དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པ་ནས་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་སར་གསར་བའི་ལུགས།

  གོང་ཞུས་ལྟར་དུས་རབས་དགུ་བའི་བོད་རྒྱལ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ལོ་སར་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཀྱང་། དེའི་རྗེས་བོད་སིལ་བར་ཐོར་རྗེས་བོད་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་ཟླ་དང་མཆུ་ཟླ་གང་རུང་ལ་ལོ་སར་དུ་བཟུང་བའི་ལུགས་གཉིས་ཀ་མ་མཉམ་པར་གནས་ཤིང་བོད་ཡོངས་ལ་ཐུན་མོང་དུ་དབང་བའི་ལོ་སར་ཞིག་མེད་པར་གྱུར་བ་མངོན་ཏེ། ས་སྐྱ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། རྒྱལ་གྱིས་ཉ་བ་ལ་དཔྱིད་ར་བར་བྱས་པ་དེ་ནི། རྒྱ་བོད་འཐབས་པའི་དུས་སུ་བརྫུན་བྱས་པ་བལྟས་པས་དེ་ནོར་བ་ཡིན་ནོ། (20)ཞེས་ས་སྐྱ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐབས་སུའང་རྒྱལ་ཟླ་ལ་ལོ་འགོ་བྱེད་པ་ཡོད་པས་དེ་ལ་ནོར་བར་བཞེད་རྐྱེན། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པའང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། རྒྱ་ཡིས་རྟ་པ(རྟ་ཆེན་ཏེ་མཆུ་ཟླ་ཧོར་ཟླ་དང་པོ་ཡིན)དཔྱིད་ར་བ། གཅིག་པ་ཞེས་བྱར་འདོད་པ་ཡིན། བོད་རྣམས་ཕལ་ཆེར་དེ་རྗེས་འབྲང་། ཞེས་དང་། བོད་ལ་གྲགས་པའི་རྒྱ་རྩིས་པ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་འཆད་པར་བྱེད། འདིར་ནི་རྒྱ་ཡི་གཙུག་ལག་ལས། འབྱུང་བའི་ཚུལ་བཞིན་བདག་གིས་བཤད། (21)ཞེས་སྐབས་དེ་ལོ་སར་རྒྱལ་ཟླ་དང་མཆུ་གཉིས་ཀ་ལ་བྱེད་མཁན་ཡོད་པ་གསལ་ལོ། ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་སྔོན་ཆད་བོད་དུ་རྒྱ་ནག་གི་རྩིས་དར་བས་རྐྱེན་གྱི་རྒྱལ་ཟླ་ལ་ལོ་འགོ་འཛིན་པ་ནི་བོད་རང་གི་ཡ་ཐོག་ཞང་ཞུང་གི་ལུགས་ཀྱི་ལོ་སར་ཡིན་པར་མ་དགོངས་ནས། རྒྱ་རྩིས་ཡིན་པར་འདོད་ནས་དེ་དང་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་འགོ་འཛིན་ཚུལ་མི་གཅིག་རྐྱེན་འཁྲུལ་བར་བཞེད་ནས་རྒྱ་རྩིས་དང་བརྟུན་ཅི་ཐུབ་བྱས་པ་རེད། རྒྱ་གར་ནག་ལུགས་ཀྱི་ལོ་མགོ་འཛིན་སྟངས་ལ་ས་སྐྱ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། ལོའི་མགོ་གང་ནས་འཛིན་པའི་རྩིས་ནི་དུས་འཁོར་བ་ནག་པ་སྟེ། བྱའུས་ཉ་བ་ལ་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོར་བྱས་ནས་དེ་ནས་ལོ་མགོ་འཛིན་ཏེ། ཤིང་ལོ་རྙིང་པ་ལྷུང་ནས་གསར་བ་སྐྱེ་བ་ལ་ལོ་མགོར་བྱེད། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་དང་། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་པ། སྨལ་པོའི་བཅུ་དྲུག་ནས་ལོ་མགོ་འཛིན་ཏེ། ཉི་མ་བྱང་དུ་ལྡོག་པ་ལ་ལོ་མགོར་བྱེད། རྒྱ་ནག་པ་རྒྱལ་གྱི་མཇུག་ལ་ས་བདག་གི་སྐྱས་རྫོགས་ནས་རྟ་པས་ཉ་བ་ལ་དཔྱིད་ཟླ་ར་བར་བྱས་ནས་དེ་ནས་ལོ་སར་དུ་བྱེད་དོ། (22) ཞེས་གསལ་ལ། དེར་བརྟེན་རབ་བྱུང་བཞི་བའི་སྐབས་ས་པཎ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་དང་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་རྣམ་གཉིས་ཧོར་རྒྱལ་གྱི་བླ་མཆོད་མཛད་ནས། རྒྱའི་ཡུལ་དུ་སོང་ནས་དེའི་རྩིས་རིག་གི་དགོངས་པ་བླངས་ནས་ལོ་ཟླ་བརྩི་ཚུལ་རྒྱ་ནག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཤིང་། ཟླ་ཤོལ་འདོར་ཚུལ་དུས་འཁོར་གྱི་ལུགས་སུ་བྱས་པས། ད་གཟོད་དེང་སྐབས་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་ནས་མར་ཨ་མདོ་ལ་གསར་དུ་དར་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