ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་དང་གནོད་འགོག་གནོད་འཕྲི་གནོད་སེལ་བྱེད་པ་དང།བཟའ་བཏུང་དང་སྨན་རྫས། འགྲིམ་འགྲུལ། མེ་གསོད་སོགས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་འགན་འཁྲིར་ཤུགས་སྣོན་དགོས། ནག་འཇོམས་ངན་སེལ་གྱི་ཆེད་དོན་འཐབ་རྩོད་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་བ་དང། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ནག་ཕྱོགས་སྟོབས་ཤུགས་དང་རུས་རྒྱུད་ཀྱི་ནག་ཕྱོགས་སྟོབས་ཤུགས་སྔོན་འགོག་དང་རྡུང་རྡེག་བྱེད་པའི་ཡུན་ཕན་ནང་རྐྱེན་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ཞང་གྲོང(སྲང་ལམ)གི་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་སྐྱོང་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་ཚད་ལྡན་ཅན་དང་གདོས་བཅས་ཅན་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་དགོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཚན་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་འགོག་བྱེད་པའི་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ། ཞིང་སྡེའི“དཀར་གསལ་བཟོ་འགོད”འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་མུ་མཐུད་དུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་སྐྱོང་གི་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་མ་ལག་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང། ཆེད་མཁས་པ་དང་མང་ཚོགས་མཉམ་འབྲེལ་བྱེད་པ་དང་མཉམ་འགོག་མཉམ་བཅོས་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་བདེ་སྐྱོང་ལངས་གཟུགས་ཅན་དང་ཁྲིམས་སྐྱོང་ཅན། ཆེད་ལས་ཅན། རིག་ནུས་ཅན་བཅས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལ་ཁྲིམས་ལྟར་དོ་དམ་བྱས་ཏེ། ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བཀག་འགོག་བྱེད་པ་དང། ལོག་ཆོས་རོང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་སིམ་འཛུལ་བྱེད་པར་དོགས་ཟོན་བྱས་ཏེ། བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་རྨོངས་དད་གང་སར་ཁྱབ་པ་གཏན་འགོག་བྱེད་དགོས།རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་ཐད་ཀྱི་མངོན་མེད་རྐྱེན་ངན་སྣ་ཚོགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་རྩད་བཤེར་བྱེད་དགོས།

ལྔ། གཙོ་གནད་ལས་འགན་ལ་དམིགས་ཏེ།རོང་འབྲོག་ས་ཁུལ་གྱི་མི་འདང་སར་ཁ་གསབ་བྱེད་པའི་འགན་སྲུང་སྲིད་ཇུས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས།
    (ཉེར་བདུན)“ཞིང་གསུམ”ལ་མ་དངུལ་གཏོང་བར་དམིགས་སུ་བཟུང་ནས་འགན་སྲུང་བྱེད་དགོས། ནོར་སྲིད་ཀྱིས་མ་དངུལ་འཇོག་པ་དང“ཞིང་གསུམ”གྱི་མི་འདང་སར་ཁ་གསབ་བྱེད་པ་གཉིས་འཕྲོད་མཐུན་ཡོང་བའི་བརྟན་འཇགས་ཀྱི་དངུལ་གཏོང་འཕར་སྣོན་ནང་རྐྱེན་བཙུགས་ཏེ། སྲིད་གཞུང་གིས་སྤྱིར་བཏང་གིས་བུན་གཏོང་ཁྲོད་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ངེས་ཅན་ཞིག་ཆ་རྐྱེན་དང་མཐུན་པའི་དབུལ་སྐྱོར་གནས་སྤོར་དང་གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ་གཏོང་བའི་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ཐད་བཀོལ་དགོས། ས་ཞིང་ནང་བཤུག་བཏང་བའི་ཡོང་འབབ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ལེགས་སྒྲིག་དང་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། ཞིང་ལས་དང་ཞིང་སྡེ་ལ་མ་དངུལ་གཏོང་བའི་བསྡུར་གྲངས་སྔར་ལས་མཐོ་རུ་གཏོང་བའི་བསམ་འཆར་གཏན་འབེབས་བྱེད་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་གསར་པའི་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་ནས། རང་བདག་སྒོས་ཞིང་ལས་འཕྲུལ་ཆས་ཉོ་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་ཁ་གསབ་ཁྱབ་ཁོངས་ལེགས་སྒྲིག་དང་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། རེབ་འདིའི་རྩྭ་ཐང་གི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཁ་གསབ་བྱ་དགའི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་དུས་ཚད་ལོངས་རྗེས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དང་བྱེད་ཐབས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས། “ཞིང་གསུམ”ཡིད་རྟོན་དངུལ་བུན་གྱི་དངུལ་ལོར་དང། ནོར་ཁྲལ། ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བཅས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལ་སྐུལ་མ་གཏོང་བར་ཤུགས་སྣོན་པ་དང། མ་རྩ་ཉུང་བའི་རྒྱུ་ནོར་གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ། ཉེན་ཁ་ཐེག་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང།གནད་དུ་ཁེལ་བའི་སྒོ་ནས་བྱ་དགའ་སྟེར་སྟངས་དང་ཁ་གསབ་བྱེད་སྟངས་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་དགོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་དངུལ་རྩ་རྩ་འཛུགས་བྱེད་པའི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང། དངུལ་རྩའི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རོང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་ཡན་ལག་ལས་ཁུངས་དང་བདག་གཉེར་དྲ་ཚིགས་གསར་པ་འཛུགས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་པ་དང། དངུལ་འཛིན་དང་འགན་ལེན། ཐེབས་རྩ། མ་དངུལ་བསྡུ་སྒྲིལ་བོགས་གཏོང་སོགས་དངུལ་རྩའི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བར་སྐུལ་དགོས།གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཐོན་ལས་གསུམ་པོ་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་རོགས་འདེགས་བྱེད་པ་དང། རྣམ་པ་གསར་པའི་ཞིང་ལས་བདག་གཉེར་གྱི་གཙོ་གཞི་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་ཞིང་སྡེའི་ཐུན་མོང་དཔལ་འབྱོར་གྱི“སྟོང་ཆ་གསབ་པ”ཡི་བཟོ་འགོད་ལ་རོགས་འདེགས་བྱས་ཏེ། དངུལ་རྩའི་ལས་ཁུངས་དེ་ཁྱད་ལྡན་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་དང་འཁོར་རྒྱུག་ཞིང་ཕྱུགས་ལས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་ཞིང་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་གཞིའི་ནང་དུ་ཞུགས་ནས་མ་དངུལ་རུབ་བསྡུ་བྱེད་པར་སྐུལ་མ་གཏོང་བ་དང། “ཞིང་གསུམ”ཁེ་ལས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་དུས་མཚམས་རེ་རེའི་མ་དངུལ་རུབ་བསྡུའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་བར་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས། རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་དངུལ་རྩའི་ལས་ཁུངས་རྣམས་རང་ཁུངས་སུ་ཕྱིར་ལོག་པར་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་པ་དང།དངུལ་ཁང་ལས་རིགས་ཀྱི་དངུལ་རྩའི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཞིང་འབྲེལ་དངུལ་བུན་ལ་གཟིགས་སྐྱོང་སྐྱེད་ཀ་ལག་བསྟར་བྱེད་པར་སྐུལ་མ་གཏོང་བ་དང། རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་གསར་སྣོན་དངུལ་བུན་དེ་གཙོ་བོ་ས་གནས་ཀྱི“ཞིང་གསུམ”ཞབས་ཞུའི་ཐད་སྤྱོད་དགོས། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཀུན་ཕན་དངུལ་རྩ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་གཏོང་བ་དང། “གཞི་ཟུང་མཉམ་འགུལ”གྱི་བྱ་བའི་རྣམ་པ་གསར་གཏོད་བྱེད་པ། སྤོ་སྒུལ་དངུལ་རྩ་སོགས་ཀྱི་ཚན་རྩལ་ལག་རྩལ་བེད་སྤྱོད་གང་ལེགས་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱིས། དངུལ་རྩའི་ཞབས་ཞུ་ཞིང་སྡེ་རུ་བསྲིང་བར་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་པ་དང། དངུལ་རྩའི་ཞབས་ཞུ་ཡི་ཐོབ་ཆ་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སྲིད་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་དངུལ་རྩ་བསྡུ་སྒྲིལ་ལ་ཁག་ཁུར་བྱེད་པའི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་དངུལ་རྩ་བསྡུ་སྒྲིལ་ལ་ཁག་ཁུར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་འགན་ལེན“རྒྱ་ཇེ་ཆེ་དང་ཚད་ཇེ་མཐོ། སྤུས་ཇེ་ལེགས”བཅས་སུ་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་འགན་ལེན་གྱི་ཁྱབ་རྒྱ་མུ་མཐུད་དུ་ཇེ་ཆེར་གཏོང་དགོས།ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཡིད་རྟོན་མ་ལག་མྱུར་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ཆ་རྐྱེན་དང་མཐུན་པའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་ཞིང་ར་དང་ཕྱུགས་ར་སོགས་གཙོ་གཞི་བདག་གཉེར་མཁན་གསར་པས་ད་སྤྱོད་ཀྱི་ཁེ་ལས་ཆུང་གྲས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་དངུལ་བུན་དཔྱ་ཁྲལ་ཇེ་ཡང་དང་མི་བསྡུ་བའི་སྲིད་ཇུས་ལོངས་སུ་སྤྱད་ཆོག དྲོད་ཁང་དང་གསོ་སྤེལ་ར་བ། ཞིང་ལས་འཕྲུལ་ཆས་ཆེ་གྲས། ས་ཞིང་བདག་གཉེར་དབང་ཆ་བཅས་ཁྲིམས་ལྟར་དང་སྒྲིག་སྲོལ་ལྟར་གཏའ་མར་བཞག་ནས་མ་དངུལ་རུབ་བསྡུ་བྱེད་དུ་བཅུག་ཆོག རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཁྲིམས་འགལ་མ་དངུལ་རུབ་བསྡུ་ལ་རྡུང་རྡེག་ནན་མོ་བཏང་ནས་དངུལ་རྩའི་ཁོར་ཡུག་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་དགོས།

(ཉེར་བརྒྱད) གྲོང་གསེབ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བའི་ཐད་ཀྱི་སྤྱོད་སའི་དཀའ་གནད་ཐག་གཅོད་དགོས། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་མཁོ་བའི་སྤྱོད་སའི་སྲིད་ཇུས་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང། སྤྱོད་སའི་རིགས་དང་མཁོ་འདོན་བྱེད་སྟངས་སོགས་ཁ་གསལ་བྱས་ཏེ། རིགས་བགར་དོ་དམ་བྱེད་དགོས། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་འདེབས་འཛུགས་གསོ་སྤེལ་ཐད་སྡེབ་སྐྲུན་བྱས་པའི་སོས་ཉར་ཉར་ཚགས་དང། ཉི་ལྡེ་གསོག་ཉར།ཞིང་ལས་འཕྲུལ་ཆས་འཇོག་ཁང། དབྱེ་གསེས་ཐུམ་སྒྲིལ། བེད་མེད་གད་སྙིགས་ཐག་གཅོད་དང། དོ་དམ་ལྟ་སྐྱོང་ཁང་སོགས་གཞོགས་འདེགས་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱི་སྤྱོད་ས་དེ་སྒྲིག་བཀོད་སྤྱོད་སའི་དོ་དམ་གྱི་ནང་དུ་འཇོག་དགོས། ཞིང་ལས་སྒྲིག་བཀོད་ཐད་མཁོ་བའི་སྤྱོད་ས་དེ་རྨོ་ཞིང་བྱེད་ཆོག ཞིང་ལས་སྒྲིག་བཀོད་ཐད་སྤྱོད་པའི་སྤྱོད་སར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས།ཞིང་ལས་སྒྲིག་བཀོད་ཐད་སྤྱོད་པར་ཁ་གཡར་ཏེ་ཞིང་ལས་མ་ཡིན་པའི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་གཏན་འགོག་བྱེད་དགོས། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཡོངས་སུ་ས་ཞིང་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཚོད་ལྟ་བྱས་ཏེ།རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བ། སྐྱེ་ཁམས་བཅས་ཀྱི་བར་སྟོང་བཀོད་པ་ལེགས་སྒྱུར་བྱེད་དགོས།རྒྱལ་ཁོངས་བར་སྟོང་འཆར་འགོད་དང་མཐུན་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་འོག གྲོང་སྡེ་དག་བཅོས་དང་ས་ཞིང་ལེགས་སྒྲིག་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཐུན་མོང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་སྤྱོད་ས་འཕྲོ་མ་རྣམས་དམིགས་བསལ་སྒོས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཐོན་ལས་ལས་གཞི་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བའི་ཐད་སྤྱོད་དགོས། རྫོང་དང་ཞང་རིམ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱོད་སའི་འཆར་འགོད་གསར་དུ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་སྐབས10%ལས་མི་ཉུང་བའི་འཛུགས་སྐྲུན་སྤྱོད་སའི་དམིགས་ཚད་བསྐྱུར་ཏེ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཐད་སྤྱོད་པའི་ས་ཞིང་གཙོ་གནད་དུ་བཞག་ནས་འགན་སྲུང་བྱེད་དགོས། གྲོང་ཁྱེར(ཁུལ)གྱིས་ས་ཞིང་བེད་སྤྱོད་ཐད་ཀྱི་ལོ་འཁོར་མོའི་འཆར་གཞི་བཟོ་སྐབས་ཉུང་མཐར་ཡང5%ཡི་གསར་སྣོན་འཛུགས་སྐྲུན་སྤྱོད་སའི་དམིགས་ཚད་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཙོ་གནད་ཐོན་ལས་དང་གཙོ་གནད་ལས་གཞི་ལ་འགན་སྲུང་བྱེད་དགོས། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཐུན་མོང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ས་དེ་མ་རྐང་འཇོག་པ་དང་བོགས་མར་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐད་ཀར་གྲོང་གསེབ་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ཐད་བཀོལ་ཆོག གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་སར་ཞིབ་མཆན་འགོད་པའི་དབང་ཆ་གཤམ་སྤྲོད་བྱས་ཏེ། ཞིབ་མཆན་འགོད་པའི་ཞིབ་བཤེར་གོ་རིམ་སྟབས་བདེ་བཟོ་དགོས། གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཞིབ་མཆན་འགོད་པ་དེ“འདྲི་རྩད་མང་པོ་གཅིག་སྒྲིལ་དང་ལག་ཁྱེར་མང་པོ་གཅིག་སྒྲིལ”བྱེད་པར་བསྒྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ཞིང་ལས་སྒྲིག་ཆས་ཀྱི་སྤྱོད་ས་དང་རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཐོན་ལས་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་གསུམ་པ་བཅས་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་སྤྱོད་སའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་ནན་མོ་བྱེད་དགོས།