་སར་གསར་བའི་ལུགས་ཏེ། རྒྱ་རྩིས་ལ་ཟླ་ལྷག་ཡོད་ཅིང་དུས་འཁོར་ལུགས་ལ་ཟླ་ལྷག་མེད་པའི་ཕྱི་ལོར་ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་མགོ་ལ་ལོ་སར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ལས་ལྡོག་པ་དང་གཉིས་ཀ་ལ་ཟླ་ལྷག་མེད་པའི་ཕྱི་ལོར་ཧོར་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་མགོ་ལ་ལོ་སར་བྱེད་པ་འདི་བྱུང་བ་རེད། དེ་བཞིན་ཆོས་རྒྱལ་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པས། འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་རབ་བྱུང་ནས། ལོ་ཡི་མགོ་འཛིན་རྒྱ་རྣམས་ཀྱིས། ཤིང་ཕོ་བྱི་བ་ཐོག་མར་འདོད། ཟླ་བའང་དབུས་འགྱུར་ཚལ་དུ་ནི། རྒྱལ་གྱི་ཟླ་བས་ཐོག་མ་འདྲེན། ཤམྦྷ་ལ་ནི་ནག་པའི་ཟླ། (ཧོར་ཟླ་གསུམ་པ་ཡིན) ཟླ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མར་འདོད། རྒྱ་ཡིས་རྟ་པ(རྟ་ཆེན་ཏེ་མཆུ་ཟླ་ཧོར་ཟླ་དང་པོ་ཡིན)དཔྱིད་ར་བ། གཅིག་པ་ཞེས་བྱར་འདོད་པ་ཡིན། བོད་རྣམས་ཕལ་ཆེར་དེ་རྗེས་འབྲང་། དེ་ཕྱིར་ལོ་དང་ཟླ་བའི་ཚུལ། རྒྱ་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ནི། ཡང་དག་ངེས་པ་འཚོལ་བའི་ཚུལ། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཚུལ་བཞིན་བཤད། ཟླ་བཤོལ་འདོར་བའི་ཚུལ་ཡང་ནི། དཔལ་ལྡན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལུགས། དེ་རྗེས་འབྲང་བའི་གཞུང་ལས་ཤེས། བོད་ལ་གྲགས་པའི་རྒྱ་རྩིས་པ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་འཆད་པར་བྱེད། འདིར་ནི་རྒྱ་ཡི་གཙུག་ལག་ལས། འབྱུང་བའི་ཚུལ་བཞིན་བདག་གིས་བཤད། དེས་ཕྱིར་རྩིས་ཀྱི་གཙག་ལག་གཉིས། མཐུན་ཆ་གཞུང་འདིས་ངེས་དབྱེ་བས། གཙུག་ལག་མཐུན་པར་ངེས་པ་ཡིན། (23)ཞེས་གསུངས་པས་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ། དེ་བས་ན་དེང་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་ལོ་སར་གསར་བའི་ལུགས་འདི་ཡང་རྒྱ་རྩིས་དང་དུས་འཁོར་རྩིས་ལུགས་གཉིས་ལྷན་དུ་བསྲེས་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བས་རྩིས་དཀར་ནག་དྲིས་ལན་དུ་བོད་རབ་བྱུང་བཞི་བའི་མེ་ཕག་ལོར་ཧོར་ཇིང་གིར་རྒྱལ་པོས་མི་ཉག་གི་ལག་ནས་རྒྱལ་ས་ཐོབ་པའི་ཟླ་བར་བཀྲ་ཤིས་པའི་དགའ་སྟོན་བྱས་པ་མཆུ་ཟླ་ལོ་སར་དུ་བཟུང་བ་དཀྱུས་སུ་ཤོར་བས། མིང་ལའང་ཧོར་ཟླ་བ་དང་པོར་གྲགས། (24)ཞེས་བཞེད་པ་ནི་ནོར་བར་ཟད་དེ། གོང་ཞུས་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པས་ཧོར་གྱི་ཡུལ་ནས་རྒྱ་རྩིས་བླངས་ནས་དེ་དང་བརྟུན་ནས་ལོ་ཟླ་ངོས་བཟུང་བ་ཡིན་པ་ལས་བོད་ཀྱི་ལོ་སར་མཆུ་ཟླ་སྟེ་ཧོར་ཟླ་དང་པོ་ལ་བཟུང་བ་ཧོར་གྱི་དགའ་སྟོན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་གསལ་ལོ། དེ་ལྟར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས། སྤྱིར་དགུན་ཉི་ལྡོག་རྗེས་ཀྱི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་དེ་ལོ་སར་གྱི་ཟླ་བ་དང་པོ་དང་། དེ་ནས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་སོགས་བརྩི་བ་ནི་རྒྱ་ནག་ཞཱ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ཡིན་ཀྱང་། སོག་པ་ལ་རྒྱུད་ནས་བོད་དུ་དར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཧོར་ཟླ་ཞེས་གྲགས། དེ་ཡང་ཟླ་ཤོལ་འདོན་ཚུལ་ལུགས་གཉིས་མི་འདྲ་བས་སྐབས་འགར་ཟླ་བ་གཅིག་གི་སྔ་ཕྱི་ཡོད་དོ། (25)ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་དོན་དང་ལྡན་ནོ། །

  དེ་ལྟར་ཡ་ཐོག་བོད་ཀྱི་ལོ་སར་རྒྱལ་ཟླ་ལ་བྱེད་པའི་ལུགས་རྙིང་དེ་ད་སྐབས་ཨ་མདོ་ཕྱོགས་སུ་བོད་ལོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཙམ་ལུས་པ་མ་གཏོགས། ལུགས་འདི་ལྟར་ལོ་སར་ལ་རོལ་མཁན་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི། སྤྱིར་རྒྱ་གར་ནས་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་བོད་ཡུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྗེས། བན་ལུགས་ཆོས་པ་ཀུན་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་མཐོང་ཆེན་བྱས་ནས། བོད རང་ལ་དབང་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་ཡོན་ཏེ་ཞང་ཞུང་གི་བོན་གྱི་ཤེས་རིག་སྐོར་ལ་མཐོང་ཆུང་རྩིས་མེད་དུ་བཏང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད། བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་མཇུག་རྫོགས་ལ་ཉེ་དུས་རྒྱ་ནག་གི་ལུགས་ལྟར་རྒྱ་བོད་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་ལོ་སར་ཞིག་བྱུང་ཡང་། དེའི་རྗེས་དུས་འཁོར་གྱི་ལུགས་བོད་ལ་དར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་དེ་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་བསམ་པ་ཡོད་ཀྱང་། དུས་འཁོར་ལུགས་ཀྱི་ལོ་སར་ཧོར་ཟླ་གསུམ་པ་ཡིན་སྟབས་བོད་ཀྱི་གནས་བབས་དང་མི་མཐུན་པས་ལོ་དང་ཟླ་བའི་བརྩི་ཚུལ་རྒྱ་ནག་ལ་མི་བརྟུན་ག་མེད་བྱུང་མོད། ཡིན་ནའང་དུས་འཁོར་གྱི་ལུགས་ཀྱང་འདོར་བར་མ་འདོད་ནས། ཟླ་ཤོལ་འདོར་ཚུལ་དུས་འཁོར་ལྟར་བྱས་པས་རྐྱེན་གྱིས། ད་གཟོད་དེང་སྐབས་བོད་ལ་ཡ་ཐོག་ཞང་ཞུང་གི་ལུགས་ཀྱང་མིན་ལ། རྒྱ་གར་གྱི་ལུགས་ལའང་མི་མཚུངས་ཤིང་། རྒྱ་ནག་གི་ལུགས་ལའང་མི་མཐུན་པའི་ཕུང་གསུམ་པའི་ལོ་སར་འདི་བྱུང་བ་ཡིན་པས། ལོ་སར་གསར་བའི་ལུགས་འདི་དར་ནས་མི་ལོ་སྟོང་ཙམ་ཡང་མ་འགོར་བས་མི་རིགས་གཞན་ལ་ངོམས་ཆོག་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རིན་ཐང་ཞིག་ཡེ་མི་ལྡན་ནོ། །

 

མཁར་ནག་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ།  མཁར་ནག་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ།  མཁར་ནག་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མ(20) (21) དུས་འཁོར་སྐར་རྩིས་སྐོར་གྱི་གནའ་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། 2005ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས241、279、243、279ན་གསལ།

(22)(23)བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ། 1993ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན། ཤོག་ངོས3072ན་གསལ།