(ཉེར་དགུ) འཇོན་མི་གྲོང་གསེབ་ཏུ་སྐྱོད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ཕུལ་བྱུང་འཇོན་མི་གྲོང་གསེབ་ཏུ་སྐྱོད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། ཞིང་ལས་ཤེས་པ་དང་ཞིང་ལས་ལ་དགའ་བའི་འཇོན་མི་གྲོང་གསེབ་ཏུ་རྩ་བ་ཚུགས་པར་སྐུལ་ལྕག་བྱེད་དགོས་པ་དང། ཉེར་སྤྱོད་ཚན་རྩལ་གྲུབ་འབྲས་ཞིང་ཁ་དང་མུ་ཁར་བཀོལ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས། སློབ་ཆེན་སློབ་མ་དང།དམག་ཁོངས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་དམག་མི། ཁེ་ལས་པ་སོགས་རོང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་སོང་ནས་ལས་སྒྲུབ་དང་ལས་སྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས། རིགས་མི་འདྲ་བའི་ཐོན་ཁུངས་དག་གཅིག་སྡུད་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ། མགྱོགས་མྱུར་ངང་བྱང་ཚད་མཐོ་བའི་ཞིང་པའི་སློབ་གསོའི་གསོ་སྦྱོང་མ་ལག་འཛུགས་དགོས། རྫོང་ཁོངས་ནང་གི་འཇོན་མི་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་གསོ་སྐྱོང་གི་བེད་སྤྱོད་ལམ་ལུགས་དངོས་འབེབས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། རྩ་འཛུགས་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་གྲོང་གསེབ་ཏུ་མྱུར་དུ་མཁོ་བའི་འཇོན་མི་གྲོང་གསེབ་ཏུ་སོང་ནས་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བར་སྐུལ་སློང་བྱེད་དགོས། མཁར་གྲོང་གི་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་དགེ་རྒན་དང། ཞིང་ཆེན་དང། གྲོང་ཁྱེར(ཁུལ)རིམ་པ་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་རང་བཞིན་དང་ཆེད་ཚན་སྨན་ཁང་གི་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་མི་སྣ་དག་མཐོ་རིམ་ལས་ཐོབ་ལ་མ་འཕར་བའི་སྔོན་དུ། རྩ་དོན་སྟེང་རིམ་རྩིས་བྱས་ན་ལོ1ཡན་གྱི་རོང་འབྲོག་ས་ཁུལ་གྱི་གཞི་རིམ་བྱ་བར་ཞབས་འདེགས་བྱས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཡོད་དགོས།དགོས་མཁོ་ཆེ་ཞིང་དཀོན་པར་གྱུར་པའི་ཞིང་འབྲེལ་ཆེད་ལས“སྔོན་ལ་སྐོར་ཐེངས་འགའ”སྡུད་ལེན་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཇོན་མི་དར་སྤེལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་བསམ་འཆར་འདོན་སྤེལ་བྱེད་དགོས། མུ་མཐུད་དུ་ཞིང་ནགས་ཕྱུགས་གསུམ་དང་ཆུ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་གཞི་རིམ་ལས་ཐོབ་དཔྱད་འདེམ་གདན་ཞུར“གནས་ཁེལ་གདེང་འཇོག་དང་གནས་ཁེལ་བཀོལ་སྤྱོད”ཀྱི་བྱ་བ་སྤེལ་དགོས།མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་མཐར་ཕྱིན་སློབ་མ་གཞི་རིམ་དུ་སོང་ནས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་ཁྲིད་སྟོན་དང་སྐུལ་ལྕག་བྱེད་དགོས་ལ། མཐོ་རིམ་སློབ་ཆེན་གྱི་མཐར་ཕྱིན་སློབ་མའི “རྒྱབ་སྐྱོར་གསུམ་དང་རོགས་སྐྱོར་གཅིག”གི་འཆར་གཞི་དང། “ནུབ་རྒྱུད་འཆར་གཞི། མཚོ་སྔོན་ལྷོ་རྒྱུད་འཆར་གཞི། གཞི་རིམ་ན་གཞོན་ཆེད་དོན”བཅས་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་མཐར་ཕྱིན་སློབ་མས་རྣམ་པ་གསར་པའི་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་བདག་གཉེར་གཙོ་གཞི་གསར་སྒྲུབ་དང་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་པར་སྐུལ་ལྕག་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས། “མཚོ་སྔོན་མཐོ་སྒང་གི་བཟོ་པ”དང“རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ན་གཞོན་ཕྱུག་བསྒྱུར་སྣེ་ཁྲིད་པ”དང“མཚོ་སྔོན་ན་གཞོན་གསར་གཏོད་བྱ་དགའ”བཅས་ཀྱི་མིང་འདོགས་དགོས། ཆེད་སྦྱོང་དང་འབྲིང་རིམ་མཐར་ཕྱིན་སློབ་མ་རྣམས་སྡེ་བའི་ཐུན་མོང་དཔལ་འབྱོར་མཉམ་ལས་རྩ་འཛུགས་སུ་སོང་ནས་གསར་གཏོད་དང་ལས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྐུལ་ལྕག་དང་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས།

(སུམ་ཅུ) རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་གཙོ་གནད་བཅོས་བསྒྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བླང་བྱ་གཞིར་བཟུང་ནས། སྐོར་ཐེངས་གཉིས་པའི་ས་ཞིང་འགན་གཙང་ལེན་གྱི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་རྗེས་སླར་ཡང་ལོ30ཇེ་རིང་དུ་གཏོང་བའི་ཚོད་ལྟ་བྱེད་དགོས་ཤིང། དུས་ཡུན་ལོངས་རྗེས་ཡུན་ཇེ་རིང་དུ་གཏོང་བ་དང་འགན་གཙང་ལེན་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གི་བྱེད་ཐབས་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་གཏན་འབེབས་བྱེད་དགོས། ས་ཞིང་འཁོར་རྒྱུག་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས་པ་དང། ས་ཞིང་འཁོར་རྒྱུག་བྱེད་སྟངས་གསར་གཏོད་བྱེད་པ། རྣམ་པ་སྣ་མང་གི་ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་འོས་འཚམ་གྱི་བདག་གཉེར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་དགོས་ཤིང། ས་ཞིང་འགན་གཙང་ལེན་གྱི་བདག་གཉེར་དབང་ཆ་གཏའ་མར་འཇོག་པའི་མ་དངུལ་སྡུད་རུབ་ལ་ཧུར་ཐག་གིས་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་དགོས། ཞིང་སྡེའི་ཐུན་མོང་བདག་གཉེར་རང་བཞིན་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་དུ་བཀོལ་བའི་ས་ཆ་ཚོང་རར་ཞུགས་པའི་ཆ་སྡེབ་ལམ་ལུགས་གཏན་འབེབས་བྱེད་དགོས། ཞིང་སྡེའི་གཞིས་སར་དོ་དམ་ནན་མོ་བྱེད་དགོས་པ་དང།གཞིས་ས་གཞི་གཅིག་ཡིན་པའི་གཞིས་སའི་བཀོལ་སྤྱོད་དབང་ཆ་གཏན་འཁེལ་ཐོ་འགོད་ལག་འཁྱེར་སྤྲོད་པའི་བྱ་བར་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།

ཞིང་སྡེའི་ཐུན་མོང་ཐོན་དབང་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་ལ་ཏན་ཏིག་གིས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་ལ། ཐུན་མོང་བདག་གཉེར་རང་བཞིན་གྱི་མ་རྩའི་རྒྱུ་ནོར་མ་རྐང་མཉམ་ལས་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་ལ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། གཙང་གསུམ་འབྱུང་ཡུལ་དང། མདོ་ལ་རིང་མོའི་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་སྒྲིག་སྲོལ་ཚོད་ལྟའི་ལས་འགན་འགྲུབ་པར་བྱེད་དགོས་ཤིང། རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོབ་ས་ཆའི་དོ་དམ་སྒྲིག་སྲོལ་ལེགས་འགོད་བྱེད་དགོས། རྒྱལ་དབང་རྩྭ་ཐང་ལ་ཁ་གསབ་ཡོད་པའི་བཀོལ་སྤྱོད་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་ཚོད་ལྟ་བྱེད་དགོས། ཚད་གཞི་ཡོད་པ་དང་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཐུན་མོང་གི་ནགས་དབང་དང། རྩྭ་ཐང་འགན་གཙང་ལེན་བདག་གཉེར་དབང་ཆའི་འཁོར་རྒྱུག་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས་ཤིང། ནགས་སའི་ཕན་འབྲས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བ་དང། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་འཕར་བ། ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། མུ་མཐུད་དུ་ཞིང་ལས་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་ཆུའི་རིན་གོང་བཅོས་བསྒྱུར་དང། རྣམ་པ་ཆུང་གྲས་ཀྱི་ཆུ་བེད་བཟོ་འགོད་དོ་དམ་སྒྲིག་སྲོལ་བཅོས་བསྒྱུར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྤེལ་ནས། གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཀྱིས་ཆུ་དབང་བཅོས་བསྒྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས་ལ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་མཁོ་འཚོང་མཉམ་ལས་ཁང་གི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་བསྒྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས་པ་དང། ཚོད་ལྟའི་ཉམས་མྱོང་དཔེ་སྟོན་དང་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་བར་དམ་འཛིན་གང་ལེགས་བྱེད་དགོས།རོང་འབྲོག་ཕྱུགས་ར་ཁེ་ལས་ཅན་དང། གསར་སྦོལ་ཁུལ་སྡེ་ཚོགས་ཅན་དུ་གཏོང་རྒྱུ་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ས་རྒོད་གསར་སྦོལ་བཅོས་བསྒྱུར་ལ་མུ་མཐུད་དུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།

དྲུག ནན་ཏན་གྱིས《ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་ཞིང་སྡེ་བྱ་བའི་སྲོལ་ཡིག》ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་བྱས་ཏེ། “ཞིང་གསུམ”བྱ་བའི་རྩ་འཛུགས་མགོ་ཁྲིད་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས།

(སོ་གཅིག) རིམ་པ་ལྔའི་ཧྲུའུ་ཅིས་གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ་དམ་པོར་འཛིན་པའི་ལམ་ལུགས་འགན་སྲུང་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི“ཞིང་གསུམ”བྱ་བའི་སྐོར་གྱི་རྣམ་བཤད་གལ་ཆེན་ལ་སློབ་སྦྱོང་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། ལམ་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་དང་བཅོས་སྐྱོང་ནུས་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དེ“ཞིང་གསུམ”བྱ་བའི་སྔར་ལས་འབུར་ཐོན་གོ་གནས་སུ་འཇོག་དགོས་པ་དང། ཞིང་སྡེའི་གཞི་རྩའི་སྲིད་ཇུས་གཏན་འཇགས་སུ་གཏོང་བ། དུས་རབས་གསར་པའི“ཞིང་གསུམ”བྱ་བའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་དང་སྲིད་ཇུས་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།ནན་ཏན་གྱིས《ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་ཞིང་སྡེ་བྱ་བའི་སྲོལ་ཡིག》དངོས་འབེབས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས་ལ།ཏང་གིས“ཞིང་གསུམ”བྱ་བའི་ཁྱོན་ཡོངས་མགོ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ་དང། ཞིང་ལས་དང་ཞིང་སྡེ་དམིགས་བསལ་གྱིས་སྔོན་ལ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ། རིམ་པ་ལྔའི་ཧྲུའུ་ཅིས་གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ་གཏོང་བའི་འགན་འཁྲི་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་དང། རྫོང་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅིའི་སེམས་ཤུགས་གཙོ་བོར་བརྟེན་ནས“ཞིང་གསུམ”བྱ་བའི་བླང་བྱ་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས། གྲོང་ཁྱེར(ཁུལ)དང། རྫོང(གྲོང་ཁྱེར། ཆུས། )སོ་སོའི་ཏང་ཨུས་ཞིང་སྒྲུབ་ལས་ཁུངས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱས་ནས། སྒྲིག་ཁོངས་དང་མི་སྣ་གཏན་འཁེལ་གསལ་པོ་བྱེད་པ་དང། འགན་ནུས་དང་གནས་མཚམས་གཏན་འཁེལ་གསལ་པོ་བྱེད་པ། སྣེ་ཁྲིད་སྤྱི་འཛིན་དང།གཅིག་གྱུར་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་ནུས་པ་ལེགས་པོར་འདོན་དགོས། གྲོང་ཁྱེར(ཁུལ)སོ་སོའི་ཏང་ཨུ་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་ལོ་རེ་རེར་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་ལ་གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་སྐུལ་སྤེལ་གནས་ཚུལ་སྙན་ཞུ་འབུལ་དགོས།

(སོ་གཉིས) ཞིང་སྡེའི་གཞི་རིམ་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་དམག་འཐབ་བཙན་རྫོང་གི་ནུས་པ་འདོན་དགོས། སྡེ་བའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་དངོས་འཛུགས་དང་སྟོབས་ཆེར་བཏང་སྟེ། སྡེ་བའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་སྐབས་རེ་རེའི་འགན་ཡུན་ལོ5ཡི་གཏན་འབེབས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས་པ་དང། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྡེ་བའི“ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གཉིས”ཀྱི་སྐབས་བརྗེ་དང་རྫོང་དང་ཞང་གི་སྐབས་བརྗེ་དུས་མཉམ་དུ་སྤེལ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས།མུ་མཐུད་དུ་ནུས་མེད་ཉམས་ཞན་དང་ལྷོད་གཡེང་ཡིན་པའི་སྡེ་བའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཞིབ་བཤེར་དག་ཐེར་བྱེད་དགོས་ལ། སྡེ་བ་རེ་ལ་ཐབས་ཇུས་རེ་ལྟར་རིམ་བཞིན་དག་ཐེར་བྱེད་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། རིམ་པ་སོ་སོའི་ཏང་ཨུ་དང་ཁྱད་པར་དུ་རྫོང་རིམ་པའི་ཏང་ཨུས་ཞིང་སྡེའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་འགན་འཁྲི་འཛིན་པ་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས་ལ། སྡེ་བའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་ལ་རྫོང་རིམ་པའི་ཏང་ཨུས་ཐོ་འགོད་སྙན་ཞུ་བྱེད་པའི་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། སྡེ་བའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་སྡེ་བ་རིམ་པའི་རྩ་འཛུགས་ལ་མགོ་ཁྲིད་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་དང་ལེགས་བཅོས་གཏོང་དགོས་ལ། སྡེ་བའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅིས་ཁྲིམས་བཀོད་གོ་རིམ་བརྒྱུད་ནས་སྡེ་དམངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་གྱི་འགན་འཁུར་བར་བརྟན་པོའི་ངང་སྐུལ་སྤེལ་བྱེད་པ་དང། སྡེ་བའི“ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གཉིས”ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་ཚན་ཁག་གི་ཁོངས་མི་སྣོལ་སྡེབ་ཀྱིས་འགན་འཛིན་པར་སྐུལ་སྤེལ་བྱེད་དགོས། སྡེ་བའི“ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གཉིས”ཀྱི་འགན་འཛིན་པ་གཙོ་བོའི་ཤེས་བྱ་གསར་བསྒྱུར་དང། ནུས་པ་མཐོར་འདེགས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱེད་དགོས། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་མཐར་ཕྱིན་སློབ་མ་དང། ཞིང་པ་གླ་རྒྱག་པ། དམག་ཁོངས་ནས་ཕྱིར་ཐོན་པའི་དམག་མི། ལས་ཁུངས་དང་དོན་ལས་སྡེ་ཁག་གི་ཕུལ་བྱུང་ཏང་ཡོན་གྱི་ཁྲོད་ནས་སྡེ་བའི“ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གཉིས”ཀྱི་འགན་འཛིན་པ་གཙོ་བོ་སྐྱེད་སྲིང་དང་འདེམ་བསྐོ་བྱེད་པའི་ཤུགས་ཚད་ཇེ་ཆེར་གཏོང་དགོས། ཞིང་སྡེའི་ཏང་ཡོན་དཔུང་སྡེའི་གྲུབ་ཚུལ་ལེགས་བསྒྱུར་དང། ན་གཞོན་ཞིང་པ་དང། ཞིང་སྡེའི་ཕྱིར་སྐྱོད་ལས་མིའི་ཁྲོད་ནས་ཏང་ཡོན་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ཤུགས་ཚད་ཇེ་ཆེར་གཏོང་དགོས།ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་སྡེ་བའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅིའི་ཁྲོད་ནས་ཞང་གྲོང་གི་མགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པ་འདེམ་བསྐོ་དང། ཞང་གྲོང་གི་གཞུང་ཞབས་པར་རྒྱུགས་སྤྲོད་སྡུད་ལེན་བྱེད་པ། ཞང་གྲོང་གི་ལས་དོན་སྒྲིག་ཁོངས་མི་སྣ་གདན་ཞུ་བྱེད་པའི་རྒྱུན་རྣམ་ཅན་གྱི་ནང་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། སྡེ་བའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་ཧྲུའུ་ཅི་དང། ཚན་ཁག་གི་ཁོངས་མིས་ཐུན་མོང་དཔལ་འབྱོར་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་འགན་འཁུར་པ་གཅིག་ལྕོགས་སུ་འཁུར་བར་ཧུར་ཐག་གིས་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་དགོས་ལ།སྡེ་བའི་ཐུན་མོང་དཔལ་འབྱོར་ཁྲིམས་མིས་བཅོས་སྐྱོང་དང། བདག་གཉེར་འཁོར་སྐྱོད། ཁེ་ཕན་བགོ་བཤའ།ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བའི་འཁོར་སྐྱོད་ནང་རྐྱེན་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ། ཞིང་སྡེའི་ཐུན་མོང་དཔལ་འབྱོར་གེགས་མེད་སྐྱོན་བྲལ་བརྟན་འཇགས་དང་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས།
     (སོ་གསུམ) རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་བྱ་བའི་དཔུང་སྡེ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས། རིམ་པ་སོ་སོའི་ཏང་ཨུས“ཞིང་གསུམ”བྱ་བའི་དཔུང་སྡེ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་དེ་གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་ཁྲོད་བཞག་སྟེ། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་དང། རིམ་པ་སོ་སོའི་ཏང་ཨུ་དང་སྲིད་གཞུང་གི་མགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པ་གཙོ་བོས“ཞིང་གསུམ”བྱ་བ་ཤེས་དགོས་ལ། “ཞིང་གསུམ”བྱ་བ་འཛིན་ཤེས་པ། ལས་བགོས་འགན་གཉེར་མགོ་ཁྲིད་ནི་དངོས་གནས“ཞིང་གསུམ”བྱ་བར་བྱང་གོམས་ཆེས་ཡོད་མཁན་དུ་འགྱུར་དགོས། རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་བྱ་བའི་ལས་བྱེད་པའི་དཔུང་སྡེ་གསོ་སྐྱོང་དང། བཀོད་སྒྲིགདོ་དམ། བཀོལ་སྤྱོད་བཅས་བྱེད་པར་ཤུགས་བསྣན་ཏེ། གསོ་སྐྱོང་སྦྱོང་བརྡར་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས་པ་དང། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ལས་ཡུལ་དང་པོར་སོང་ནས་སྦྱོང་བརྡར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནི་ལས་བྱེད་པ་སྐྱེད་སྲིང་གི་ཐབས་ལམ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཞིང། བྱས་རྗེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ལས་བྱེད་པ་ཡར་འཐེན་པ་དང་བཀོལ་སྤྱོད་ལ་གཙིགས་འཛིན་བྱས་ཏེ། འཇོན་མི་ནི་རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་གཞི་རིམ་ལས་ཡུལ་དང་པོར་འཁོར་རྒྱུག་བྱེད་པའི་མི་བཀོལ་ཁྲིད་ཕྱོགས་ཤིག་གྲུབ་པར་བྱེད་དགོས། ཁྱོན་ཡོངས་ནས“ཞིང་གསུམ”ལས་བྱེད་པའི་དཔུང་སྡེའི་ནུས་པ་དང་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་གཏོང་དགོས་ལ། རྫོང་རིམ་པའི“ཞིང་གསུམ”བྱ་བའི་སྡེ་ཁག་དང་ཞང་གྲོང་ལས་བྱེད་པའི་ཡོང་ཁུངས་བཤུལ་ལམ་རྒྱ་བསྐྱེད་དགོས། མང་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས་ལ། དོ་དམ་ནན་མོ་དང་བརྩེ་བ་ཟབ་མོ་ཟུང་འབྲེལ་དང། སྐུལ་ལྕག་དང་འཆུན་འདོམས་གཉིས་ཀ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ། བྱ་བའི་སྤྱོད་ཚུལ་ལེགས་སྒྱུར་བྱེད་པ། གཞི་རིམ་དུ་ཟབ་ཞུགས་བྱེད་པ། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་སྒྲར་ནན་ཏན་གྱིས་ཉན་པ། མུ་མཐུད་དུ་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ལ་བཅངས་པའི་བརྩེ་བ་ཇེ་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ། “སྤྱོད་ཚུལ་བཞི”ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་དང། ཁྱད་པར་དུ་ཕྱི་ཚུལ་རིང་ལུགས་དང།དཔོན་ཉམས་རིང་ལུགས་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས།

(སོ་བཞི) སྡེ་བ་རིམ་པའི་རྩ་འཛུགས་ཞབས་ཞུའི་ནུས་པ་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་རྩ་འཛུགས་པུའུ་དང། ཞིང་ཆེན་དམངས་སྲིད་ཐིང་གི《སྡེ་བ་རིམ་པའི་རྩ་འཛུགས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་པའི་སྐོར་གྱི་མཛུབ་སྟོན་བསམ་འཆར》ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས་ལ། སྡེ་བ་རིམ་པའི་རྩ་འཛུགས་ཞབས་ཞུའི་ལས་དོན་གསལ་པོ་བྱེད་དགོས། རྨང་གཞི་བྱ་བའི“རྟིང་གཞི་བརྟན་པོའི་བཟོ་འགོད”ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང། སྡེ་དོན་ལྟ་སྐུལ་དང། དམངས་དམག འདུམ་སྒྲིག ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང། དྲ་མིག་ཅན་སོགས་གཞི་རིམ་རྩ་འཛུགས་སྔར་ལས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། སྡེ་བའི་ཐུན་མོང་དཔལ་འབྱོར་རྩ་འཛུགས་དང། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་མཉམ་ལས་ཁང་སོགས་ཀྱིས་སྡེ་བའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་འོག་ཏུ། རང་འགན་རང་འཁུར་དང། རང་གནས་རང་གིས་བཙལ་ཏེ། སྡེ་བའི་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་བྱེད་ནུས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་སྟེ། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བར་འདོན་འོས་པའི་ནུས་པ་ལེགས་པོར་འདོན་དགོས། སྡེ་དམངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་གཞི་རིམ་གྱི་མང་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱི་རང་སྐྱོང་རྩ་འཛུགས་བྱེད་ནུས་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་ལ། སྡེ་དམངས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་དོ་དམ་དང། རང་ཉིད་ལ་སློབ་གསོ་གཏོང་བ། རང་ཉིད་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་ནུས་པ་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས། སྡེ་བའི་ཏང་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་འོག་གི་སྡེ་དོན་ལྟ་སྐུལ་ནང་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས་ལ། སྡེ་དོན་ཇུས་ཆོད་དང། སྡེ་དོན་ཡོངས་བསྒྲགས། སྡེ་བ་རིམ་པའི“མ་རྩ་གསུམ”གྱི་དོ་དམ་དང། བཟོ་འགོད་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན། ཞིང་ཕན་སྲིད་ཇུས་བྱེད་ཐབས་དོན་འཁྱོལ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་ལྟ་སྐུལ་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས། ཞིང་སྡེའི་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་དང། ལུགས་སྲོལ་གསར་པ་འཛུགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ནུས་པ་བཟང་པོ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་དགོས། །